Vương Sở Nhiên phải đeo máy lọc không khí trên phim trường, bác sĩ chỉ 5 cách để giảm "sức tàn phá" từ khói thuốc thụ động

Hình ảnh nữ diễn viên Vương Sở Nhiên (Trung Quốc) xuất hiện tại phim trường quay phim mới "Phù Sinh" với thiết bị lọc khói mini đeo trên cổ đang thu hút sự quan tâm lớn của cư dân mạng. 

Được biết, nguyên nhân xuất phát từ việc tại phim trường Hoành Điếm có rất nhiều người hút thuốc khiến không ít diễn viên và nhân viên thường xuyên hít phải khói thuốc thụ động. Bản thân Vương Sở Nhiên gần đây gặp tình trạng ho dai dẳng, để bảo vệ bản thân và không ảnh hưởng tới công việc, cô đã dùng tới thiết bị lọc không khí mini đeo cổ có tính linh động cao. Hình ảnh này nhanh chóng dấy lên làn sóng thảo luận về thực trạng hút thuốc nơi công sở gây ảnh hưởng tới sức khỏe của mọi người xung quanh và tác dụng của thiết bị nhỏ bé đeo trên cổ này.

Nhân viên truyền thông và giải trí đối mặt với nguy cơ "hít khói ké" cao nhất

Nhiều người thường nghĩ các ngành lao động chân tay mới tiếp xúc với khói thuốc thụ động nhiều nhất. Tuy nhiên, theo số liệu từ Cuộc khảo sát Sức khỏe Quốc gia do Cơ quan Y tế Đài Loan (Trung Quốc) thực hiện, ngành có nguy cơ tiếp xúc với khói thuốc thụ động tại nơi làm việc cao nhất lại là nhân viên ngành truyền thông và giải trí với tỷ lệ lên tới 45%. Con số này thậm chí cao hơn ngành xây dựng (42%), quảng cáo, quan hệ công chúng và thiết kế (40%). 

Đặc điểm của các ngành này là áp lực công việc cao, đòi hỏi nhiều trí tuệ, tốc độ và sự sáng tạo, giờ giấc thất thường dẫn đến áp lực lớn và góp phần hình thành văn hóa hút thuốc. Bên cạnh các ngành nghề trên, đối tượng sinh viên cũng có tỷ lệ tiếp xúc với khói thuốc thụ động rất cao, lên tới 46%.

Tác hại của hít khói thuốc thụ động khủng khiếp ra sao?

Mức độ nguy hại của việc hít khói thuốc thụ động đối với cơ thể là cực kỳ đáng báo động. Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), "tiếp xúc với khói thuốc thụ động" là khi người không hút thuốc hít phải khói thuốc trung bình hơn 15 phút một ngày mỗi tuần. Sách trắng về Tác hại của Khói thuốc thụ động của Báo cáo Y tế Công cộng Hoa Kỳ cũng nhấn mạnh: Không có liều lượng khói thuốc thụ động nào là an toàn.

Các nghiên cứu được Mạng lưới Phòng chống Thuốc lá chỉ ra rằng, làm việc 8 giờ trong văn phòng có khói thuốc sẽ khiến bạn tiếp xúc với lượng khói tương đương việc tự hút 6 điếu thuốc. 

Chỉ cần 30 phút hít phải khói thuốc cũng đủ gây ra stress oxy hóa trong mạch máu của người trẻ khỏe mạnh, gây tổn thương tế bào nội mô và ức chế cơ chế tự phục hồi của cơ thể, làm tăng nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đột quỵ và ung thư phổi. Đặc biệt, nghiên cứu từ Đại học College London (Anh) còn chỉ ra tiếp xúc lâu dài với khói thuốc làm tăng đáng kể nguy cơ trầm cảm và lo âu lên vượt quá 50%. Hít khói thuốc thụ động cũng làm tăng nguy cơ mắc bệnh gan thận, nhất là gan nhiễm mỡ không do rượu.

Làm gì để giảm thiểu tác hại của khói thuốc thụ động?

Vương Sở Nhiên không phải nghệ sĩ duy nhất từng xuất hiện với hình ảnh sử dụng máy lọc không khí mini khi làm việc tại phim trường. Tuy nhiên, sự thật là thiết bị này cũng không giup ích được nhiều. 

Về cơ chế và tác dụng thực tế, máy lọc không khí mini đeo cổ hoạt động bằng cách phát ra ion âm làm nhiễm điện bụi bẩn hoặc dùng màng lọc siêu nhỏ để cản bụi mịn PM2.5 trước khi người dùng hít vào. Tuy nhiên, nhìn chung thiết bị này có tác dụng rất hạn chế với khói thuốc vì không thể lọc sạch các chất độc ở thể khí và không tạo được không gian khép kín hoàn toàn quanh vùng mũi, miệng. Do đó, chiếc máy như Vương Sở Nhiên đeo chỉ giúp giảm bớt một phần khói bụi bề nổi và giải tỏa tâm lý, chứ không thể trở thành "lá chắn" bảo vệ phổi tuyệt đối trước khói thuốc thụ động.

Cách bảo vệ tốt nhất chỉ có thể là tránh xa khói thuốc, nhưng nếu không thể làm được, hãy cân nhắc 5 lời khuyên dưới đây từ chuyên gia để giảm thiểu tác hại của khói thuốc thụ động: 

1. Uống đủ nước dựa theo trọng lượng cơ thể

Uống đủ nước giúp tạo điều kiện cho các chất độc từ khói thuốc được đào thải nhanh hơn qua đường nước tiểu. Bác sĩ Wu Cen thuộc Khoa Hô hấp và Chăm sóc đặc biệt, Bệnh viện Shengjing trực thuộc Đại học Y khoa Trung Quốc (Trung Quốc) khuyến cáo, lượng nước tiêu chuẩn được khuyến nghị là uống 30cc nước tương đương với mỗi kilogram trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Nếu bạn phải vận động nhiều hoặc đổ mồ hôi, lượng nước này cần được tăng lên tương ứng.

2. Điều chỉnh chế độ ăn uống với thực phẩm chống khói thuốc và bổ sung selen

Tiếp xúc thường xuyên với khói thuốc thụ động làm giảm nồng độ selen trong máu và suy yếu khả năng chống ung thư của cơ thể. Bác sĩ Lưu Dung, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Y học Mông Cổ Quốc tế (Trung Quốc) khuyên người thường hít khói thuốc nên ăn nhiều thực phẩm giàu selen như gan động vật, rong biển và tôm để hỗ trợ giải độc. Tiêu thụ nhiều trái cây và rau quả tươi như mộc nhĩ đen, dâu tây, lê, măng, khoai lang, hoa huệ sẽ giúp giữ ẩm và thúc đẩy quá trình thải độc cho phổi. 

Trong đó, nghiên cứu từ Hàn Quốc cho thấy quả lê có khả năng giúp loại bỏ các hydrocarbon thơm đa vòng độc hại rất tốt. Một cuộc khảo sát của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ cũng chứng minh các thực phẩm giàu Vitamin E như hạnh nhân, hạt phỉ và lúa mì nguyên cám giúp giảm tỷ lệ mắc ung thư phổi ở người tiếp xúc với khói thuốc.

3. Tránh xa nguồn khói và làm sạch khói thuốc tồn dư

Y tá Tan Dunci thuộc Trung tâm Độc chất học Lâm sàng của Bệnh viện Đa khoa Chang Gung (Trung Quốc) cho biết, việc nín thở tạm thời hoặc đeo khẩu trang không thể ngăn chặn sự hấphtu các chất độc hại vì ngay khi ngửi thấy mùi khói, các chất độc đã tiếp xúc với niêm mạc đường hô hấp.

Thay vào đo, bà đưa ra lời khuyên: Bước đầu tiên để tránh tác hại là giảm tối đa tiếp xúc. Khi gặp khói thuốc, hãy khéo léo tránh xa, chờ người khác hút xong rồi mới quay lại. Đồng thời, vì khói thuốc có thể bám dính vào quần áo, tóc, đồ nội thất tạo thành khói thuốc tồn dư kéo dài nhiều tuần, nên cần chú ý rửa tay, mặt thường xuyên và tắm rửa hàng ngày để loại bỏ độc tố bám trên da.

4. Giữ phòng thông thoáng và trồng cây lọc khí

Để khói thuốc thụ động phân tán nhanh hơn và giảm lượng hít phải, việc giữ cho không gian làm việc luôn thông gió là rất quan trọng. Bác sĩ Wu Yanbing, Phó Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Triều Dương Bắc Kinh, Đại học Y khoa Thủ đô (Trung Quốc) khuyên bạn nên kết hợp mở cửa thông thoáng phòng kết hợp trồng một số loại cây xanh trong nhà như cây nhện, nha đam và cây dương xỉ để hỗ trợ lọc sạch không khí.

5. Tập thở sâu và vận động trong không khí trong lành

Bác sĩ Bian Yongjun, Trưởng khoa Hô hấp, Bệnh viện Quảng An Môn (Trung Quốc) khuyến cáo những người phải hít khói thuốc thụ động nên tích cực tập thể dục ở nơi không khí trong lành để thúc đẩy phổi thải độc. Áp dụng các bài tập thở sâu y khoa (như thở bụng, thở mím môi) giúp tăng dung tích phổi, tăng cường lưu thông khí và đẩy hiệu quả các cặn bẩn khói thuốc tích tụ ra ngoài.

Cuối cùng, biện pháp triệt để nhất để bảo vệ lá phổi là xây dựng môi trường không khói thuốc. Như nhà sáng lập Microsoft - Bill Gates từng chia sẻ: Mọi người nên có can đảm nói với người hút thuốc rằng "Đừng hút thuốc ở đây!".