Ngao và nghêu đều là những loại hải sản quen thuộc trong bữa ăn của nhiều gia đình. Từ những món đơn giản như canh chua, hấp sả, cháo hải sản cho đến các món nhậu dân dã, hai loại này đều xuất hiện khá thường xuyên. Tuy nhiên trên thực tế, không ít người vẫn nhầm lẫn giữa ngao và nghêu vì hình dáng khá giống nhau. Thậm chí ở nhiều nơi, hai cái tên này còn được dùng thay thế cho nhau, khiến việc phân biệt càng trở nên khó khăn hơn.
Về cơ bản, ngao và nghêu đều thuộc nhóm nhuyễn thể hai mảnh vỏ, sinh sống chủ yếu ở vùng nước lợ hoặc ven biển. Chúng thường vùi mình dưới lớp cát hoặc bùn, lọc sinh vật phù du và chất hữu cơ trong nước để sinh trưởng. Chính vì có môi trường sống tương tự nên ngoại hình của hai loại này khá giống nhau, dễ khiến người mua nhầm lẫn khi đi chợ.
Một trong những cách dễ nhận biết nhất là quan sát màu sắc của vỏ. Nghêu thường có vỏ màu sáng hơn, phổ biến là trắng, kem hoặc xám nhạt. Trên bề mặt vỏ thường xuất hiện những đường vân hoặc sọc khá rõ, tạo cảm giác đều và đẹp mắt. Trong khi đó, ngao thường có màu vỏ đậm hơn, thiên về nâu, nâu vàng hoặc xám sẫm. Hoa văn trên vỏ có thể không rõ ràng bằng nghêu, đôi khi chỉ là những mảng màu loang nhẹ.
Bên cạnh màu sắc, hình dáng cũng là một điểm giúp phân biệt. Nghêu thường có dáng vỏ tròn bầu, hai mảnh vỏ dày và hơi phồng lên. Khi nhìn tổng thể, nghêu trông khá đầy đặn và chắc. Ngao thì có xu hướng dẹt hơn và hơi dài, không tròn bầu như nghêu. Vỏ ngao thường mỏng hơn một chút và nhìn tổng thể có cảm giác "dàn trải" hơn.
Ngoài hình dáng, kích thước cũng có thể giúp nhận biết phần nào. Nghêu thường có kích thước nhỏ và khá đồng đều khi bán theo cân. Đây là loại thường được dùng cho các món hấp, nấu canh hoặc nấu cháo. Ngao có thể to hơn một chút và kích thước giữa các con đôi khi không đều. Một số loại ngao có vỏ khá rộng và dẹt, nhìn khác biệt rõ khi đặt cạnh nghêu.
Dù không quá rõ rệt, nhưng nhiều người sành ăn cho rằng hương vị của ngao và nghêu cũng có đôi chút khác nhau. Nghêu thường có vị ngọt thanh, thịt mềm và mọng nước. Khi nấu canh hoặc hấp đơn giản, vị ngọt tự nhiên của nghêu khá dễ cảm nhận. Trong khi đó, ngao thường có vị đậm hơn một chút, thịt có độ dai nhẹ. Tuy nhiên, sự khác biệt này cũng có thể thay đổi tùy theo vùng nuôi và môi trường sống.