10 năm mua vàng, đây là 5 lời khuyên tôi dành cho bạn

10 năm trước, vào tháng lương thứ 3 sau khi đi làm, tôi quyết định trích ra 1 phần để mua vàng, không phải vì hiểu biết gì ghê gớm, mà đơn giản vì tháng trước còn dư vài triệu. Thời điểm đó, vàng với tôi chỉ là thứ “người lớn hay mua”, cất kỹ trong tủ và đợi đến lúc con cái cưới hỏi thì mang ra trao.

Nhưng dần dần, suy nghĩ của tôi thay đổi. Tôi bắt đầu ham mua vàng dù lúc đó chưa đến 25 tuổi, cũng chưa lập gia đình. Thoắt cái đã 10 năm, tôi đã mua vàng, bán vàng, giữ vàng rồi… tiếc vì vàng. Nói chung cảm xúc cũng từng lên xuống như tàu lượn khi nghe đến vàng. Giờ thì khác, tôi trưởng thành hơn, mua vàng với tâm thế nhẹ nhàng hơn. Và nếu được quay lại 10 năm trước, tôi sẽ nói với chính mình 5 điều này.

1 - Đừng mua vàng vì sợ hãi, hãy mua vì hiểu mình đang làm gì

Gần đây tôi thấy khá nhiều người mua vàng với tâm thế “lo sợ”: Lo đu đỉnh, sợ sẽ lỗ. Tôi cũng từng như vậy. Nhưng càng lo sợ, chúng ta càng dễ đưa ra quyết định vội vàng, mua ở vùng giá cao mà không hề biết mình đang kỳ vọng điều gì. Sau vài lần như thế, tôi mới nhận ra: vàng không phải liều thuốc trấn an tâm lý ngắn hạn. Nó là công cụ tích lũy dài hơi.

Khi mua vàng, bạn cần trả lời được ít nhất một câu hỏi đơn giản: mua để làm gì, giữ trong bao lâu, và nếu giá không tăng trong vài năm thì mình có chịu được không. Khi đã rõ, tâm lý sẽ vững hơn rất nhiều, dù thị trường có lên xuống.

2 - Mua vàng cũng cần chiến lược, không phải thích là mua

Có một giai đoạn tôi mua vàng rất… cảm tính. Thấy giá lên thì sợ lỡ sóng, thấy giá xuống thì lại sợ còn xuống nữa. Kết quả là mua không đều, lúc nhiều lúc ít, chẳng theo một nguyên tắc nào.

Sau này, tôi chuyển sang cách đơn giản hơn: coi vàng như một khoản tích sản định kỳ. Có tiền dư thì mua một phần, không cố dồn hết vào một thời điểm. Chiến lược này không giúp tôi “bắt đáy”, nhưng giúp tôi tránh được việc mua toàn ở đỉnh. Quan trọng hơn, nó biến việc mua vàng thành thói quen tài chính, không phải chuyện “phập phù” tháng được tháng không.

3 - Đừng coi vàng là kênh làm giàu nhanh

Nếu bạn mua vàng với kỳ vọng “lướt sóng cho nhanh”, khả năng cao bạn sẽ thất vọng. Vàng không phải kênh để chạy nước rút. Trong 10 năm qua, tôi nhớ có giai đoạn giá vàng đứng yên hoặc giảm nhẹ. Nếu lúc đó bạn cần tiền gấp, vàng sẽ không cứu bạn.

Tôi học được rằng vàng phù hợp nhất khi đóng vai trò giữ giá trị, chứ không phải nhân tài sản trong thời gian ngắn. Khi chấp nhận điều này, bạn sẽ bớt so sánh vàng với chứng khoán hay bất động sản, và cũng bớt sốt ruột mỗi khi giá không tăng như mong đợi.

4 - Hiểu rõ mình đang mua loại vàng nào

Có thời gian tôi mua vàng mà không phân biệt rõ: vàng nhẫn, vàng miếng, vàng trang sức. Đến lúc cần bán mới thấy mỗi loại có cách định giá khác nhau, mức chênh lệch mua - bán cũng khác. Đây là bài học khá đắt. Sau này, tôi luôn xác định rõ mục đích trước khi mua.

Nếu để tích lũy, tôi ưu tiên loại dễ mua - dễ bán, ít hao hụt, ít bị trừ chi phí gia công. Nếu là vàng trang sức, tôi coi phần giá trị sử dụng và thẩm mỹ là chính, không đặt nặng chuyện sinh lời. Khi bạn hiểu rõ thứ mình mua, bạn sẽ không kỳ vọng sai và cũng không thất vọng vô cớ.

5 - Vàng không thay thế cho kỷ luật tài chính cá nhân

Sai lầm lớn nhất của tôi những năm đầu là nghĩ rằng chỉ cần mua vàng là coi như đã “biết lo cho tương lai”. Thực tế thì không. Nếu thu nhập bấp bênh, chi tiêu thiếu kiểm soát, không có quỹ dự phòng, thì vài chỉ vàng cũng không giải quyết được gì. Vàng chỉ phát huy giá trị khi nó nằm trong một bức tranh tài chính lành mạnh: có tiết kiệm, có kế hoạch chi tiêu, có sự kiên nhẫn. Khi đó, vàng giống như một chiếc neo, giúp tài sản của bạn không bị trôi đi quá nhanh theo thời gian.

10 năm nhìn lại, tôi không coi mua vàng là quyết định tài chính xuất sắc nhất, nhưng là một quyết định giúp tôi học được rất nhiều về sự kiên nhẫn và hiểu bản thân. Với người chưa có kinh nghiệm, vàng không cần phải là điểm bắt đầu hoàn hảo, chỉ cần là một lựa chọn đủ tỉnh táo.