Chủ tịch Taobao từng bị giáng chức vì bê bối ngoại tình, 3 năm sau lại làm CEO ở Alibaba
Từng là một trong những lãnh đạo trẻ có triển vọng nhất Alibaba, Tưởng Phàm bất ngờ trở thành tâm điểm chú ý vào năm 2020 sau khi vợ công khai gọi tên hot girl Trương Đại Dịch, cảnh cáo cô không tiếp tục tiếp cận chồng mình.
Trước khi xảy ra bê bối đời tư, Tưởng Phàm (Jiang Fan, sinh năm 1985) từng giữ vị trí Chủ tịch Taobao, Tmall và Alimama, đồng thời được xem là một trong những nhân sự trẻ có triển vọng tại tập đoàn công nghệ này.
Cựu Chủ tịch Taobao Tưởng Phàm. Ảnh: HK01.
Tháng 4/2020, tên tuổi Tưởng Phàm bất ngờ phủ sóng mạng xã hội Trung Quốc sau khi vợ ông là Đổng Hoa Hoa (Dong Huahua) công khai đăng bài trên Weibo, trực tiếp nhắc tên hot girl thương mại điện tử Trương Đại Dịch (Zhang Dayi). Cụ thể, ngày 17/4/2020, Đổng Hoa Hoa đăng tải lời cảnh cáo Trương Đại Dịch vì nghi ngờ người phụ nữ này có quan hệ không đúng mực với chồng mình. Cô viết: "Đây là lần đầu tiên, cũng là lần cuối cùng tôi cảnh cáo cô. Nếu cô còn tiếp tục ve vãn chồng tôi, tôi sẽ không khách khí. Tôi không phải người dễ bắt nạt. Mong cô Trương tự trọng, biết điều". Đổng Hoa Hoa từng giữ vị trí chủ tịch Taobao và Tmall. Cô xuất thân trong một gia đình có điều kiện, từng theo học ngành thiết kế nội thất và có cuộc sống khá kín tiếng trước khi trở thành tâm điểm dư luận vì vụ bê bối của chồng.
Màn công khai “dằn mặt” tiểu tam sau đó nhanh chóng gây bão mạng xã hội Trung Quốc.
Trương Đại Dịch vốn là một hot girl nổi tiếng trong lĩnh vực thương mại điện tử, sở hữu lượng người theo dõi lớn và từng được truyền thông gọi là "nữ hoàng Taobao". Vụ việc càng thu hút sự chú ý bởi thời điểm đó, Tưởng Phàm đang giữ vị trí lãnh đạo quan trọng tại Alibaba, phụ trách hai nền tảng thương mại điện tử lớn là Taobao và Tmall.
Không chỉ gây xôn xao dư luận, vụ việc còn khiến Alibaba phải tiến hành điều tra nội bộ do xuất hiện những nghi vấn liên quan đến khả năng có lợi ích giữa Tưởng Phàm và doanh nghiệp của Trương Đại Dịch.
Tưởng Phàm ngoại tình, bị vợ phốt, bị giáng chức. Ảnh: HK01.
Ngày 27/4/2020, Alibaba công bố kết quả điều tra và quyết định kỷ luật đối với Tưởng Phàm. Theo đó, ông bị khai trừ khỏi Alibaba Partnership (nhóm cộng sự cấp cao của Alibaba), bị giáng cấp từ M7 - Phó Chủ tịch cấp cao của tập đoàn xuống M6 - Phó Chủ tịch, nhận hình thức kỷ luật nội bộ và bị hủy toàn bộ tiền thưởng của năm tài chính trước đó.
Đáng chú ý, kết quả điều tra của Alibaba không tìm thấy bằng chứng Tưởng Phàm sử dụng quyền lực để chuyển lợi ích cho Trương Đại Dịch hoặc Ruhan Holdings. Tập đoàn cho biết nguyên nhân xử lý kỷ luật là do ông xử lý không thỏa đáng vấn đề gia đình cá nhân, gây ra khủng hoảng dư luận nghiêm trọng và ảnh hưởng đến danh tiếng công ty.
Như vậy, Tưởng Phàm không bị sa thải khỏi Alibaba. Theo Caixin, một nguồn tin nội bộ tập đoàn khi đó cho biết dù bị giáng cấp, chức vụ công việc và phạm vi phụ trách của ông chưa thay đổi ngay sau quyết định kỷ luật.
Đây được xem là một cú trượt đáng kể trong sự nghiệp của vị lãnh đạo từng được kỳ vọng sẽ tiến xa hơn trong bộ máy Alibaba.
Sau quyết định kỷ luật năm 2020, sự nghiệp của Tưởng Phàm tiếp tục có những thay đổi.
Tháng 12/2021, Alibaba tiến hành tái cơ cấu bộ máy quản lý, chia hoạt động thương mại điện tử thành hai mảng lớn là kinh doanh số trong nước và kinh doanh số quốc tế. Tưởng Phàm được giao phụ trách mảng kinh doanh số quốc tế, chính thức chuyển khỏi vị trí quản lý Taobao và Tmall từ ngày 1/1/2022.
Ở vai trò mới, ông phụ trách các hoạt động kinh doanh hướng ra thị trường nước ngoài, trong đó có AliExpress, Alibaba.com và Lazada.
Đến tháng 3/2023, khi Alibaba tiếp tục triển khai mô hình tái cơ cấu "1+6+N", Tưởng Phàm được bổ nhiệm làm CEO của Tập đoàn Thương mại số quốc tế Alibaba (Alibaba International Digital Commerce Group). Vào tháng 7/2023. Theo báo cáo thường niên năm tài chính 2023 của Alibaba, Tưởng Phàm được khôi phục tư cách thành viên Alibaba Partnership sau hơn 3 năm bị loại khỏi nhóm này. Điều đó đồng nghĩa ông một lần nữa trở lại nhóm lãnh đạo cấp cao của tập đoàn.
Tưởng Phàm bây giờ làm CEO khối kinh doanh thương mại điện tử mới của Alibaba. Ảnh: Alibaba
Đến ngày 21/11/2024, Alibaba tiếp tục công bố thành lập khối kinh doanh thương mại điện tử mới, tích hợp các hoạt động trong nước và quốc tế. Tưởng Phàm được bổ nhiệm làm CEO của khối này, báo cáo trực tiếp cho CEO Alibaba Ngô Vịnh Minh (Eddie Wu).
Hiện tại năm 2026, Tưởng Phàm đang điều hành mảng kinh doanh cốt lõi của Alibaba. Theo hồ sơ lãnh đạo được Alibaba công bố và báo cáo thường niên năm tài chính 2026 gửi Ủy ban Chứng khoán Mỹ (SEC), Tưởng Phàm hiện giữ chức CEO Alibaba E-commerce Business Group (khối kinh doanh thương mại điện tử Alibaba), đồng thời là thành viên Alibaba Partnership.
Ở vị trí này, công việc của ông không còn giới hạn trong phạm vi Taobao hay Tmall như trước mà mở rộng sang nhiều mảng thương mại điện tử khác nhau.
Như vậy, sau 6 năm kể từ scandal đời tư khiến ông bị giáng chức và loại khỏi nhóm cộng sự cấp cao, Tưởng Phàm hiện đã trở lại vị trí điều hành một trong những mảng kinh doanh quan trọng nhất của Alibaba. Từ một lãnh đạo từng phụ trách Taobao và Tmall, ông hiện đảm nhiệm phạm vi công việc rộng hơn, bao gồm cả thương mại điện tử nội địa, quốc tế và bán lẻ tức thời.
Nguồn: The Paper, Caixin, Alibaba.