Cảnh báo tai nạn lao động cuối năm

Tại các bệnh viện trên địa bàn TP HCM những ngày gần đây liên tục tiếp nhận nhiều ca cấp cứu nặng do tai nạn lao động thương tâm dẫn đến vỡ gan, mất chi, dập phổi…

Dồn dập tai họa

Mới nhất là nam công nhân xây dựng gặp nạn rơi từ trên cao xuống do thang máy tạm tại công trình bị đứt, được đưa vào Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP HCM) cấp cứu. BS.CKII Phan Thị Mỹ Hiền, Phó trưởng Khoa Cấp cứu bệnh viện, cho biết bệnh nhân bị dị vật kim loại đâm xuyên vùng vai kèm nhiều chấn thương phần mềm, đã được phẫu thuật kịp thời và đang dần hồi phục. Trước đó, một công nhân khác té từ tầng 3 của công trình xuống đất, nhập viện trong tình trạng suy hô hấp, tụt huyết áp, tràn khí màng phổi, gãy xương sườn và vỡ gan.

Nhờ phối hợp khẩn trương giữa các chuyên khoa và can thiệp mạch kịp thời, bệnh nhân mới qua nguy kịch. "Không phải trường hợp nào cũng may mắn được cứu kịp như vậy. Có những ca đa chấn thương quá nặng, đặc biệt là tổn thương cột sống cổ, chấn thương sọ não nặng, chúng tôi không thể làm gì hơn" - BS Hiền lo ngại.

Ngoài tai nạn ở công trình xây dựng, nhiều hiểm họa liên quan máy móc kỹ thuật (cơ khí, tiện, chế biến gỗ, sắt, máy xay…) cũng liên tục xảy ra với những thương tổn đứt, gãy nặng nề. Các tai nạn xảy ra vào ca đêm, khi người lao động mệt mỏi, buồn ngủ, thao tác thiếu chính xác. Như trường hợp bị tai nạn lao động nghiêm trọng do máy xay thịt "ăn" cả cánh tay, chuyển đến cấp cứu tại Bệnh viện Quân y 175 (TP HCM) mới đây. Bệnh nhân là anh N.V.T (40 tuổi, quê Thanh Hóa) - công nhân một xưởng chế biến thịt heo. Trong lúc vệ sinh máy, do sơ suất thực hiện khi máy còn hoạt động, bàn tay trái của anh T. trượt vào buồng xay và bị cuốn từ đầu vào sang đầu ra của máy. Mặc dù đã kịp thời tắt nguồn điện, song cánh tay đã bị kéo gần như hoàn toàn qua thân máy. Anh T. được đưa vào bệnh viện trong tình trạng cùng cả chiếc máy xay cuốn chặt cánh tay, bàn tay bị dập nát hoàn toàn.

Theo BS.CKII Bùi Văn Phúc, Phó Chủ nhiệm Khoa Phẫu thuật chi trên - Bệnh viện Quân y 175, bệnh nhân bị tổn thương rất nặng, nguy cơ mất máu và nhiễm trùng nếu không được can thiệp kịp thời. Do bàn tay bị cuốn sâu, xương gãy vụn, mô mềm dập nát, không còn khả năng phục hồi, các bác sĩ buộc phải cắt bỏ toàn bộ bàn tay tại mức cổ tay để tháo chi ra khỏi máy. Đánh giá sau đó cho thấy 1/3 giữa cẳng tay cũng bị dập nát nặng, cơ hoại tử, xương gãy vụn, không thể bảo tồn, ê-kíp phẫu thuật tiếp tục cắt cụt đến 1/3 trên cẳng tay trái, giữ lại phần mô lành, đóng mỏm cụt cứu bệnh nhân.

Còn tại Bệnh viện Gia An 115 (TP HCM), các bác sĩ nội viện và ngoại viện cũng nỗ lực để cứu nam công nhân bị thủng bụng, lòi ruột trong lúc tăng ca đêm. Nạn nhân gặp biến cố do tà áo cuốn vào máy kéo theo luôn cả người, được sơ cứu tại hiện trường trước khi chuyển gấp đến bệnh viện. "Năm nào cũng vậy, cuối năm, chúng tôi tiếp nhận nhiều ca tai nạn lao động. Mặc dù các bác sĩ có thể cứu chữa kịp thời giữ được tính mạng nạn nhân nhưng những tổn thương nặng sẽ để lại di chứng lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và khả năng lao động của họ về sau" - BS Nguyễn Thắng Nhật Tuệ, Trưởng Khoa Cấp cứu bệnh viện, cảnh báo.

Coi chừng mất Tết, hết đời

Theo BS Phan Thị Mỹ Hiền, các ca tai nạn lao động nhập viện có mức độ rất đa dạng. Phổ biến nhất là vết thương phần mềm, đứt tay, đứt chân, vết thương hở, gãy xương chi đơn giản. Phần lớn những trường hợp này được xử trí nhanh, băng bó, nẹp cố định và cho xuất viện trong ngày. Tuy nhiên, những ca nặng và nguy hiểm nhất thường liên quan đến ngành xây dựng, đặc biệt là tai nạn té ngã từ trên cao do sập giàn giáo, đứt thang máy... Đây là nhóm tai nạn dễ gây đa chấn thương nặng, tổn thương cột sống, ngực, bụng, gan, phổi và sọ não.

Các bác sĩ cảnh báo nguyên nhân hàng đầu của tai nạn lao động vẫn là không tuân thủ quy trình an toàn. Nhiều công trình sử dụng thang tạm chưa được kiểm định, người lao động không mang dây an toàn khi làm việc trên cao. Bên cạnh đó là yếu tố chủ quan, làm việc khi quá sức khỏe cho phép, mệt mỏi, tăng ca kéo dài, chưa kịp tái tạo sức lao động, đặc biệt vào ban đêm. "An toàn không chỉ phụ thuộc môi trường, trách nhiệm đơn vị sử dụng lao động mà còn ở chính người lao động và cả đồng nghiệp xung quanh. Chỉ cần một người sơ suất bật máy khi người khác đang làm vệ sinh, hậu quả có thể rất nghiêm trọng" - một chuyên gia lo ngại.

Để hạn chế rủi ro, các bác sĩ khuyến cáo người lao động không mặc quần áo rộng, không chủ quan dù đã làm việc quen tay. Doanh nghiệp cần xây dựng và bắt buộc thực hiện quy trình an toàn lao động; kiểm định máy móc, thang, thiết bị định kỳ; trang bị đầy đủ đồ bảo hộ và có người giám sát. Người lao động phải đặt an toàn lên hàng đầu, tuân thủ đúng quy trình, không bỏ bước dù thấy bất tiện; tránh làm việc khi quá mệt mỏi.

Khi không may tai nạn xảy ra, cần che phủ vết thương sạch sẽ, đúng cách, hạn chế di chuyển nạn nhân và gọi cấp cứu ngay. Vì thời gian lúc này quyết định sự sống còn và mức độ di chứng. Cần sơ cứu ban đầu đúng cách: rửa sạch vết thương, băng ép cầm máu, nẹp cố định nếu nghi ngờ gãy xương và gọi cấp cứu 115 để được hỗ trợ chuyên nghiệp. Với các trường hợp nghi ngờ chấn thương cột sống, đa chấn thương nặng, tuyệt đối không tự ý bế, di chuyển nạn nhân mà phải chờ lực lượng cấp cứu. "Việc chủ động phòng ngừa, sử dụng đúng thiết bị và tuân thủ quy trình bảo hộ không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe, tính mạng người lao động mà còn tránh những tai nạn đáng tiếc, đặc biệt là để có cái Tết ấm áp trọn vẹn bên gia đình" - một bác sĩ nhấn mạnh.