70% 'nốt mờ' phổi nhỏ dưới 3cm có thể ác tính, bác sĩ khuyến cáo gì?

Trong thực tế, không ít người cho rằng chỉ khi xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, ho kéo dài hay ho ra máu thì phổi mới có vấn đề. Tuy nhiên, các bác sĩ cảnh báo ung thư phổi thường tiến triển âm thầm và nhiều trường hợp được phát hiện hoàn toàn tình cờ khi người bệnh đi khám các chuyên khoa khác.

Tại Bệnh viện Bạch Mai, mỗi ngày tiếp nhận từ 8.000 đến 10.000 lượt khám. TS Ngô Gia Khánh, Trưởng khoa Phẫu thuật lồng ngực, cho biết bệnh viện đang ứng dụng trí tuệ nhân tạo để sàng lọc khoảng 4.000 phim X-quang mỗi ngày, qua đó phát hiện sớm nhiều nốt phổi kích thước rất nhỏ.

Thực tế lâm sàng cho thấy gần 70% các nốt phổi dưới 3 cm là ác tính. Ngay cả những nốt nhỏ dưới 1 cm, tỷ lệ ung thư cũng lên tới hơn 64%. Đây là con số khiến nhiều người bất ngờ bởi phần lớn các tổn thương này chưa gây ra triệu chứng rõ ràng.

Theo bác sĩ Khánh, quan điểm “đợi u lớn mới mổ” không còn phù hợp. Với các tổn thương được phát hiện ở giai đoạn sớm, can thiệp kịp thời có thể giúp điều trị triệt căn, nhiều trường hợp thậm chí không cần hóa trị bổ trợ. Ngược lại, nếu phát hiện muộn, quá trình điều trị sẽ phức tạp và tốn kém hơn rất nhiều.

PGS.TS Phạm Cẩm Phương, Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, cho biết ung thư phổi hiện đứng thứ ba về tỷ lệ mắc nhưng xếp thứ hai về tỷ lệ tử vong tại Việt Nam. Trong đó, ung thư phổi không tế bào nhỏ chiếm khoảng 80-85% số ca bệnh.

Đáng chú ý, tỷ lệ ung thư biểu mô tuyến tại Việt Nam chiếm tới 80% trong nhóm này, cao hơn so với nhiều nước châu Âu. Phụ nữ châu Á không hút thuốc có tỷ lệ đột biến gene EGFR khoảng 40%, gần gấp đôi so với phương Tây, cho thấy nguy cơ không chỉ giới hạn ở người hút thuốc.

Các chuyên gia nhấn mạnh việc chờ đến khi có triệu chứng mới đi khám có thể khiến người bệnh bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị. Nhóm nguy cơ cao gồm người từ 50 đến 80 tuổi, có tiền sử hút thuốc lâu năm hoặc đã bỏ thuốc chưa quá 15 năm.

Ngoài ra, những người thường xuyên tiếp xúc với amiăng, khí thải độc hại, từng xạ trị vùng ngực, có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi hoặc mắc các bệnh phổi mạn tính như COPD, xơ phổi, lao phổi cũng cần được theo dõi định kỳ.

Phụ nữ không hút thuốc nhưng sống trong môi trường có khói thuốc thụ động hoặc ô nhiễm không khí cũng không nên chủ quan. Khi xuất hiện các dấu hiệu như ho kéo dài, khó thở, đau ngực, sụt cân không rõ nguyên nhân, người dân cần đi khám sớm.

Theo các bác sĩ, một “nốt mờ” nhỏ nếu được phát hiện kịp thời hoàn toàn có thể điều trị dứt điểm. Ngược lại, sự chậm trễ có thể khiến bệnh tiến triển nhanh và làm giảm đáng kể cơ hội sống.

Hiện nay, việc điều trị ung thư phổi đã chuyển sang hướng cá thể hóa. Mỗi bệnh nhân được đánh giá dựa trên đặc điểm di truyền để lựa chọn phác đồ phù hợp ngay từ đầu. Các chuyên khoa như giải phẫu bệnh, phẫu thuật lồng ngực và ung bướu được phối hợp chặt chẽ, tạo thành chuỗi điều trị liên tục.

Những tiến bộ trong y học, bao gồm ứng dụng công nghệ và cập nhật phác đồ quốc tế, đang góp phần nâng cao hiệu quả điều trị và kéo dài chất lượng sống cho người bệnh.