Bí ngòi đang được săn đón vì quá tốt cho sức khỏe, nhưng nhiều người vẫn ăn sai cách mà không hay biết

Những ngày gần đây, bí ngòi xuất hiện dày đặc tại các chợ dân sinh và siêu thị. Với mức giá phải chăng, dễ chế biến thành nhiều món ngon từ xào, luộc, hấp đến nấu canh, loại rau củ này đang trở thành lựa chọn yêu thích của nhiều người theo đuổi chế độ ăn lành mạnh.

Không chỉ có vị ngọt nhẹ, dễ ăn, bí ngòi còn được đánh giá là thực phẩm ít năng lượng nhưng giàu vitamin C, vitamin A, kali, mangan cùng nhiều hợp chất chống oxy hóa có lợi cho cơ thể. Đây cũng là lý do khiến bí ngòi thường xuyên xuất hiện trong thực đơn giảm cân và thực đơn của những người muốn kiểm soát đường huyết.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia dinh dưỡng, việc ăn bí ngòi đúng cách quan trọng không kém việc lựa chọn thực phẩm này.

Bí ngòi tốt cho sức khỏe như thế nào?

Theo dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA), 100g bí ngòi chỉ chứa khoảng 17 calo nhưng lại cung cấp lượng đáng kể vitamin C, chất xơ và nhiều vi chất thiết yếu.

Các hợp chất chống oxy hóa như lutein và zeaxanthin trong bí ngòi được cho là có lợi cho sức khỏe mắt, đồng thời góp phần bảo vệ cơ thể trước tác động của các gốc tự do.

Bên cạnh đó, lượng nước trong bí ngòi chiếm hơn 90%, giúp bổ sung nước tự nhiên cho cơ thể trong những ngày nắng nóng.

Trao đổi trên báo Sức khỏe & Đời sống, TS.BS Trương Hồng Sơn - Viện trưởng Viện Y học Ứng dụng Việt Nam từng cho biết việc tăng cường rau xanh và rau củ quả tươi trong khẩu phần ăn hằng ngày giúp bổ sung vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa, góp phần giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính như tim mạch, béo phì và đái tháo đường.

Sai lầm đầu tiên: Ăn bí ngòi đã để quá lâu

Nhiều người có thói quen mua rau củ cho cả tuần để tiết kiệm thời gian đi chợ. Tuy nhiên, bí ngòi là loại thực phẩm có hàm lượng nước cao nên khá dễ hư hỏng nếu bảo quản không đúng cách.

Nếu thấy quả bí ngòi xuất hiện các dấu hiệu như mềm nhũn, đổi màu, có đốm mốc hoặc xuất hiện mùi lạ, tốt nhất nên bỏ đi thay vì cố tận dụng.

Thực phẩm tươi sống khi để lâu có thể tạo điều kiện cho vi sinh vật phát triển, làm tăng nguy cơ rối loạn tiêu hóa, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Sai lầm thứ hai: Ăn quá nhiều bí ngòi sống

Bí ngòi hoàn toàn có thể ăn sống trong các món salad. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là nên ăn với số lượng lớn mỗi ngày.

Bí ngòi sống chứa lượng chất xơ khá cao. Nếu tiêu thụ quá nhiều, đặc biệt với người có hệ tiêu hóa nhạy cảm, có thể gây đầy hơi, khó tiêu hoặc cảm giác nặng bụng.

Các chuyên gia khuyến nghị nên kết hợp linh hoạt giữa bí ngòi sống và bí ngòi đã nấu chín. Việc hấp hoặc xào nhanh không chỉ giúp món ăn dễ tiêu hóa hơn mà còn giữ được phần lớn dưỡng chất có lợi.

Sai lầm thứ ba: Chủ quan với vị đắng bất thường

Đây được xem là lưu ý quan trọng nhất khi ăn bí ngòi. Thông thường, bí ngòi có vị ngọt nhẹ hoặc gần như không có vị. Nếu cắn thử và cảm nhận rõ vị đắng bất thường, bạn nên ngừng ăn ngay.

Nguyên nhân là một số loại bí thuộc họ bầu bí có thể chứa cucurbitacin - hợp chất tự nhiên tạo vị đắng. Ở nồng độ cao, chất này có thể gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng hoặc tiêu chảy.

Đáng chú ý, cucurbitacin không bị phá hủy hoàn toàn khi nấu ở nhiệt độ cao. Vì vậy, việc tiếp tục chế biến không giúp loại bỏ nguy cơ.

Nhiều cơ quan an toàn thực phẩm trên thế giới từng ghi nhận các trường hợp ngộ độc do ăn bí có vị đắng, dù không quá phổ biến.

Người có hệ tiêu hóa yếu cần lưu ý

Không phải ai cũng phù hợp với việc ăn nhiều bí ngòi.

Những người thường xuyên bị lạnh bụng, tiêu chảy hoặc mắc các bệnh lý tiêu hóa nên điều chỉnh lượng ăn phù hợp với thể trạng. Trong trường hợp này, bí ngòi nấu chín sẽ là lựa chọn tốt hơn so với ăn sống.

Ngoài ra, việc kết hợp bí ngòi cùng nhiều loại rau củ khác trong khẩu phần ăn cũng giúp cơ thể nhận được đầy đủ các nhóm dưỡng chất cần thiết thay vì phụ thuộc vào một loại thực phẩm duy nhất.

Bí ngòi tốt nhưng không phải "thần dược"

Một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là xem một loại thực phẩm nào đó như "siêu thực phẩm" và sử dụng liên tục mỗi ngày.

Thực tế, dù giàu dinh dưỡng đến đâu, bí ngòi cũng không thể thay thế hoàn toàn các loại rau củ khác.

Các chuyên gia dinh dưỡng luôn khuyến khích xây dựng thực đơn đa dạng với nhiều màu sắc thực phẩm khác nhau để cung cấp đầy đủ vitamin, khoáng chất và chất chống oxy hóa.

Bí ngòi có thể là một phần trong chế độ ăn lành mạnh, nhưng lợi ích lớn nhất của nó chỉ phát huy khi được kết hợp với lối sống khoa học, ăn uống cân bằng và vận động hợp lý.

Bí ngòi là loại rau củ giàu nước, ít calo, chứa nhiều vitamin và chất chống oxy hóa có lợi cho sức khỏe. Tuy nhiên, để tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của loại thực phẩm này, người dùng cần lưu ý không sử dụng bí ngòi đã hư hỏng, hạn chế ăn quá nhiều dạng sống và tuyệt đối không ăn những quả có vị đắng bất thường.

Ăn uống khoa học không nằm ở việc chạy theo một loại thực phẩm đang "gây sốt", mà là biết lựa chọn, chế biến và kết hợp thực phẩm một cách hợp lý. Khi đó, những loại rau củ quen thuộc và bình dân như bí ngòi mới thực sự trở thành trợ thủ đắc lực cho sức khỏe của cả gia đình.