Ăn kiêng giảm cân chỉ với ức gà và bông cải xanh, cô gái 25 tuổi bị hoại tử tụy sau 6 tháng
Chế độ ăn uống đóng vai trò quan trọng trong quá trình giảm cân, tuy nhiên, lựa chọn thực đơn không phù hợp lại có thể gây phản tác dụng, đe dọa sức khỏe.
Người phụ nữ 25 tuổi này là một blogger cực kỳ khắt khe trong việc giữ gìn vóc dáng. Để có được thân hình hoàn hảo trước ống kính, cô đã thực hiện một chế độ ăn kiêng kéo dài nửa năm.
Chế độ ăn của cô cực kỳ khắc nghiệt: Loại bỏ hoàn toàn tinh bột và chất béo. Ba bữa ăn mỗi ngày của cô chỉ bao gồm ức gà luộc và bông cải xanh luộc, thỉnh thoảng ăn thêm một củ khoai tây nhỏ làm nguồn năng lượng duy nhất. Ban đầu, chế độ ăn kiêng cực kỳ thanh đạm này đã giúp cô giảm cân đáng kể, nhưng sau đó sức khỏe của cô dần suy giảm, bao gồm da mặt xanh xao, rụng tóc, vô kinh và suy nhược toàn thân.
Cô cho rằng những phản ứng này là do sự suy yếu cần thiết trong quá trình giải độc hoặc giảm cân, cho đến một đêm nọ, cơn đau bụng dữ dội đột ngột ập đến khiến cô hoàn toàn suy sụp. Khi được đưa đến bệnh viện, cô đã trong tình trạng sốc, và kết quả xét nghiệm đã khiến các bác sĩ kinh ngạc: viêm tụy cấp nặng với hoại tử mô tụy lan rộng.
Theo quan niệm thông thường, chế độ ăn nhiều dầu mỡ (như ăn quá nhiều hoặc ăn lẩu) là nguyên nhân chính gây viêm tụy.
Tại sao cô gái này, người có chế độ ăn uống rất nhẹ nhàng, lại gặp phải tình trạng tương tự?
- Cơ chế tích tụ và tự hủy của dịch tụy
Tuyến tụy là một trong những cơ quan tiêu hóa quan trọng nhất trong cơ thể người, chịu trách nhiệm tiết ra dịch tụy chứa nhiều loại enzyme tiêu hóa. Tuy nhiên, việc tiết dịch tụy không phải là ngẫu nhiên; nó cần một tín hiệu.
Khi chúng ta ăn các loại thực phẩm chứa chất béo và protein, ruột sẽ tiết ra một loại hormone gọi là cholecystokinin (CCK), giúp thúc đẩy dòng chảy trơn tru của dịch tụy vào tá tràng. Việc cô gái kiêng hoàn toàn các loại thực phẩm nhiều dầu mỡ trong thời gian dài đã dẫn đến tín hiệu co bóp túi mật và tiết dịch tụy trở nên cực kỳ yếu.
Một lượng lớn dịch tụy tích tụ trong ống tụy trong thời gian dài, gây ra sự gia tăng áp suất liên tục. Khi sự tích tụ đạt đến điểm tới hạn, các enzyme tiêu hóa lẽ ra chỉ được hoạt hóa trong ruột lại bị hoạt hóa sớm bên trong tuyến tụy. Điều này có nghĩa là tuyến tụy bắt đầu tự tiêu hóa theo kiểu "tự hủy hoại". Quá trình tự tiêu hóa này diễn ra vô cùng dữ dội, dẫn đến thiếu máu cục bộ mô, xuất huyết và thậm chí hoại tử.
- Các yếu tố góp phần hình thành sỏi mật ẩn
Việc kiêng ăn đồ ăn nhiều dầu mỡ trong thời gian dài có thể dẫn đến sự cô đặc mật. Nếu không có sự kích thích của chất béo để kích thích sự co bóp của túi mật, mật sẽ tồn đọng bên trong trong thời gian dài, tạo thành sỏi.
Đây chính xác là những gì đã xảy ra với cô gái: những viên sỏi nhỏ hình thành trong túi mật của cô ấy rơi vào ống mật chủ, làm tắc nghẽn đường ra chung của ống mật và ống tụy (bóng Vater), khiến mật trào ngược vào tuyến tụy. Viêm tụy do sỏi mật này là yếu tố chính dẫn đến hoại tử tụy lan rộng ở cô ấy.
Công thức ức gà và bông cải xanh của cô gái thoạt nhìn có vẻ cung cấp đủ protein và chất xơ, nhưng trên thực tế, nó lại thiếu hụt chất dinh dưỡng trầm trọng.
- Thiếu hụt axit béo thiết yếu
Chất béo rất cần thiết cho não bộ, hệ thần kinh và màng tế bào. Thiếu hụt chất béo lành mạnh trong thời gian dài có thể dẫn đến mất cân bằng nội tiết tố (mãn kinh) và suy giảm chức năng hàng rào bảo vệ da.
- Hấp thu vitamin tan trong chất béo bị suy giảm
Các vitamin A, D, E và K cần được hòa tan trong chất béo để cơ thể hấp thụ. Nếu không có dầu, cho dù bạn ăn bao nhiêu bông cải xanh đi nữa, caroten trong đó cũng không thể chuyển hóa thành vitamin A.
- Sự sụp đổ của các cơ chế bù trừ chuyển hóa
Việc duy trì chế độ ăn cực thấp trong thời gian dài khiến cơ thể rơi vào trạng thái thiếu chất dinh dưỡng, gây ra sự sụt giảm đáng kể tỷ lệ trao đổi chất cơ bản. Khi chế độ ăn uống bình thường được khôi phục, cơ thể sẽ tích trữ chất béo với tốc độ đáng kinh ngạc, một hiện tượng được gọi là hiệu ứng yo-yo.
Trường hợp này cung cấp những lời khuyên tự bảo vệ vô cùng quý giá cho tất cả những ai đang cố gắng giảm cân:
- Thêm một ít dầu vào thức ăn của bạn: Chất béo không phải là kẻ thù. Một chế độ ăn giảm cân lành mạnh nên bao gồm các axit béo không bão hòa chất lượng cao, chẳng hạn như dầu ô liu, bơ, các loại hạt hoặc cá biển sâu. Người trưởng thành cần tiêu thụ khoảng 20-30 gram chất béo mỗi ngày để duy trì sự co bóp của túi mật và sức khỏe tuyến tụy.
- Carbohydrate không phải là kẻ thù: Nguồn năng lượng duy nhất của não bộ là glucose. Việc thiếu hụt carbohydrate lâu dài có thể dẫn đến teo cơ và thay đổi tâm trạng. Nên chọn ngũ cốc nguyên hạt, yến mạch hoặc khoai lang làm nguồn cung cấp carbohydrate giải phóng năng lượng chậm.
- Hãy lắng nghe những tín hiệu báo động của cơ thể: Nếu bạn gặp bất kỳ triệu chứng nào sau đây trong khi ăn kiêng, bạn phải dừng lại ngay lập tức và tìm kiếm sự trợ giúp y tế: Đau âm ỉ hoặc từng cơn tái phát ở vùng bụng trên (cần cảnh giác với sỏi mật hoặc áp lực tụy quá mức); Buồn nôn, nôn mửa thường xuyên hoặc đầy hơi sau ăn; Da mặt xanh xao, móng tay dễ gãy và chu kỳ kinh nguyệt không đều.
Nguồn và ảnh: HK01