Tết Nguyên đán vốn được xem là dịp đoàn viên, nhưng với không ít phụ nữ độc thân, đây lại là khoảng thời gian khiến họ lo lắng trước cả khi kỳ nghỉ bắt đầu. Câu chuyện của một cô gái 29 tuổi đang sinh sống tại Hà Nội gần đây khiến nhiều người đồng cảm khi cô rơi vào tình trạng mất ngủ kéo dài chỉ vì nghĩ đến việc về quê ăn Tết và phải đối diện với những câu hỏi quen thuộc từ người thân.
Trường hợp này không phải cá biệt, mà phản ánh một thực tế đang ngày càng phổ biến trong xã hội hiện đại, khi nhiều phụ nữ ngoài 30 tuổi phải đối diện với áp lực vô hình liên quan đến hôn nhân, sự nghiệp và kỳ vọng gia đình.
H.N. hiện làm việc trong lĩnh vực truyền thông với thu nhập ổn định và cuộc sống tự lập. Tuy nhiên, khoảng một tháng trước Tết, cô bắt đầu xuất hiện tình trạng khó ngủ, thường xuyên trằn trọc đến rạng sáng, kèm theo cảm giác mệt mỏi và căng thẳng kéo dài.
Cô chia sẻ rằng nguyên nhân không đến từ công việc hay áp lực tài chính, mà xuất phát từ nỗi lo khi nghĩ đến việc trở về quê. Trong suy nghĩ của cô, những buổi họp mặt họ hàng sẽ đi kèm với hàng loạt câu hỏi như chuyện kết hôn, kế hoạch sinh con, mức thu nhập hay dự định tương lai. Không phải tự nhiên mà cô lo lắng điều này đến vậy, bởi bao năm nay, nó vẫn như mỗi "thủ tục" ở nhà cô.
"Không ai nói nặng lời, nhưng cứ mỗi lần nghe hỏi 'bao giờ lấy chồng' là mình thấy áp lực. Nhiều khi không biết phải trả lời thế nào cho vừa lòng mọi người mà vẫn đúng với suy nghĩ của bản thân" , cô chia sẻ.
Các chuyên gia tâm lý cho rằng tình trạng lo âu kéo dài trước các dịp lễ lớn không hiếm gặp. Khi áp lực tâm lý tăng cao, cơ thể có thể phản ứng bằng các biểu hiện như mất ngủ, rối loạn tiêu hóa, đau đầu hoặc mệt mỏi kéo dài.
Trong nhiều gia đình Á Đông, việc lập gia đình và sinh con vẫn được xem là cột mốc quan trọng đánh dấu sự ổn định của người phụ nữ. Chính vì vậy, mỗi dịp Tết – thời điểm họ hàng tụ họp đông đủ - cũng trở thành "mùa cao điểm" của những câu hỏi như:
Bao giờ lấy chồng?
Sao vẫn chưa có người yêu?
Công việc ổn định chưa, lương thế nào?
Khi nào sinh con để ông bà bế cháu?
Những câu hỏi này thường xuất phát từ sự quan tâm hoặc thói quen giao tiếp của người lớn tuổi. Tuy nhiên, với nhiều phụ nữ độc thân, đặc biệt là sau tuổi 30, chúng lại dễ khiến họ cảm thấy bị áp lực, thậm chí tổn thương.
Không ít người thừa nhận rằng họ phải chuẩn bị sẵn "kịch bản trả lời" trước khi về quê ăn Tết. Một số khác chọn cách hạn chế tham gia các buổi họp mặt gia đình để tránh những cuộc trò chuyện khiến họ khó xử.
Theo các chuyên gia xã hội học, phụ nữ bước qua tuổi 30 thường phải đối diện với nhiều áp lực cùng lúc:
Áp lực sinh học: Quan niệm về "độ tuổi sinh con lý tưởng" khiến nhiều người cảm thấy thời gian đang bị rút ngắn.
Áp lực gia đình: Kỳ vọng của cha mẹ, họ hàng đôi khi vô tình tạo ra cảm giác trách nhiệm nặng nề.
Áp lực xã hội: Những so sánh với bạn bè đồng trang lứa đã lập gia đình hoặc có con nhỏ dễ khiến nhiều người tự đặt câu hỏi về giá trị bản thân.
Áp lực nội tâm: Khi xã hội liên tục nhấn mạnh hôn nhân như một tiêu chuẩn thành công, phụ nữ độc thân có thể rơi vào trạng thái hoài nghi chính mình.
Tết vốn là thời điểm sum vầy, nhưng với nhiều phụ nữ độc thân, đây lại là "phép thử tâm lý" kéo dài nhiều ngày. Việc phải liên tục giao tiếp, tham gia nhiều cuộc gặp gỡ, cùng lúc đối diện với những câu hỏi riêng tư khiến họ dễ rơi vào trạng thái kiệt sức cảm xúc.
Một số người chia sẻ rằng họ cảm thấy lạc lõng ngay trong chính gia đình mình, khi mọi câu chuyện dường như chỉ xoay quanh hôn nhân và con cái. Điều này khiến nhiều phụ nữ trẻ lựa chọn du lịch hoặc ở lại thành phố trong dịp Tết để tránh áp lực tâm lý.
Ngày càng có nhiều tiếng nói ủng hộ việc tôn trọng lựa chọn sống độc thân hoặc kết hôn muộn của phụ nữ. Các chuyên gia cho rằng hạnh phúc không nên bị giới hạn trong khuôn mẫu hôn nhân hay độ tuổi nhất định.
Thay vì đặt câu hỏi mang tính áp lực, nhiều gia đình trẻ đang dần thay đổi cách quan tâm bằng việc hỏi han về sức khỏe, công việc hay những dự định cá nhân. Những thay đổi nhỏ này được xem là yếu tố giúp phụ nữ cảm thấy được tôn trọng và thoải mái hơn khi trở về nhà dịp Tết.
Các chuyên gia tâm lý cho rằng việc bảo vệ cảm xúc cá nhân là kỹ năng quan trọng giúp phụ nữ duy trì sự cân bằng tinh thần, đặc biệt trong những dịp dễ phát sinh áp lực như Tết.
Nhiều người lựa chọn chuẩn bị trước cách phản hồi những câu hỏi nhạy cảm bằng thái độ nhẹ nhàng và trung hòa. Việc khéo léo chuyển hướng câu chuyện sang các chủ đề tích cực như công việc, sở thích cá nhân hoặc sức khỏe cũng giúp giảm căng thẳng trong giao tiếp.
Bên cạnh đó, việc dành thời gian riêng để nghỉ ngơi, hạn chế tham gia quá nhiều buổi gặp gỡ giúp tránh tình trạng kiệt sức cảm xúc. Các chuyên gia cho rằng duy trì không gian cá nhân là yếu tố quan trọng giúp giảm lo âu và tăng khả năng kiểm soát tâm lý.
Quan trọng hơn, ngày càng nhiều phụ nữ nhìn nhận độc thân như một lựa chọn sống thay vì coi đó là sự thiếu sót. Khi không còn cảm giác phải chạy theo chuẩn mực xã hội, họ thường đạt được sự tự tin và cân bằng nội tâm tốt hơn.