Bé gái 6 tuổi cận 12 độ vì thứ nhiều cha mẹ Việt thích dùng để "dỗ con": Có thể mù lòa bất cứ lúc nào

Để đổi lấy những giờ phút yên bình ngắn ngủi hoặc để dỗ con ăn, dỗ con nín khóc, rất nhiều cha mẹ lựa chọn đưa cho đứa trẻ một chiếc điện thoại thông minh hoặc máy tính bảng. Giải pháp nhanh gọn và thường có hiệu quả này phổ biến ở rất nhiều quốc gia trên thế giới chứ không riêng gì Việt Nam.

Tuy nhiên, không phải cha mẹ nào cũng thực sự hiểu được mức độ nguy hiểm của kiểu thỏa hiệp này với sức khỏe con trẻ, nhất là thị lực. Câu chuyện chấn động về một bé gái 6 tuổi đột ngột phát hiện cận thị nặng lên tới 12 độ, có nguy cơ cao mù lòa hoàn toàn cả 2 mắt ở Trung Quốc chính là lời cảnh báo đắt giá cho sự bất cẩn của người lớn.

Cha mẹ của Niệu Niệu (tên đã thay đổi) cứ ngỡ việc con chăm chú xem phim hoạt hình trên mạng là bình thường, "trẻ con đứa nào cũng vậy". Thậm chí họ còn cảm thấy tự hào vì con mình rất ngoan, chỉ cần cho điện thoại hay máy tính bảng, lâu lâu thì bật ti vi là sẽ ăn ngoan hoặc ngồi yên một chỗ, không quấy khóc để người lớn đi làm việc của mình. Cho đến một buổi sáng thức dậy, cô bé òa khóc nức nở vì đột nhiên không nhìn thấy mọi thứ xung quanh, họ mới bàng hoàng nhận ra mình đã sai.

Mẹ của Niệu Niệu kể lại, lúc đầu chị chỉ cho rằng con gái tinh nghịch đang bày trò trêu đùa mình, nhưng khi kiểm tra kỹ hơn và thấy thị lực của con thật sự có vấn đề, liền đưa thẳng tới bệnh viện mắt. Tại đây, bác sĩ chẩn đoán cô bé mới có 6 tuổi này cận thị tới 12 độ, một con số mà ngay cả người trưởng thành nghe xong cũng thấy sợ, hiếm người mắc phải.

Thậm chí, cô bé đang bị mất thị lực hoàn toàn và cần điều trị gấp, nguy cơ mù lòa vĩnh viễn là rất cao. Nguyên nhân không phải do chấn thương vật lý hay bệnh lý bẩm sinh, mà xuất phát từ chính thói quen nhìn chằm chằm vào màn hình điện tử liên tục trong thời gian dài.

Bác sĩ chuyên khoa cảnh báo, cấu trúc mắt của trẻ nhỏ vô cùng nhạy cảm. Việc tập trung cao độ vào màn hình điện thoại khoảng 20 phút liên tục sẽ làm phá vỡ màng nước mắt bảo vệ, gây ra tình trạng khô, ngứa và đỏ mắt. Còn với cô bé này, thời gian tiếp xúc với điện thoại và máy tính bảng kéo dài ít nhất trên 3 tiếng 1 ngày, đã bắt đầu từ khi còn rất nhỏ.

Khi tình trạng này kéo dài, mắt trẻ không chỉ bị cận thị sớm với độ cận tăng phi mã mà còn gây tắc nghẽn tĩnh mạch võng mạc. Đây là tổn thương nghiêm trọng cực kỳ nguy hiểm, trực tiếp phá hủy dây thần kinh thị giác không thể phục hồi và có thể đẩy đứa trẻ vào cảnh mù lòa bất cứ lúc nào. Bác sĩ điều trị cũng nói thêm, dù Bộ Y tế nước này đã nhiều lần khuyến cáo trẻ từ 0 đến 3 tuổi tuyệt đối không được tiếp xúc với màn hình điện tử, thế nhưng độ tuổi trung bình trẻ em bắt đầu sử dụng các thiết bị này đã giảm xuống mức báo động là 2,3 tuổi. Niệu niệu là một trong số đó.

Những sai lầm chí mạng của cha mẹ khi cho con dùng thiết bị điện tử

Nhiều phụ huynh thường ngụy biện rằng mình quá bận rộn hay "con nhà người khác cũng thế", con nhà mình không có điện thoại/máy tính bảng thì nhất quyết không nghe lời. Chính những tư duy lệch lạc này đã dẫn đến nhiều sai lầm, có thể hủy hoại sức khỏe và tương lai của trẻ. Phổ biến nhất là 4 kiểu sai lầm sau:

- Cho dùng vô tội vạ: Việc nuông chiều cho con sử dụng điện thoại/máy tính bảng mọi lúc mọi nơi, đặc biệt là vừa ăn vừa xem sẽ tạo thành một phản xạ có điều kiện cực kỳ khó bỏ.

- Thả nổi nội dung: Cha mẹ hoàn toàn không kiểm soát xem con mình đang tiếp cận những gì trên mạng, để mặc trẻ xem các nội dung giải trí vô bổ, thậm chí độc hại.

- Bố mẹ làm gương xấu: Người lớn dành nhiều thời gian dùng điện thoại giải trí, lướt video ngắn nhưng lại lớn tiếng cấm đoán, ép buộc con phải bỏ điện thoại xuống.

- Tịch thu đột ngột: Việc dùng biện pháp mạnh như giật lấy hoặc giấu thiết bị mà không báo trước chỉ làm gia tăng tâm lý ức chế, kích thích ham muốn trả thù và thèm khát chơi bù ở trẻ.

2 phương pháp khoa học giúp con cai nghiện điện thoại thành công

Trong thời đại công nghệ số, việc cấm đoán hoàn toàn là điều bất khả thi và dễ phản tác dụng do nguyên tắc tâm lý: sự khan hiếm và hạn chế quá mức sẽ càng làm tăng ham muốn. Thay vì la mắng hay bỏ mặc, cha mẹ nên áp dụng 2 phương pháp khoa học để hướng dẫn con:

1. Phương pháp 1: Đa dạng hóa nguồn dopamine thay thế màn hình

Trẻ nghiện điện thoại vì não bộ thèm khát cảm giác khoái lạc do dopamine mang lại. Cha mẹ hãy chủ động tạo ra những nguồn vui vẻ khác bằng quy tắc 1+1: đổi 1 giờ hoạt động thể chất ngoài trời như đạp xe, đá bóng để lấy 30 phút sử dụng máy tính bảng.

Đánh lạc hướng trẻ bằng các trò chơi mang tính phản hồi tích cực như lắp ráp Lego hoặc xếp hình để tạo cảm giác thành tựu. Quan trọng nhất, sự tham gia đồng hành của cha mẹ trong các buổi đi chơi, chạy nhảy cùng con sẽ khiến trẻ quên hẳn chiếc điện thoại.

2. Phương pháp 2: Cho phép trẻ tự đưa ra quyết định

Trẻ em luôn có nhu cầu tự nhiên về sự kiểm soát hành vi. Thay vì đơn phương áp đặt mệnh lệnh khiến trẻ chống đối, hãy cùng con ngồi lại lập ra một bản thỏa thuận sử dụng thiết bị điện tử trong gia đình.

Hãy đưa ra các lựa chọn mở như hoàn thành bài tập trước rồi chơi 1 giờ, hoặc chia nhỏ thời gian chơi thành hai lần trong ngày. Hãy sử dụng thêm các công cụ trực quan như đồng hồ cát hoặc ứng dụng đếm ngược để trẻ tự theo dõi thời gian trôi qua. Khi trẻ có cảm giác mình tự nguyện đồng ý tuân thủ quy tắc, hiệu quả tự giác sẽ cao hơn rất nhiều.

Nguồn và ảnh: QQ, Word Wall, Health 2.0