3 loại bánh ngọt đang âm thầm “bào mòn” tuyến tụy, bác sĩ khuyên: Dù ở tuổi nào cũng nên ăn thật dè chừng

“Bánh ngọt ăn vào thấy vui miệng, tinh thần thoải mái hơn, sao bác sĩ cứ khuyên phải kiêng?”, bà Vương, 46 tuổi ở Trung Quốc, vừa nhâm nhi miếng mứt ngọt vừa cười nói. Trong khu phố, bà là một trong số ít người trung niên vẫn giữ thói quen ăn đồ ngọt hằng ngày. Mỗi dịp lễ Tết hay sum họp gia đình, bà thường tự tay làm mứt, bánh kem và nhiều loại bánh để lâu, mang biếu hàng xóm. Ai cũng khen ngon, còn bà thì tin rằng “ăn chút ngọt ngào cho đời đỡ nhạt”.

Dù gần đây kết quả khám sức khỏe cho thấy đường huyết có xu hướng tăng, bà vẫn nghĩ tuổi này “thoải mái một chút cũng không sao”. Thế nhưng, bác sĩ lại liên tục nhắc nhở bà hạn chế ba loại bánh ngọt quen thuộc, bởi chúng có thể âm thầm gây tổn hại tuyến tụy - cơ quan giữ vai trò then chốt trong việc điều hòa đường huyết của cơ thể.

Vì sao mứt, bánh kem và các loại bánh để lâu lại bị “điểm mặt gọi tên”? Những món tưởng như vô hại này thực chất đang tạo áp lực lớn lên tuyến tụy, đặc biệt nếu sử dụng thường xuyên trong thời gian dài.

Tuyến tụy là cơ quan nội tiết quan trọng, chịu trách nhiệm tiết insulin - hormone giúp kiểm soát lượng đường trong máu, đồng thời tham gia vào quá trình chuyển hóa chất béo và năng lượng. Khi tuyến tụy bị quá tải, chức năng tiết insulin suy giảm, nguy cơ tiền đái tháo đường và đái tháo đường sẽ tăng dần theo thời gian, nhưng quá trình này diễn ra âm thầm, khó nhận biết sớm.

Bánh mứt

Mứt là món khoái khẩu của nhiều người, đặc biệt trong những buổi trà chiều hay dịp lễ. Tuy nhiên, để bảo quản được lâu và giữ vị ngọt đậm, mứt thường được ngâm, sên với lượng đường rất lớn. Lượng đường này không chỉ tạo vị ngon mà còn khiến tuyến tụy phải hoạt động liên tục để tiết insulin xử lý glucose trong máu.

Việc tiêu thụ mứt thường xuyên khiến tuyến tụy rơi vào trạng thái “làm việc quá giờ”. Lâu dần, khả năng điều hòa đường huyết suy giảm, nguy cơ rối loạn chuyển hóa tăng lên rõ rệt. Đáng nói, hàm lượng đường trong mứt cao hơn nhiều so với trái cây tươi, nên ngay cả khi ăn ít nhưng kéo dài, tác động cộng dồn vẫn rất đáng lo ngại.

Bánh kem

Bánh kem hấp dẫn nhờ lớp kem béo ngậy và cốt bánh mềm ngọt. Thế nhưng, chính sự kết hợp của đường tinh luyện và chất béo bão hòa từ kem sữa lại tạo nên “đòn tấn công kép” với tuyến tụy. Đường làm tăng nhu cầu tiết insulin, trong khi chất béo bão hòa có thể làm tăng đề kháng insulin, khiến insulin hoạt động kém hiệu quả.

Theo thời gian, tuyến tụy phải tiết nhiều insulin hơn nhưng hiệu quả kiểm soát đường huyết lại giảm, tạo vòng luẩn quẩn dẫn đến suy giảm chức năng tuyến tụy. Ngoài ra, bánh kem thường thiếu chất xơ, vitamin và khoáng chất, khiến đường huyết tăng nhanh rồi giảm đột ngột, càng làm tuyến tụy thêm căng thẳng.

Bánh để lâu

Nhiều gia đình có thói quen trữ bánh ngọt, miễn là chưa quá hạn sử dụng thì vẫn ăn. Tuy nhiên, các loại bánh để lâu có thể đã bị oxy hóa chất béo và biến đổi cấu trúc đường, khiến cơ thể khó chuyển hóa hơn. Một số sản phẩm còn chứa chất bảo quản và phụ gia, tác động lâu dài đến chuyển hóa và sức khỏe tuyến tụy vẫn chưa được đánh giá đầy đủ.

Điều đáng lo là những biến đổi này không phải lúc nào cũng thể hiện rõ qua mùi hay vị, nên người tiêu dùng dễ chủ quan, vô tình nạp vào cơ thể những thành phần gây rối loạn chuyển hóa.

Ăn ngọt thế nào để giảm hại tuyến tụy?

Các chuyên gia khuyến cáo, không nhất thiết phải “cai tuyệt đối” đồ ngọt, nhưng cần kiểm soát tần suất và lựa chọn thông minh. Có thể ưu tiên bánh làm từ bột nguyên cám, sử dụng lượng đường thấp, bổ sung hạt và chất xơ. Với người thích mứt, nên chọn loại ít đường hoặc không đường, dùng chất tạo ngọt tự nhiên với liều lượng hợp lý.

Sau khi ăn bánh ngọt, kết hợp thêm rau xanh, yến mạch hoặc uống trà không đường có thể giúp làm chậm sự tăng đường huyết. Quan trọng hơn, hãy biến bánh ngọt thành “niềm vui thỉnh thoảng”, thay vì thói quen hằng ngày, để tuyến tụy có thời gian “nghỉ ngơi”.

Những món bánh quen thuộc có thể rất hấp dẫn, nhưng đằng sau đó là nguy cơ âm thầm với sức khỏe chuyển hóa. Kiểm soát khẩu phần, chọn lựa kỹ và lắng nghe cơ thể chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ tuyến tụy, giảm nguy cơ đái tháo đường trong tương lai.

Nguồn và ảnh: Sohu