Giao thừa của bác sĩ 115: 'Tôi chỉ kịp thấy pháo hoa qua cửa kính xe cấp cứu'

Đêm Giao thừa chỉ có còi xe, ánh đèn cấp cứu

Đêm Giao thừa, khi nhiều con phố Hà Nội bắt đầu chậm lại, nhường chỗ cho những bước chân thong thả chờ khoảnh khắc chuyển giao năm mới, thì tại trụ sở Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, không khí lại hoàn toàn đối lập với những cuộc gọi liên tiếp, những bước chân vội vã và những chuyến xe lao vút.

23 giờ tại phòng điều phối cấp cứu, tiếng chuông điện thoại gần như không ngớt.

- Alo! Cấp cứu 115 xin nghe!

- Bệnh nhân bị làm sao cần cấp cứu vậy chị?

- Tình trạng hiện nay của bệnh nhân như thế nào, có bệnh nền không ạ?

- Chị cho chúng tôi địa chỉ...

Ở đầu dây bên kia, giọng người gọi gấp gáp, run run. Ở đầu dây này, nhân viên điều phối vừa hỏi, vừa nhanh chóng ghi lại những thông tin quan trọng vào sổ điều phối, mắt không rời màn hình bản đồ giám sát.

Chỉ 1 - 2 phút, điều phối viên lập tức liên hệ trạm vệ tinh gần nhất để điều xe. Một hành trình cứu người cấp tốc bắt đầu đúng vào thời khắc Hà Nội đang đếm ngược chờ pháo hoa. Toàn bộ quy trình từ khi nhận cuộc gọi đến khi xe tiếp cận bệnh nhân thường chỉ 10 - 20 phút, tùy quãng đường và thời điểm.

Nơi đây được ví như “nhạc trưởng” của cả hệ thống cấp cứu ngoại viện Hà Nội – nơi tiếp nhận, phân loại thông tin và điều động xe từ các trạm vệ tinh rải khắp thành phố, để giành lại từng cơ hội sống cho người bệnh trước khi họ kịp vào bệnh viện.

Với bác sĩ Phạm Thị Hải Yến, gần 20 năm công tác tại Trung tâm Cấp cứu 115, những khoảnh khắc như thế này trở nên quen thuộc đến mức chị không còn nhớ mình đã trải qua bao nhiêu cái giao thừa trong phòng điều phối hay trên xe cứu thương.

Giao thừa của chị không gắn với khoảnh khắc sum họp bên gia đình, mà gắn với tiếng chuông tổng đài, tiếng còi hú liên tục, vội vã của những chiếc cứu thương từ phố Phan Chu Trinh khẩn trương vút đến nơi có bệnh nhân cần cấp cứu.

“Có năm, vừa bước sang giao thừa đã nhận ca đột quỵ. Xe lao đi giữa dòng người đổ về xem pháo hoa. Mình thì ngược chiều, chỉ kịp thấy ánh sáng lóe lên qua cửa kính”, bác sĩ Yến kể.

Gần hai thập kỷ làm cấp cứu ngoại viện, chị chưa từng ăn trọn vẹn một cái Tết ở nhà. Giao thừa của chị là tiếng bộ đàm, là nhịp tim trên monitor, là những căn nhà xa lạ - nơi chị và đồng đội đón năm mới bên bệnh nhân, trong ranh giới mong manh giữa sinh và tử.

“Có ca cấp cứu kéo dài suốt đêm. Khi xong việc, nhìn đồng hồ đã sang mùng Một. Lúc đó mới chợt nhớ ra là năm mới rồi”, chị Yến nói, giọng trầm lại.

Ở một thế hệ trẻ hơn, y sĩ Nguyễn Đình Hoàng mới 3 năm công tác tại 115, cũng có 3 cái Tết liên tiếp đón năm mới trên đường. Giao thừa đầu tiên trong đời trực cấp cứu, Hoàng nhớ đó là một đêm gần như không có khoảng trống. Cuộc gọi nối tiếp cuộc gọi, vừa bàn giao bệnh nhân đã lại nhận lệnh xuất phát.

“Trên những chuyến cứu thương ngược chiều pháo hoa, tôi hình như không còn để ý tới đó là khoảnh khắc thiêng liêng của năm cũ và năm mới, bởi lúc ấy chúng tôi chỉ mong sao đường phố thuận lợi nhất cho việc di chuyển để đến nơi bệnh nhân và người nhà cần chúng tôi nhất.

Có những bữa cơm đầu năm được ăn vội trên xe cứu thương, nguội lạnh. Có những ca tai nạn giao thông xảy ra đúng thời khắc chuyển giao năm cũ, năm mới. Lúc đó tôi mới hiểu rằng, năm mới của người làm cấp cứu không bắt đầu bằng pháo hoa, sâm panh hay lời chúc, mà bằng việc bệnh nhân an toàn" - y sĩ Hoàng chia sẻ.

Giai đoạn áp lực nhất trong năm

Theo TS.BS Nguyễn Thành, Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội, Tết Nguyên đán luôn là giai đoạn áp lực nhất trong năm đối với hệ thống cấp cứu ngoại viện. Nhu cầu cấp cứu tăng khoảng 1,5 lần so với ngày thường, trung bình khoảng 150 ca mỗi ngày, tập trung vào tai nạn giao thông, đột quỵ, nhồi máu cơ tim, ngộ độc rượu bia và tai nạn sinh hoạt.

“Thời gian chính là mạng sống”, TS Thành nhấn mạnh. Với các ca đột quỵ, đau tim, suy hô hấp, chấn thương nặng, chỉ cần chậm vài phút, cơ hội sống của bệnh nhân đã giảm đi đáng kể.

Ông ví công việc của 115 như cuộc đua không có vạch đích, kéo dài 24 giờ mỗi ngày, 365 ngày mỗi năm. Mỗi ca trực của lực lượng cấp cứu kéo dài 24 tiếng liên tục, với nhịp độ làm việc luôn ở trạng thái căng như dây đàn, bởi các ca cấp cứu “không có giờ nghỉ”.

Trong những ngày Tết, Trung tâm bố trí 100% quân số trực, từ bác sĩ, y sĩ, lái xe đến điều phối viên. Bởi chỉ cần một khâu chậm trễ, cả chuỗi cấp cứu phía sau sẽ bị ảnh hưởng.

Theo lãnh đạo Trung tâm, điều đáng trân trọng nhất của lực lượng 115 không chỉ là chuyên môn, mà là tinh thần cống hiến thầm lặng. Nhiều cán bộ y tế nhiều năm liền không ăn Tết ở nhà, gác lại niềm vui riêng để giữ nhịp an toàn cho cộng đồng.

“Pháo hoa có thể tắt sau ít phút, nhưng với 115, ca trực vẫn tiếp diễn suốt những ngày Tết. Đó là sự hi sinh không ồn ào, nhưng vô cùng cần thiết để giữ lại sự sống cho người khác”, TS Thành chia sẻ.

Giữa khoảnh khắc giao thừa, khi Hà Nội ngập tràn ánh sáng và lời chúc, vẫn có những chuyến xe cứu thương ngược chiều pháo hoa, lặng lẽ lao đi trong đêm. Trên những chuyến xe ấy, năm mới bắt đầu bằng trách nhiệm và bằng niềm tin rằng chỉ cần còn một cuộc gọi, 115 vẫn sẽ lên đường để mùa xuân của nhân dân được trọn vẹn hơn.

Mới đây, TS.BS Nguyễn Thành - Giám đốc Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cho biết, mạng lưới cấp cứu ngoại viện 115 của Hà Nội hiện được mở rộng thêm 42 trạm cấp cứu mới, đặt tại 42 bệnh viện thuộc ngành Y tế Thủ đô.

Với việc bổ sung 42 trạm mới, Hà Nội hiện có tổng cộng 50 trạm cấp cứu 115 trực thuộc ngành Y tế. Bên cạnh đó, Trung tâm Cấp cứu 115 Hà Nội cũng đang phối hợp với 3 bệnh viện tuyến trung ương và bộ, ngành, nâng tổng số trạm cấp cứu ngoại viện lên 53 trạm, phủ rộng toàn địa bàn Thủ đô.

Cùng với việc mở rộng mạng lưới, HĐND TP Hà Nội biểu quyết thông qua Nghị quyết 61, quy định mức giá dịch vụ cấp cứu ngoại viện và tỷ lệ đồng chi trả của người bệnh khi sử dụng dịch vụ cấp cứu ngoại viện trên địa bàn. Người dân sẽ được hỗ trợ ít nhất 80% chi phí khi sử dụng cấp cứu ngoại viện.