Ca tam thai khó tin của người mẹ Hải Phòng SN 1997: Sinh 1 con rồi giữ tiếp 2 con trong bụng 36 giờ, phía sau là một cuộc chạy đua chưa từng có của ekip bác sĩ

Xuất hiện trong buổi thông báo ca bệnh của Bệnh viện Đại học Phenikaa Mec sáng 2/10, Phạm Hồng Nhung (sinh năm 1997, quê Hải Phòng) gây ấn tượng bởi là bà mẹ của 3 đứa con nhưng dường như không có nhiều thay đổi ở ngoại hình, khuôn mặt tròn phúc hậu, nụ cười hạnh phúc và mãn nguyện luôn nở trên môi. Không ai nghĩ cô vừa trải qua hành trình tam thai với bao khó khăn, trắc trở.

"Mình sinh năm 1997, chưa từng có con và quyết định thực hiện IVF do buồng trứng đa nang. Hai phôi được chuyển nhưng thai kỳ phát triển thành ba thai, ba buồng ối, hai bánh rau", Nhung bắt đầu câu chuyện của mình.

Ngay từ những tuần đầu, đây đã là một thai kỳ nhiều nguy cơ. Đến tuần 12, hai thai chung bánh rau lại cùng tăng khoảng sáng sau gáy. Gia đình tiếp tục đứng trước một lựa chọn rất khó khi được tư vấn về khả năng đình chỉ hai thai này.

Không thể chấp nhận điều đau lòng ấy, Nhung tìm hỏi khắp nơi mong gặp một bác sĩ đem đến cho mình hi vọng cuối cùng. Được 1 người bạn giới thiệu, Nhung tìm đến TS.BS Nguyễn Thị Sim tư vấn và quyết định trao gửi mọi hi vọng cho bác sĩ cùng e-kip PhenikaaMec. "Nếu y khoa còn cho phép, mình muốn có cơ hội giữ lại cả ba con", Nhung tâm sự.

Đến tuần 12, hai thai chung bánh rau được phát hiện có tăng khoảng sáng sau gáy. Thay vì chỉ nhìn vào một dấu hiệu siêu âm để đi đến kết luận, Nhung được hẹn chọc ối tại Trung tâm Y học bào thai, Bệnh viện Đại học Phenikaa. Ở 16 tuần 4 ngày, TS.BS Nguyễn Thị Sim trực tiếp thực hiện thủ thuật chọc ối. Kết quả công thức nhiễm sắc thể, CNV và giải trình tự gen của các thai chưa phát hiện bất thường.

Nhưng vượt qua một nguy cơ không có nghĩa là thai kỳ trở nên đơn giản. Nhung mang tình trạng tăng đông, D-Dimer nhiều thời điểm tăng cao; thuốc chống đông được điều chỉnh theo diễn biến xét nghiệm. Đến tuần 23, Nhung xuất hiện dư ối và đái tháo đường thai kỳ. Cô kể thậm chí còn phải nhận hỗ trợ di chuyển bằng xe đẩy, có chế độ ăn được thiết kế riêng và đường huyết được theo dõi theo từng bữa.

Đến tuần 27, cổ tử cung chỉ còn 12 mm. Nhung phải nhập viện điều trị dọa sinh non.

Bước ngoặt ở tuần thai 27 và cuộc cân não đầy căng thẳng

Ngày 08/06, khi thai 27 tuần 3 ngày, Nhung được tiêm trưởng thành phổi vì nguy cơ sinh non. Đến 27 tuần 5 ngày, cơn co tử cung xuất hiện. Một ngày sau, cơn co tăng và không còn đáp ứng với thuốc cắt cơn co. Ngày 11/06, ở tuổi thai 27 tuần 6 ngày, ối của thai riêng bánh rau - em bé nằm thấp nhất - vỡ sớm.

Ngay tại phòng sinh, một cuộc hội chẩn liên chuyên khoa được tổ chức với Y học bào thai, Sản khoa, Sơ sinh, Gây mê hồi sức và gia đình. Bài toán lúc này không còn là 'có sinh hay không'. Thai đã vỡ ối cần được đón ra ngoài. Câu hỏi khó hơn là: Liệu cuộc sinh của hai em còn lại có thể được trì hoãn hay không?

Ngồi ngoài cửa phòng sinh, anh Nguyễn Quyết Thắng (chồng Nhung) bồn chồn, lo lắng. Anh lo cho vợ, lo cho 3 đứa con non tháng. "Mình không biết e-kip sẽ quyết định cho đẻ 1 hay cả 3 cùng lúc. Theo như dự định ban đầu của BS Sim là mổ cùng lúc nhưng sau đó mình có trao đổi lại mong muốn của gia đình. Thời gian mổ lâu, vợ mình có nguy cơ mất máu liên tục, trường hợp xấu nhất phải cắt bỏ tử cung. Mình rất sợ và lo lắng. Nhưng mình đứng ở ngoài cửa, đã thấy 3 xe nôi đi vào và đã chuẩn bị tinh thần rồi", anh Thắng chia sẻ.

Dưới sự hướng dẫn của BS Sim và ekip, 9h50, Nhung sinh thường bé trai Nguyễn Minh Đức bằng đường âm đạo, cân nặng chỉ 900 g, APGAR 6-8 điểm. Bé được cắt rốn chậm, được ê-kíp Sơ sinh đón và chuyển về khoa hồi sức.

Anh Thắng hạnh phúc khi nhìn thấy con được đưa ra. Nhưng chỉ vài giây sau, anh lại quay về hiện tại, tiếp tục lo lắng cho vợ và 2 con còn lại trong bụng. Chỉ đến khi bác sĩ đi ra thông báo mẹ ổn, 2 bé còn lại vẫn ổn trong bụng mẹ, anh mới yên tâm thở phào để nghĩ tiếp về lần sinh thứ 2. "Cũng may ở lần sinh thứ 2 là sinh mổ 2 bé nên mình cũng biết trước và bớt lo hơn".

Với Nhung, khoảnh khắc sinh con đầu tiên xong và biết rằng 2 bé còn lại vẫn trong bụng mình khiến cô nhận ra mình thật phi thường. Cơn chuyển dạ khi sinh rất đau, đau từ khi em bé đầu tiên ra đời đến khi 2 bé còn lại chào đời. Nhưng sau tất cả, cô đã làm được: Đẻ thường bé đầu, 36 giờ sau tiếp tục ca đẻ mổ. "Có được kết quả ấy, có lẽ là vì niềm tin vào BS Sim cùng ekip", Nhung chia sẻ.

36 giờ nằm thêm trong bụng mẹ không phải để lập kỷ lục mà để giành thêm cơ hội

Thông thường, khi một thai nhi trong ca đa thai chào đời, tử cung sẽ tiếp tục co bóp để đẩy các thai còn lại ra ngoài. Trước ranh giới ấy, TS.BS Sim cùng đội ngũ của mình đã đưa ra một quyết định táo bạo và cân não bậc nhất trong sản khoa hiện đại: Thực hiện kỹ thuật sinh trì hoãn (Delayed Interval Delivery) - cố gắng tiếp tục giữ hai thai nhi còn lại trong tử cung người mẹ. Trong y văn thế giới, Delayed Interval Delivery là một chiến lược điều trị rất đặc biệt, chỉ được cân nhắc trong những điều kiện nghiêm ngặt và là thách thức lớn của sản khoa hiện đại.

Khó khăn lúc này không chỉ ở việc chăm sóc trẻ sinh cực non tháng, mà còn ở việc bảo vệ an toàn cho người mẹ và duy trì môi trường phát triển cho các thai nhi còn lại trước nguy cơ nhiễm trùng, suy thai hay chuyển dạ tiến triển luôn rình rập từng giờ. Mọi quyết định điều trị đều phải được cân nhắc kỹ lưỡng và cập nhật liên tục theo diễn biến thực tế.

Sinh trì hoãn trong tình huống này là một quyết định đòi hỏi sự cân bằng rất chặt chẽ. Với trẻ cực non, thêm thời gian trong tử cung là điều vô cùng có giá trị. Đó là thêm thời gian quý giá để các cơ quan quan trọng tiếp tục hoàn thiện, để các liệu pháp can thiệp bảo vệ phổi và hệ thần kinh phát huy tác dụng, giúp các em bé có một khởi đầu thuận lợi hơn trước khi bước ra thế giới bên ngoài. Dù vậy, việc cố gắng kéo dài thai kỳ đồng nghĩa với đối diện nhiều nguy cơ cho cả người mẹ và hai thai còn lại.

"36 giờ sau khi bé đầu tiên chào đời là 36 giờ căng thẳng của hệ thống, phải theo dõi, đánh giá từng phút, từng giờ và sẵn sàng thay đổi quyết định và hành động cho thai ra ngay khi không còn đảm bảo an toàn. Không phải 'giữ bằng mọi giá', mà là cố gắng giữ khi điều kiện còn cho phép", TS.BS Nguyễn Thị Sim chia sẻ về ca bệnh.

Chuyên gia cho biết thêm, với những em bé còn quá non, 36 giờ trì hoãn ấy quý giá đến mức gần như không thể đong đếm. Mỗi giờ được ở lại trong bụng mẹ là thêm một giờ các con chưa phải đối diện với thế giới bên ngoài khi cơ thể còn vô cùng mong manh, thêm thời gian để phổi và các cơ quan tiếp tục trưởng thành, thêm thời gian để những can thiệp hỗ trợ trước sinh phát huy tác dụng và chuẩn bị cho các con khả năng thích nghi tốt hơn sau khi chào đời.

36 giờ ấy vì thế không đơn thuần là "kéo dài thai kỳ" thêm một ngày rưỡi. Với những đứa trẻ chỉ nặng quanh 1 kilogram, đó là 36 giờ tích lũy thêm cơ hội sống trước khi buộc phải rời khỏi nơi an toàn nhất lúc này: Bụng mẹ.

"Khoảng thời gian ấy cũng đặc biệt quan trọng với người mẹ. Thuốc chống đông được dừng đủ lâu để ê-kíp có thể lựa chọn gây tê tủy sống ở thời điểm an toàn hơn, vừa giúp mẹ trải qua cuộc sinh êm ái, vừa tránh việc phải sử dụng phương án có nguy cơ gây ức chế thêm cho hai thai nhi vốn đã rất non yếu", TS Sim cho biết thêm.

Bởi vậy, từng phút từng giây trong 36 giờ ấy đều mang 2 nhiệm vụ: Giữ các con trong bụng mẹ lâu thêm được chừng nào quý chừng ấy, đồng thời đưa cả mẹ và con đến một thời điểm sinh an toàn hơn. BS Đỗ Văn Lợi, người trong ekip, chia sẻ về áp lực lúc đó: "Câu hỏi đầu tiên của chúng tôi là mũi tiêm thuốc chống đông cuối cùng là khi nào? Thời gian phải đủ an toàn để chúng tôi quyết định gây tê tủy sống, giúp người mẹ êm ái mà không ức chế hai thai nhi non yếu".

23h40 ngày 12/06, Nhung xuất hiện cơn co tử cung mạnh, vỡ ối và ngôi thai ngang. TS.BS Nguyễn Thị Sim chỉ định mổ lấy thai cấp cứu, ngay trong đêm 4 ekip tác chiến. Nguyễn Minh Vũ chào đời lúc 23h48, nặng 950 g, APGAR 7-7-8 điểm. Hai phút sau, Nguyễn Minh Khôi chào đời, nặng 1.000 g, APGAR 7-8-8 điểm.

Trong phòng mổ lúc ấy, mỗi ê-kíp có một nhiệm vụ riêng nhưng cùng phục vụ một mục tiêu: Gây mê hồi sức bảo đảm an toàn cho người mẹ; Sản khoa thực hiện cuộc mổ; hai ê-kíp Sơ sinh độc lập đón và hồi sức đồng thời hai trẻ cực non cùng lúc. Sự đông đúc trong phòng mổ không phải là hỗn loạn. Đó là một hệ thống được huy động và phối hợp nhịp nhàng để không một em bé nào phải chờ đợi, không một quy trình nào chậm trễ.

Sau tiếng khóc đầu tiên là một hành trình dài hơn

Cả ba trẻ đều sinh cực non, cân nặng lúc sinh chỉ từ 900 đến 1.000 g và có suy hô hấp. Các bé được chuyển Khoa Sơ sinh để hỗ trợ hô hấp, điều trị và theo dõi trong môi trường được kiểm soát nghiêm ngặt về độ ẩm, phòng sạch, tiếng ồn và ánh sáng với các thiết bị hiện đại và các quy trình chuẩn quốc tế.

Ở trẻ cực non, từng thay đổi nhỏ đều có ý nghĩa. Dinh dưỡng và thuốc được cá thể hóa. Khoa Sơ sinh phối hợp với Khoa Dược pha chế chuyên sâu, chuẩn hóa liều đến 0,1 ml. Các bé dần được hạ bậc hỗ trợ hô hấp, chuyển từ dinh dưỡng tĩnh mạch sang nuôi ăn qua sonde, tập bú, rồi bú bình và bú mẹ.

Sau khoảng hai tháng, cả ba đã cai máy và tự thở hoàn toàn. Đến ngày 14/09/2026, khi được ra viện, Minh Khôi đạt 3,58 kg, Minh Vũ 3,57 kg và Minh Đức 3,70 kg. Cả ba bú tốt, không còn suy hô hấp, phản xạ sơ sinh tốt và vận động bình thường.

Khoảnh khắc 3 em bé được đưa vào hội trường, trộm vía đều kháu khỉnh, khoẻ mạnh, khiến tất cả như vỡ oà. "Gia đình không biết nói gì hơn ngoài lời cảm ơn, biết ơn chân thành đến BS Sim cùng đội ngũ PhenikaaMec đã lắng nghe, thấu hiểu và đồng hành để có được những trái ngọt ngày hôm nay", Nhung nghẹn ngào nói.

3 em bé chào đời, cuộc sống gia đình cũng bắt đầu sang trang mới bận rộn hơn, thú ví hơn. "Thực ra thì ở viện như thế nào thì giờ về nhà cũng như thế, từ cách cho con ăn, cho con tắm, cách massage ra sao... Thực sự có 3 đứa con thì cuộc sống của bọn em có vất vả hơn nhưng may mắn gia đình có nhiều người hỗ trợ. Thật may mắn vì em đã gặp được BS Sim cùng đội ngũ của bác tuyệt vời đến vậy để ôm trọn những trái ngọt này", Nhung nói trong hạnh phúc.