Chuyên gia: TP.HCM còn 2-3 đợt lạnh từ nay đến Tết Nguyên đán 2026

Sáng 9/1, nhiều người dân TP.HCM và các tỉnh Nam Bộ cảm nhận rõ cái lạnh hiếm thấy giữa mùa khô, khi nhiệt độ rạng sáng tại một số nơi xuống dưới 18°C, thậm chí có điểm dưới 16°C.

Theo Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, đây là đợt giảm nhiệt sâu nhất từ đầu mùa khô đến nay và dù chưa chạm ngưỡng lịch sử, vẫn được đánh giá là một trong những đợt lạnh đáng chú ý trong nhiều năm gần đây.

Trả lời phóng viên Báo Điện tử VTC News, ông Trần Văn Hưng, Phó giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Nam Bộ, cho biết đợt giảm nhiệt hiện nay diễn ra trên diện rộng và thể hiện rõ nhất vào ban đêm và rạng sáng.

Trong đêm 8/1 và rạng sáng 9/1, toàn bộ khu vực Nam Bộ, bao gồm cả TP.HCM, ghi nhận nền nhiệt giảm mạnh. Ở miền Đông Nam Bộ, nhiệt độ thấp nhất phổ biến trong khoảng 15-18°C, cá biệt có nơi xuống rất thấp như Tà Lài (Đồng Nai) chỉ còn 14,6°C.

Miền Tây Nam Bộ ghi nhận mức nhiệt cao hơn, dao động từ 18-21°C, riêng Cao Lãnh (Đồng Tháp) thấp nhất 17,8°C. Tại TP.HCM, trạm Nhà Bè đo được 17,8°C, Tân Sơn Nhất khoảng 18°C, khiến cảm giác lạnh thể hiện rõ rệt, nhất là vào sáng sớm.

Theo ông Hưng, đây chưa phải mức nhiệt thấp kỷ lục tại Nam Bộ hay TP.HCM, song trong bối cảnh đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa, việc nền nhiệt giảm sâu như vậy vẫn được xem là khá đặc biệt.

“ So với trung bình nhiều năm, đây là một đợt lạnh nổi bật, xảy ra trong thời gian ngắn nhưng gây cảm nhận rõ rệt cho người dân, nhất là tại các tỉnh miền Đông và khu vực TP.HCM ”, ông Hưng nhận định.

Phân tích nguyên nhân, ông Hưng cho biết đợt giảm nhiệt sâu lần này là kết quả của sự kết hợp đồng thời ba yếu tố khí tượng quan trọng. Trước hết là sự khuếch tán mạnh của không khí lạnh từ phía Bắc.

Trong tháng 1, các khối không khí lạnh liên tục được bổ sung và tăng cường, tràn xuống phía Nam. Khi di chuyển tới Nam Bộ, khối khí này đã suy yếu và ấm dần, song vẫn đủ sức đẩy khối khí nóng tại chỗ ra khỏi khu vực, làm hạ nền nhiệt chung trên diện rộng.

Yếu tố thứ hai liên quan trực tiếp đến đặc trưng mùa khô ở Nam Bộ. Tháng 1 là thời điểm TP.HCM và các tỉnh phía Nam đã bước hoàn toàn vào mùa khô, bầu trời ban đêm thường rất quang mây. Ban ngày, mặt đất hấp thụ lượng nhiệt lớn từ bức xạ mặt trời. Nếu ban đêm có mây, lớp mây này sẽ đóng vai trò như một “tấm chăn” giữ lại nhiệt lượng, giúp nhiệt độ giảm chậm hơn.

“ Tuy nhiên, trong những đêm trời quang, toàn bộ nhiệt tích tụ ban ngày thoát nhanh vào không gian, khiến nhiệt độ sụt mạnh, đặc biệt trong khoảng thời gian từ 4-7 giờ sáng . Chính vì vậy, người dân cảm thấy lạnh rất rõ vào sáng sớm, dù ban ngày trời vẫn nắng gắt và nhiệt độ tăng nhanh ”, ông Hưng lý giải.

Hiện tượng chênh lệch nhiệt độ ngày - đêm lớn là đặc điểm thường thấy trong các đợt không khí lạnh tác động tới Nam Bộ vào mùa khô.

Yếu tố thứ ba góp phần làm tăng cảm giác lạnh là độ ẩm không khí thấp. Trong các đợt không khí lạnh, độ ẩm tại TP.HCM và Nam Bộ thường giảm xuống dưới 50%. Không khí khô có khả năng giữ nhiệt kém hơn nhiều so với không khí ẩm, khiến quá trình thay đổi nhiệt độ diễn ra nhanh hơn.

Hệ quả là ban ngày nóng lên nhanh, nhưng ban đêm và rạng sáng lại lạnh sâu. Theo ông Hưng, đây cũng là lý do vì sao mức nhiệt 19-20°C chỉ xuất hiện trong thời gian ngắn trước khi mặt trời mọc, rồi nhanh chóng tăng trở lại.

Về diễn biến trong những ngày tới, ông Trần Văn Hưng cho biết nền nhiệt thấp như sáng 9/1 sẽ còn duy trì thêm một ngày nữa trên khu vực TP.HCM và Nam Bộ, tức là tiếp diễn trong đêm 9/1 và rạng sáng 10/1.

Tuy nhiên, mức lạnh sẽ có xu hướng tăng nhẹ. Tại các tỉnh miền Đông Nam Bộ, nhiệt độ thấp nhất dự báo dao động từ 16-18°C, có nơi dưới 16°C. Riêng khu vực ven biển như Vũng Tàu, nhiệt độ thấp nhất phổ biến 19-20°C, còn TP.HCM khoảng 18-19°C. Các tỉnh miền Tây Nam Bộ ít biến động hơn, duy trì mức 18-21°C, một số nơi dưới 18°C.

Từ đêm 10/1 và rạng sáng 11/1, nhiệt độ thấp nhất trên toàn khu vực Nam Bộ được dự báo sẽ đồng loạt tăng thêm khoảng 2-3°C, kết thúc đợt lạnh sâu hiện tại. Thời tiết ban ngày vẫn chủ yếu có nắng, biên độ nhiệt ngày - đêm tiếp tục ở mức khá lớn, đặc trưng của mùa khô.

Đáng chú ý, theo nhận định của cơ quan khí tượng, từ nay đến Tết Nguyên đán 2026 (tức trong suốt tháng 1 và nửa đầu tháng 2) vẫn là giai đoạn cao điểm của các đợt không khí lạnh tăng cường liên tục từ phía Bắc. Do đó, khu vực Nam Bộ, bao gồm TP.HCM, có khả năng còn xuất hiện thêm khoảng 2-3 đợt giảm nhiệt gây thời tiết se lạnh.

Tuy vậy, ông Hưng nhấn mạnh khả năng xuất hiện thêm một đợt lạnh sâu tương tự như đợt hiện nay là không cao.

“ Để xảy ra một đợt giảm nhiệt sâu ở Nam Bộ cần sự hội tụ đồng thời của nhiều yếu tố như không khí lạnh đủ mạnh, bầu trời quang mây ban đêm và độ ẩm thấp. Sự kết hợp này không phải lúc nào cũng xuất hiện, nên xác suất xảy ra các đợt lạnh sâu như vừa qua là không phổ biến ”, ông nói.

Trước diễn biến thời tiết có những thời điểm se lạnh , ngành khí tượng khuyến cáo người dân, nhất là người cao tuổi và trẻ nhỏ, cần chú ý giữ ấm vào ban đêm và sáng sớm, tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột.

Người dân làm việc ngoài trời vào sáng sớm nên chuẩn bị trang phục phù hợp, đồng thời theo dõi các bản tin dự báo thời tiết để chủ động trong sinh hoạt và sản xuất.