Ngày đầu tiên đi làm sau Tết: 6 việc cần LÀM NGAY để tiền bạc cả năm suôn sẻ

Ngày đầu tiên đi làm sau Tết thường trôi qua trong trạng thái nửa tỉnh nửa mơ: mở email, trả lời tin nhắn, lên lại nhịp sinh hoạt. Nhưng nếu chỉ dừng ở đó, bạn đã bỏ lỡ một thời điểm rất quan trọng cho tài chính cá nhân. Vì Tết không chỉ làm gián đoạn lịch làm việc, nó còn làm méo dòng tiền, nới lỏng kỷ luật và đẩy nhiều khoản chi vượt dự toán. Ngày đầu năm đi làm lại chính là lúc “reset hệ thống”, để phần còn lại của năm không bị trượt theo quán tính chi tiêu đầu xuân.

1. Tổng kết chi tiêu Tết: không phải để trách mình, mà để biết lệch bao nhiêu

Việc đầu tiên nên làm không phải là thắt chặt chi tiêu, mà là nhìn thẳng vào con số. Bạn đã chi bao nhiêu cho vé tàu xe, quà biếu, mừng tuổi, ăn uống, du lịch? So với mức dự toán ban đầu, lệch bao nhiêu phần trăm? Rất nhiều người né bước này vì sợ “đau tim”, nhưng nếu không đo lường, bạn sẽ không biết mình đang đứng ở đâu. Tổng kết không nhằm mục đích tự trách, mà để xác định mức độ sai lệch và điều chỉnh kế hoạch quý 1 cho thực tế hơn.

2. Kiểm tra lại số dư và dòng tiền tháng 1–2

Tết thường khiến hai tháng đầu năm trở nên bất thường: chi tiêu cao trong khi thu nhập có thể chưa tăng tương ứng, thậm chí thưởng đã được tính trước đó. Hãy kiểm tra lại số dư tài khoản, thẻ tín dụng, các khoản phải trả trong tháng 2 và tháng 3. Bạn có đang gánh một khoản chi “trả sau” nào không? Có hóa đơn lớn nào sắp đến hạn? Bài toán ở đây là đảm bảo dòng tiền không bị âm trong ngắn hạn. Nếu cần điều chỉnh, hãy làm ngay từ đầu tháng thay vì đợi đến khi tài khoản chạm đáy.

3. Khôi phục lại các khoản tự động: nếu đã tạm ngưng, phải bật lại ngay

Nhiều người tạm dừng tiết kiệm tự động hoặc đầu tư định kỳ trước Tết để “linh hoạt chi tiêu”. Điều này không sai, nhưng nguy hiểm nằm ở việc quên bật lại. Ngày đầu đi làm là thời điểm tốt nhất để kiểm tra: khoản chuyển tiền vào quỹ tiết kiệm đã hoạt động lại chưa, lệnh đầu tư định kỳ đã được kích hoạt chưa, bảo hiểm có bị trễ kỳ đóng nào không. Tài chính bền vững dựa trên tự động hóa; càng để lâu, bạn càng dễ rơi vào trạng thái “tháng này thôi, để tháng sau tính”.

4. Tái lập ngân sách quý 1: đừng để hiệu ứng “vừa ăn Tết xong nên tiêu tiếp”

Sau Tết thường xuất hiện hiệu ứng tâm lý kéo dài: vẫn còn hẹn hò, tụ tập, mua sắm đầu năm, du lịch ngắn ngày. Nếu không tái lập ngân sách ngay, quán tính chi tiêu có thể kéo dài sang hết tháng 2, thậm chí tháng 3. Hãy xác định lại các nhóm chi chính trong quý 1, ấn định mức trần rõ ràng và cắt giảm những khoản không thực sự cần thiết. Mục tiêu không phải là sống khắc khổ, mà là đưa chi tiêu trở lại trạng thái kiểm soát thay vì cảm tính.

5. Đặt một mục tiêu tài chính cụ thể cho 90 ngày tới

Thay vì nghĩ cả năm quá dài, hãy tập trung vào 90 ngày đầu tiên. Nếu bạn đã rút bớt quỹ khẩn cấp để chi Tết, mục tiêu có thể là hoàn lại đủ 3–6 tháng chi phí sinh hoạt. Nếu dòng tiền đang căng, mục tiêu có thể là trả hết dư nợ thẻ tín dụng trong quý 1. Nếu mọi thứ vẫn ổn, bạn có thể đặt mục tiêu tăng thêm một tỷ lệ tiết kiệm nhỏ. Một mục tiêu cụ thể, có con số rõ ràng và thời hạn xác định sẽ giúp bạn lấy lại nhịp tài chính nhanh hơn rất nhiều.

6. Viết ra một nguyên tắc tiền bạc cho năm nay

Cuối cùng, hãy chọn một nguyên tắc tài chính làm “kim chỉ nam” cho cả năm. Ví dụ: không vay để chi tiêu xã hội, không mua tài sản lớn nếu chưa đủ quỹ dự phòng, hoặc tăng tỷ lệ tiết kiệm trước khi tăng mức sống. Nguyên tắc càng đơn giản càng dễ thực hiện. Trong những thời điểm bị áp lực bởi kỳ vọng xung quanh, một nguyên tắc rõ ràng sẽ giúp bạn ra quyết định nhanh hơn và ít bị lung lay hơn.

Reset tài chính không cần đợi đến tháng 12

Nhiều người nghĩ phải đến cuối năm mới nhìn lại tiền bạc. Thực ra, ngày đầu tiên đi làm sau Tết mới là thời điểm quan trọng nhất. Vì nếu bạn xử lý tốt giai đoạn này, cả năm sẽ vận hành trên một nền tảng ổn định hơn. Tiền bạc hiếm khi “trượt dốc” vì một quyết định lớn; nó trượt vì nhiều quyết định nhỏ bị bỏ qua. Và ngày hôm nay, khi email còn chưa quá nhiều và lịch họp chưa kín, chính là lúc tốt nhất để đảm bảo ví tiền của bạn không trượt theo dư âm Tết.