Gen Z có mắc hội chứng: Tôi tiêu cực nhiều, rồi tôi - tiêu - cực - nhiều?
Gen Z có mắc
hội chứng
(*)
Tôi tiêu
CỰC NHIỀU RỒI TÔI-TIÊU-CỰC NHIỀU?

“Trời ơi, sao chưa hết tháng mà tiền đã hết sạch dzậy?” - tôi không nhớ đây là lần thứ bao nhiêu mình phải thốt lên câu này nữa. Chỉ biết, mỗi lần cạn sạch ví khi ngày lương còn xa lắm, tôi sẽ luôn dặn dò bản thân ơi hãy cùng tiết kiệm nào, hãy là người tiêu dùng thông minh đừng mua 1 cái áo đủ 7 màu nữa, nhưng rồi đâu lại vào đó. Tôi tiêu cực nhiều rồi tôi “tiêu cực” nhiều.

Nhìn sang những “ngân hàng” mang tên bè bạn luôn cứu cánh những lúc chiếc ví của tôi đã chết vì nghèo đói, tôi bỗng dưng thấy ngạc nhiên vô cùng. Rõ ràng độ tàn sát chiếc ví của tụi nó dã man đâu kém gì tôi, sao vẫn có tiền dư dả để cưu mang tấm thân này?

Ủa, tại sao vậy? Ai “dzô” giải thích cái coi!!!

 Người ta tiêu 
 tiền có gì khác tôi 
Bảng chi
tiêu hàng tháng
Thực phẩm
4,500 K
Mỹ phẩm
2,000 K đổ xuống
Thuốc
200 K - 500 K
Nội y, dép nón,
vòng vèo các kiểu
1,000 K đổ lại
Giải trí
1,000 K đổ lại
Giáo dục
(học thanh nhạc,
chơi đàn guitar)
6,000 K
Kinh doanh
~5,000 K
Tuỳ tháng, dư nhiều làm nhiều, dư ít làm ít

Khoa (sinh năm 1999), đang sống cùng gia đình tại Sài Gòn, làm PR Executive cho một Agency khá lớn với mức thu nhập: 15-20 triệu/tháng.

Cậu có phương châm tiêu tiền thế này: “Chuyện gì tới thì mình xài, chuyện không tới mà chỉ nằm nhà thì không xài. Hết tiền thì mượn làm trả dần hoặc xin bố mẹ, dư tiền thì ngồi đếm tiền chứ cũng không biết chia chác sao".

Với những khoản chi tiêu như trên, Khoa nhận xét: “Mình tiết kiệm lắm!”. Ở mục kinh doanh, cậu cho biết mình bỏ vốn để buôn bán đồ lặt vặt. Tuy nhiên, vì dịch nên hiện tại cũng đang dừng khoản này.

Kể về một khoản tiêu pha “khùm điêng" của mình trong tháng, Khoa nói chắc nịch rằng: “Mình là một người không hoang phí, vì chi vào việc gì cũng có một ý nghĩa nhất định. Có thể sau khi mua mình nhận ra món hàng đó không quan trọng như mình tưởng, nhưng nó cũng có một ý nghĩa hay đóng góp gì đó tới cuộc sống nên không thể gọi là phí hoài được”.

Khoa giải thích tường tận bảng chi tiêu của mình như sau:

Mình thường mua mỹ phẩm (khoản này cũng tốn nhưng mà cũng cần, nào là sữa rửa mặt, nước tẩy trang, bông tẩy trang, serum trắng da, serum trị thâm đều màu da, serum mắt, dưỡng ẩm mặt + body, dưỡng ẩm môi, xịt khoáng mặt và tóc, dưỡng tóc, mặt nạ… quá nhiều!).

Thuốc (trên app của Pharmacity, không hẳn là những loại thuốc đặc trị mà chủ yếu là thực phẩm bổ sung như thải độc gan, bôi nhiệt miệng, chỉ nha khoa, nước muối sinh lý, xisat, thuốc nhỏ mũi rhinex bao tốt nhỏ phát cục polyp biến mất trong nửa ngày, thuốc bôi da megaduo, vitamin C…)

Quần lót (vì mình thích đứng trước gương rồi thay quần lót để ngắm cơ thể của bản thân, tìm từng sự thay đổi qua mỗi ngày dù cũng chả thay đổi bao nhiêu) và đồ chơi 18+.

Ngoài ra, ở khoản giáo dục thì Khoa sẽ đầu tư cho công việc, học thanh nhạc, học đàn, làm nhạc bao gồm: làm beat, thu âm mix master.

“Mình rất ít khi mua một món quà đắt tiền cho bản thân, hay gần như là chưa bao giờ làm vậy trong suốt cuộc đời. Ví dụ như mua mass tăng cân 1 triệu rưỡi là nhiều rồi đó. Thường thì có thể bill 1-2 triệu nhưng mà là nhiều món, như kiểu mua nhiều quyển sách hoặc nhiều món chăm da, chứ tính lẻ thì không có gì đắt. Món đắt nhất mình mua chắc là điện thoại thôi đó”, cậu nói.

“Mình rất ít khi mua một món quà đắt tiền cho bản thân, hay gần như là chưa bao giờ làm vậy trong suốt cuộc đời. Ví dụ như mua mass tăng cân 1 triệu rưỡi là nhiều rồi đó. Thường thì có thể bill 1-2 triệu nhưng mà là nhiều món, như kiểu mua nhiều quyển sách hoặc nhiều món chăm da, chứ tính lẻ thì không có gì đắt. Món đắt nhất mình mua chắc là điện thoại thôi đó”
- Khoa nói.
Bảng chi
tiêu hàng tháng
Tiền nhà
(phí thuê nhà. điện nước, sinh hoạt cơ bản)
4,000 K -
4,5000 K/tháng.
Tiền ăn
2,000 K -
3,000 K/tháng
Tiền vui
chơi bạn bè
1,000 K
Tiền yêu thương
bản thân
1,000 K -
3,000 K/THÁNG

Chang (sinh năm 1997) quê Hải Phòng đang sống và làm việc cho một Agency về truyền thông ở Sài Gòn. Cuộc sống xa nhà có lắm thứ phải chi tiêu, điều này khiến Chang cũng phải cân nhắc khi đưa ra quyết định “xuống tiền" để mua một thứ gì đó có giá trị lớn, nhưng nếu món đồ đó đáng và cực "chim ưng" thì cô bạn cũng không ngần ngại chi thêm một khoản tiền.

Cô cho biết tiền lương mỗi tháng của mình xoay quanh 3 việc chính là: ở - ăn - sắm.

Tiền nhà thì dĩ nhiên phải chi rồi, cuộc sống mà. Tiết kiệm được cũng tốt nhưng so với việc “gồng" để tiết kiệm thì mình lựa chọn “yêu thương” bản thân hơn. Chang xem việc chiều mình một tý là cách lên dây cót tinh thần, tái tạo năng lượng làm việc cho tháng sau. Thời gian trước dịch, Chang cũng sẽ thỉnh thoảng đi du lịch.

Giải thích thêm về khoản tiền vui chơi bạn bè, Chang cho biết đó là tiền mình “tạm nợ” trong các bữa ăn với đồng nghiệp công ty, chứ không phải vay tiền để mua đồ.

“Mình vừa nấu ăn vừa ăn ngoài. Có một điều khá may mắn là mình không bị lố khi đi siêu thị, chỉ mua đủ cho 1 tuần ăn. Thỉnh thoảng, khi thấy bản thân xuống sắc quá, mình sẽ hơi “lố” nhẹ để mua mỹ phẩm và quần áo. Đây là khoản chi phí phát sinh ngốn kha khá tiền của mình”, Chang giải thích thêm về những khoản phải chi tiền, ngoài tiền nhà là buộc phải đóng đủ mỗi tháng. Mặc dù là người chi tiêu khá tiết kiệm và có kế hoạch nhưng vẫn không tránh được những lần chi tiêu theo cảm xúc. Con gái lại càng có nhu cầu mua sắm cao. Rõ ràng ban đầu chỉ muốn mua 1 chiếc áo, 1 thỏi son nhưng lượn 1 vòng thành ra lại mua thêm nhiều thứ khác.

“Lúc mua được đồ mình vui lắm nhưng sau đó về nhà lại cảm thấy hình như chi tiêu hơi quá, nên những ngày sau đó phải tém tém lại”, cô bạn nói thêm.

Hiện tại mức lương của Chang chỉ vừa đủ để trang trải cuộc sống nên phần tiền tiết kiệm hàng tháng khá ít ỏi. Tuy nhiên, cô bạn vẫn luôn dành một phần lương cho quỹ tiết kiệm của mình.

“Lúc mua được đồ mình vui lắm nhưng sau đó về nhà lại cảm thấy hình như chi tiêu hơi quá, nên những ngày sau đó phải tém tém lại”
- Chang nói.
Bảng chi
tiêu hàng tháng
Tiền ăn sáng, trưa:
2,000 K
Tiền Netflix
260 K
Tiền trả Apple music
60 K
Tiền cafe
500 K - 1,000 K
Tiền xăng + đi chơi
1,000 K
Tiền mua sắm
1,000 K

Huy (sinh năm 1999), sống cùng với gia đình tại Sài Gòn, đang là một Copywriter toàn thời gian với thu nhập tầm 10 triệu/tháng.

Sau khi nhận lương, Huy chia đều lương của mình thành 3 khoản:
Tiền tiêu dùng, tiền tiết kiệm, tiền đầu tư.
Tiền tiêu dùng mình chia thành 2 khoản: tiền sinh hoạt phí và tiền mua sắm

Vì đang sống cùng gia đình nên Huy không mất tiền ăn tối cũng như được free luôn điện nước, wifi.

“Mình lười tự chuẩn bị đồ ăn và thích ăn ngon nên sẽ chi nhiều tiền trong khoản ăn uống. Mình hay thích mua sắm và review đồ mình mua nên mình mua sắm khá nhiều.

Mỗi tháng mình đều mua một món đồ skincare để dùng thử và review các brand tương tự. Hiện mình đang có 4 loại toner để so sánh. Với cả mình ko thích mua đồ size mini, mình sẽ mua size vừa hoặc lớn.

Vì thích ăn uống nên mình hay đi ăn buffet. Nhiều lúc ăn xong cảm thấy rất phí tiền. Mua đồ điện tử này nọ tại thấy nó lạ, ví dụ robot hút bụi rồi cuối cùng mình vẫn quét nhà bằng chổi vì phòng nhiều đồ quá”, Huy nói về những khoản tiêu kỳ cục của mình.

“Vì thích ăn uống nên mình hay đi ăn buffet. Nhiều lúc ăn xong cảm thấy rất phí tiền. Mua đồ điện tử này nọ tại thấy nó lạ, ví dụ robot hút bụi rồi cuối cùng mình vẫn quét nhà bằng chổi vì phòng nhiều đồ quá”
- Huy nói về những khoản tiêu kỳ cục của mình.
Bảng chi
tiêu hàng tháng
Sinh hoạt phí
6,000 K
Tiền đầu tư
5,000 K - 10,000 K
Shopping xa xỉ trong trường hợp cần thiết
20,000 K - 50,000 K
Mỹ phẩm/quần áo
4,000 K

Hương (sinh năm 1997), đang sống tại Sài Gòn, kinh doanh tự do, có thu nhập tốt từ 25 - 45 triệu (thay đổi tuỳ dịp lễ trong năm).

“Mình dành nhiều tiền để đầu tư, phục vụ cho cuộc sống sau này. Nhưng nếu có dịp quan trọng, cần mua một vài thứ đắt tiền có hiệu quả sử dụng lâu dài thì mình cũng sẵn sàng xuống tiền. Hầu như, mình không có thói quen mua sắm hoang phí để dằn vặt bản thân. Nếu có mua hàng qua mạng thì hoá đơn cũng không bao giờ quá 1 triệu.

Nếu mình muốn mua một chiếc túi đắt tiền hay một đôi giày hiệu, thì mình cũng cần chắc rằng chiếc túi và đôi giày đó phù hợp mặc mọi outfit, suy nghĩ gần như rất lâu mới mua. Phần lớn mình không thanh lý đồ hiệu đã mua, trừ khi nó không vừa size”, Hương nói về cách chi tiêu của mình.

“Nếu mình muốn mua một chiếc túi đắt tiền hay một đôi giày hiệu, thì mình cũng cần chắc rằng chiếc túi và đôi giày đó phù hợp mặc mọi outfit, suy nghĩ gần như rất lâu mới mua. Phần lớn mình không thanh lý đồ hiệu đã mua, trừ khi nó không vừa size”
- Hương nói về cách chi tiêu của mình.
Bảng chi
tiêu hàng tháng
Tiền phòng
2,500 K
Tiền ăn
3,000 K - 4,000 K
Chi phí xe cộ
600 K - 800 K
Tiền cafe
300 K - 400 K
Tiền thuốc
500 K

Thành (sinh năm 2000) đang sinh sống và làm việc tại Đà Nẵng, là designer và hoạ sĩ tự do, mức thu nhập hiện tại rơi vào khoảng tầm 10 - 15 triệu.

“Mình hay thức khuya do stress, chạy deadline, luôn trong tình trạng thiếu ngủ nên thường gặp những vấn đề như đau dạ dày, rối loạn tiền đình, hay quên, chóng mặt, mất tập trung… bởi vậy tiền thuốc gần như là khoản chi cố định của mình, ngoài tiền nhà và tiền ăn. Thời gian rảnh ngoài giờ làm trên công ty thì mình thường mang laptop ra cà phê để làm công việc mình nhận từ khách hàng riêng nên cũng chi cố định một khoản tiền cho việc… đi uống cafe”, Thành giải thích thêm.

“Chi tiền mà dằn vặt bản thân hả? Chắc chính là những lúc mua trúng đồ fake. Còn lại thì mình không dằn vặt lắm. Cái gì xảy ra rồi thì thôi, không cần phải nặng lòng.”

“Chi tiền mà dằn vặt bản thân hả? Chắc chính là những lúc mua trúng đồ fake. Còn lại thì mình không dằn vặt lắm. Cái gì xảy ra rồi thì thôi, không cần phải nặng lòng.”
- Thành nói
Bảng chi
tiêu hàng tháng
Tiền sinh hoạt phí
1,000 K
Đi chợ
1,500 K
Tiền mua thức ăn cho mèo
500 K
Đồ dùng cá nhân
500 K

Mai (sinh năm 2000) đang là sinh viên năm nhất ngành Quan hệ công chúng trường ĐH Văn Lang. Vẫn nhận chu cấp từ gia đình nhưng có công việc riêng thu về dưới 5 triệu/tháng.

“Phần chi tiêu sinh hoạt phí do gia đình cung cấp nên việc làm thêm chủ yếu hỗ trợ mình trong việc tiết kiệm. Chỉ tiêu của mình là tiết kiệm cố định ít nhất 1 triệu/tháng. Mình cũng không hay mua sắm linh tinh. Nhưng đôi lúc, mình cũng bị cuốn theo những thứ phù phiếm như album, quần áo, những món không có hiệu năng lâu dài và rất phí. Chủ trương của mình là sống tiết kiệm", Mai cho biết.

Gen Z:
“Nếu có 20 triệu, hãy bỏ ra 
 2 triệu thuê người quản lý chi tiêu”
Hầu hết các Gen Z tham gia chia sẻ về vấn đề chi tiêu của mình đều không áp dụng cụ thể một phương pháp tiết kiệm thịnh hành (lập sổ tiết kiệm, chia tiền ra nhiều túi…) nào như thế hệ của anh chị, bố mẹ mình cả. Họ sẽ chi tiêu theo kiểu: nhắm chừng, ước chừng.

Khoa: Mình quá kém trong việc quản lý chi tiêu (cười lớn). Lời khuyên của mình (không phải dành cho mọi người mà là dành cho bản thân) là nếu có 20 triệu, hãy bỏ ra 2 triệu thuê người quản lý chi tiêu giúp để tiết kiệm. Còn hơn tiết kiệm 2 triệu xong cuối tháng âm 20 triệu.

Chang: Hiện tại, mình quản lý các khoản chi tiêu theo nhu cầu từng tháng. Ví dụ, mình chia các khoản chi tiêu ra thành 3 loại: phí cố định (tiền nhà, điện nước), phí “yêu bản thân” (ăn, mua sắm cơ bản), quỹ tiết kiệm (1 mức cố định hàng tháng). Sau khi dùng tổng tiền lương trừ 3 khoản trên, mình sẽ tính được khoản phí “lố" - khoản này sẽ giúp mình ước lượng được số tiền mình có thể tiêu “lố" trong tháng. Nó như một lời cảnh báo bản thân là nếu mình không “lố" mình sẽ tiết kiệm thêm được khoản X này đây.

Dương: Mình thấy việc tiết kiệm tiền quan trọng hơn vì kiếm nhiều tiền đồng nghĩa bạn phải cho đi sức khoẻ của mình. Còn tiết kiệm tiền thì bạn chỉ cần không chi tiêu vài khoản vô lý là được.

Hương: Mình hiện không đang áp dụng hình thức quản lí chi tiêu nào ép bản thân phải thực hiện theo. Tips chi tiêu thông minh của mình là: Đừng tính già hoá non!

Thành: Mình không. Mình thường tiêu sạch tiền trước giữa tháng rồi cố gắng sống sót tới ngày nhận lương tiếp theo!

Mai: Tiết kiệm rất quan trọng. Nếu chưa biết cách đầu tư hoặc chưa tự tin thì chúng ta nên tiết kiệm ngay từ lúc này, để khi cơ hội đến thì không ngại mạo hiểm nha.

Gen Z - một thế hệ mới với những quy chuẩn khác biệt hoàn toàn: chăm chỉ kiếm tiền nhưng cũng tiêu tiền cực nhiều cho những nhu cầu “thiết yếu” của cuộc sống. Giá trị cuộc sống của Gen Z không nằm ở những khoản tích lũy hay tiết kiệm mà nằm ở niềm vui có thể mua được bằng tiền. Thế nên, “cột sống” của thế hệ này, nhiều tiền hay ít tiền đều không quan trọng, quan trọng là mỗi ngày trôi qua vẫn còn say mê kiếm được tiền và còn có chỗ để tiêu tiền mà thôi.
emagazine
BÀI VIẾT: LÊ NE
THIẾT KẾ: TUẤN MAXX, TRƯỜNG DƯƠNG
INTERACTIVE: P.A
26.06.2021
THEO PHÁP LUẬT BẠN ĐỌC