Cơm cúng rằm nhiều nhà hay có món này mà không hề biết nó "tụ khí nặng"

Trong mâm cơm cúng rằm của nhiều gia đình Việt, chè trôi nước là món quen thuộc. Những viên bột nếp tròn trịa, nhân đậu xanh ngọt bùi, chan nước đường gừng ấm được xem là biểu tượng của sự đủ đầy, viên mãn. Tuy nhiên, ít ai biết rằng trong quan niệm dân gian, chè trôi nước là món mang tính "tụ" rất mạnh, nếu dùng không đúng thời điểm hoặc quá thường xuyên trong ngày rằm, dễ tạo cảm giác nặng khí trong không gian thờ cúng.

Vì sao chè trôi nước hay được chọn cúng rằm?

Người xưa coi rằm là ngày tròn – trăng tròn, tháng tròn, khí tụ. Những món ăn có hình tròn, mềm, dẻo như chè trôi nước được xem là hợp với ý nghĩa viên mãn, đủ đầy. Viên chè tròn còn tượng trưng cho sự gắn kết, mong cầu gia đạo êm ấm, mọi việc "trôi chảy".

Chính vì vậy, chè trôi nước thường xuất hiện trong mâm cúng rằm, đặc biệt là rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy hoặc những tháng có lễ tiết quan trọng.

Nhưng vì sao người xưa không khuyến khích ăn nhiều?

Theo quan niệm dân gian, chè trôi nước làm từ bột nếp – loại thực phẩm có tính tụ, dẻo và nặng. Khi kết hợp với đường ngọt, món ăn này càng mang tính "âm" và "tĩnh". Đặt trong không gian thờ cúng vốn đã mang tính lắng, nếu mâm cúng toàn món nếp, ngọt, dễ tạo cảm giác trì trệ.

Người xưa vì thế thường nhắc: chè trôi nước dùng để cúng là chính, ăn lấy lộc là phụ, không nên ăn nhiều, không nên dùng liên tục nhiều bữa trong ngày rằm.

Ăn chè trôi nước ngày rằm vì sao dễ thấy "ngấy hơn bình thường"?

Không ít người chia sẻ rằng cùng là chè trôi nước, nhưng ăn vào ngày rằm lại dễ thấy đầy bụng, chậm tiêu. Trên góc nhìn hiện đại, đó là do bột nếp khó tiêu, cộng với đường ngọt dễ gây cảm giác ngán.

Còn theo cách lý giải dân gian, ngày rằm là thời điểm khí trong nhà có xu hướng tụ lại. Nếu ăn nhiều món mang tính tụ như chè nếp, xôi nếp, bánh trái ngọt cùng lúc, cơ thể và tinh thần đều dễ rơi vào trạng thái nặng nề.

Cách người xưa cân bằng khi có chè trôi nước trong mâm cúng

Người xưa không bỏ chè trôi nước khỏi mâm cúng rằm, nhưng luôn cân bằng bằng các món khác. Mâm cơm thường có thêm canh rau thanh mát, rau luộc hoặc món hấp nhẹ để "giải" bớt tính nặng của nếp.

Sau khi cúng, chè thường được chia mỗi người một ít, không ăn quá muộn vào buổi tối. Phần còn lại có thể dùng sang ngày hôm sau, khi sinh hoạt trở lại bình thường.

Cúng là thành tâm, ăn là vừa đủ

Ngày nay, nhiều gia đình hiện đại vẫn giữ thói quen nấu chè trôi nước cúng rằm như một nét đẹp truyền thống. Điều quan trọng không nằm ở việc kiêng kỵ, mà ở sự chừng mực và cân bằng.

Một bát chè trôi nước nhỏ trên mâm cúng mang ý nghĩa cầu mong tròn đầy, thuận hòa. Nhưng bữa ăn trong ngày rằm vẫn cần đủ rau xanh, món thanh để cơ thể nhẹ nhàng, tinh thần thoải mái.

Người xưa hiểu rằng, cúng rằm không chỉ là dâng món ngon, mà còn là giữ cho khí trong nhà được hài hòa. Và đôi khi, chính những món quen thuộc như chè trôi nước lại cần được dùng đúng vai trò của nó – cúng là chính, ăn là vừa để nét đẹp truyền thống không vô tình trở thành gánh nặng cho cả cơ thể lẫn không gian sống.