Dấu hiệu cảnh báo trẻ mắc bệnh hô hấp chuyển nặng

Thời tiết chuyển mùa là thời điểm các bệnh hô hấp ở trẻ có xu hướng gia tăng. Trẻ sơ sinh, trẻ dưới 2 tuổi, trẻ sinh non và trẻ có bệnh lý nền có nguy cơ diễn biến nặng cao hơn.

Theo TS.BS Nguyễn Thành Nam, Giám đốc Trung tâm Nhi khoa, Bệnh viện Bạch Mai, đường thở của trẻ nhỏ, đặc biệt trẻ sơ sinh, có kích thước hẹp. Khi nhiễm virus đường hô hấp, tình trạng phù nề, tăng tiết dịch nhầy hoặc co thắt đường thở có thể ảnh hưởng đáng kể đến việc lưu thông không khí.

RSV là một trong những nguyên nhân thường gặp gây viêm tiểu phế quản và viêm phổi ở trẻ nhỏ. Bệnh thường khởi đầu với sổ mũi, nghẹt mũi, ho, sốt nhẹ, sau đó có thể xuất hiện khò khè, thở nhanh, co kéo lồng ngực và khó bú.

Trong khi đó, cúm mùa thường khởi phát đột ngột với sốt, ho, đau họng, đau đầu, đau mỏi cơ thể và mệt mỏi. Trẻ nhỏ có thể kèm nôn, tiêu chảy, bỏ ăn hoặc bỏ bú. Cả RSV và cúm đều có thể gây viêm phổi, suy hô hấp; cúm còn có thể gây một số biến chứng ngoài phổi.

Phụ huynh không nên chỉ dựa vào nhiệt độ để đánh giá mức độ bệnh mà cần quan sát nhịp thở và mức độ gắng sức khi thở. Các dấu hiệu như thở nhanh, rút lõm lồng ngực, phập phồng cánh mũi, khò khè hoặc tím tái cần được lưu ý.

Trẻ cần được đưa đến cơ sở y tế ngay khi khó thở rõ, tím môi hoặc lưỡi, li bì, khó đánh thức, đáp ứng kém, bỏ bú hoặc không thể uống, mất nước, nôn nhiều, ngừng thở, co giật hoặc tình trạng khó thở tăng nhanh.

Với trẻ sơ sinh, trẻ sinh non và trẻ mắc bệnh tim phổi hoặc bệnh nền khác, cha mẹ cần thận trọng hơn vì bệnh có thể diễn biến nhanh, trong khi biểu hiện ban đầu đôi khi không điển hình.

Để phòng bệnh, trẻ từ 6 tháng tuổi có thể tiêm vaccine cúm theo khuyến cáo. Với RSV, một số biện pháp dự phòng miễn dịch được chỉ định cho những nhóm phù hợp. Phụ huynh nên trao đổi với nhân viên y tế để lựa chọn biện pháp dự phòng theo tuổi và nguy cơ của trẻ.

Bên cạnh đó, cần rửa tay thường xuyên, hạn chế để trẻ tiếp xúc với người đang mắc bệnh hô hấp, giữ môi trường sống thông thoáng và không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá. Không tự ý sử dụng kháng sinh cho trẻ vì thuốc không có tác dụng điều trị các bệnh do virus như RSV và cúm.