Vực sâu ở tuổi 40

Con người khi bước sang tuổi 40, điều đáng sợ nhất không hẳn là già đi, mà là cơ thể đang âm thầm "gỉ sét", trong khi bản thân vẫn nghĩ đơn giản rằng mình chỉ hơi mệt. Rất nhiều người ban ngày cố gắng giữ gương mặt tươi tỉnh, tối về nằm xuống thì toàn thân đau nhức, mệt mỏi. Cảm giác uể oải, khó ngủ, hồi hộp, hụt hơi ấy còn hành hạ hơn cả cảm cúm hay sốt cao.

Thực tế cho thấy, thứ thực sự bào mòn sức khỏe của người trung niên thường không phải là vài hôm thức khuya hay một giai đoạn làm việc căng thẳng, mà là những thói quen tưởng chừng rất nhỏ, rất "vô hại", nhưng lặp đi lặp lại mỗi ngày.

1/ Lo nghĩ quá nhiều

Bạn có từng trải qua những đêm như thế này chưa? Cơ thể rõ ràng đã mệt rã rời, mí mắt trĩu nặng, nhưng đầu óc lại không chịu nghỉ ngơi, như thể đang bật một buổi "livestream" không hồi kết. Trong đầu liên tục hiện lên những câu hỏi quen thuộc: Câu nói của sếp hôm nay có phải đang ám chỉ mình làm chưa tốt? Chuyện học hành của con sau này sẽ ra sao? Tiền tiết kiệm liệu có đủ hay không? Bố mẹ ngày càng lớn tuổi, nếu chẳng may có chuyện phải nhập viện thì mình xoay xở thế nào?

Càng nằm trằn trọc, càng suy nghĩ thì lại càng tỉnh táo, không sao chợp mắt được.

Thực ra, đó không phải là "suy nghĩ chu toàn" hay có trách nhiệm như nhiều người vẫn tự an ủi bản thân. Đó là lúc bạn đang dùng chính sự tiêu hao tinh thần để tự tay vắt cạn năng lượng và sức lực của mình. Y học cổ truyền từ lâu đã nói "lo nghĩ hại tỳ", còn y học hiện đại cũng đã chứng minh rằng việc lo âu kéo dài khiến hormone căng thẳng cortisol liên tục tăng cao, trực tiếp ức chế hệ miễn dịch và làm cho cơ thể dần mất đi khả năng tự phục hồi vốn có.

Sau tuổi 40, tốc độ tái tạo tế bào của cơ thể chỉ còn bằng khoảng một nửa so với khi 20 tuổi. Một lần bực bội, ấm ức hay dồn nén cảm xúc có thể phải mất cả tuần lễ mới hồi lại được, trong khi khi còn trẻ, đôi khi chỉ cần ngủ một giấc là mọi chuyện đã nhẹ tênh. Sự khác biệt ấy âm thầm nhưng rất thật và không phải ai cũng kịp nhận ra.

Bớt lo đi một chút không phải là vô tâm hay thiếu trách nhiệm mà là một cách tự cứu lấy bản thân. Có những chuyện trong đời, nếu cho phép mình giả vờ ngốc nghếch hơn một chút, nhẹ lòng hơn một chút, thì có khi lại giúp sức khỏe và cuộc sống của mình được kéo dài và bền bỉ hơn.

2/ Lối sống ít vận động, lệ thuộc vào tiện nghi hiện đại

Điều thứ hai âm thầm rút cạn sức khỏe của rất nhiều người sau tuổi 40, nhưng lại thường bị xem nhẹ, chính là lối sống ít vận động và sự phụ thuộc quá nhiều vào tiện nghi hiện đại. Từ sáng đến tối, phần lớn thời gian đều gắn với chiếc ghế: ngồi trước màn hình máy tính ở cơ quan, di chuyển bằng thang máy, về nhà lại tiếp tục ngồi ăn cơm, ngồi xem tivi, rồi nằm lướt điện thoại cho đến lúc ngủ. Một ngày trôi qua, cơ thể gần như không có lấy vài chục phút được vận động đúng nghĩa, mồ hôi không đổ, nhịp tim không tăng, các khớp xương cũng hiếm khi được mở ra hết tầm vận động của chúng.

Vấn đề nằm ở chỗ, cơ thể con người không được thiết kế để đứng yên quá lâu. Khi các nhóm cơ ít được sử dụng, máu huyết lưu thông chậm dần, quá trình trao đổi chất cũng trở nên trì trệ. Tim không còn được "tập luyện" thường xuyên, phổi hít thở nông hơn, hệ tiêu hóa làm việc kém hiệu quả hơn trước. Tất cả những thay đổi ấy diễn ra rất chậm, rất êm, không đau đớn dữ dội, không sốt cao, không buộc người ta phải lập tức đi bệnh viện nên hầu hết đều bị bỏ qua.

Cái mệt do ít vận động không phải kiểu mệt rã rời sau khi lao động nặng mà là cảm giác mệt mơ hồ. Ngủ đủ tám tiếng nhưng vẫn thấy uể oải, không làm việc gì quá sức mà chiều đến đã muốn nằm dài, leo vài tầng cầu thang là thở gấp, ngồi lâu thì lưng đau, cổ cứng, người nặng nề khó chịu. Nhiều người tự trấn an rằng đó chỉ là dấu hiệu "có tuổi rồi", nhưng thực chất, đó là cơ thể đang lên tiếng vì bị bỏ mặc quá lâu.

Nguy hiểm hơn, khi vận động giảm sút kéo dài, các vấn đề chuyển hóa như tăng cân, mỡ máu, đường huyết cao, gan nhiễm mỡ sẽ âm thầm xuất hiện. Cũng giống như sự lo nghĩ kéo dài, lối sống ít vận động không khiến người ta đổ bệnh ngay lập tức, nhưng nó bào mòn sức khỏe từng chút một, cho đến khi cơ thể không còn đủ dư địa để chống đỡ.

Sau tuổi 40, nếu tiếp tục coi việc ngồi yên là cách nghỉ ngơi đúng đắn thì thực ra, chúng ta đang chọn một cách mệt mỏi thầm lặng. Đôi khi, chỉ cần đứng dậy đi bộ thêm vài vòng, vận động nhẹ mỗi ngày, cho cơ thể được thở đúng nghĩa, đã là một cách tự cứu mình khỏi sự xuống dốc âm thầm mà rất nhiều người không kịp nhận ra.

3/ Xem nhẹ những dấu hiệu bất thường của cơ thể

"Nổi mụn à? Chắc nóng trong người thôi, uống mấy viên thuốc giải độc là xong".

"Chóng mặt ư? Do bật điều hòa nhiều ấy mà, không sao đâu".

"Khám sức khỏe thấy chỉ số hơi bất thường à? Có thấy khó chịu gì đâu, kệ đi".

Sự tự tin kiểu "tôi khỏe lắm" này rất phổ biến ở người trung niên, nhưng thực tế lại thường là khởi đầu của những bi kịch sức khỏe mà không ai lường trước.

Cơ thể sau tuổi 40 giống như một chiếc xe đã chạy hơn trăm nghìn cây số. Việc linh kiện hao mòn, xuống cấp là điều tất yếu, không thể tránh khỏi. Điều đáng sợ nằm ở chỗ, rất nhiều bệnh nặng như nhồi máu cơ tim, đột quỵ hay các biến chứng nguy hiểm của tiểu đường đều không xuất hiện một cách đột ngột. Trước khi bùng phát, chúng thường đã gửi đến cơ thể ít nhất vài lần cảnh báo thông qua những dấu hiệu rất nhỏ. Chỉ tiếc rằng, phần lớn những tín hiệu ấy đều bị bỏ qua, bị trì hoãn, chỉ vì một câu quen thuộc: "để sau tính".

Chú Trương, bị cao huyết áp suốt ba năm trời nhưng lúc nào cũng nói rằng "chưa thấy gì thì chưa cần uống thuốc". Cho đến một buổi sáng thức dậy, chú phát hiện nửa người không thể cử động. Khi được đưa vào bệnh viện, bác sĩ kết luận chú đã bị nhồi máu não. Từ đó đến nay, lời nói của chú không còn rõ ràng, việc đi lại cũng cần có người dìu đỡ. Mỗi lần nhắc lại, chú chỉ biết thở dài.

Thực tế, các bản báo cáo khám sức khỏe không phải là giấy tờ vô nghĩa để cất tủ, mà là những lá thư cầu cứu mà cơ thể đang cố gắng gửi đến bạn. Đừng lấy lý do bận rộn để phớt lờ chúng và càng đừng đem sức khỏe của mình ra đánh cược với ngày mai. Bởi ở tuổi trung niên, cái giá phải trả cho sự chủ quan thường luôn đắt hơn rất nhiều so với những gì người ta tưởng.

Tạm kếtĐến tuổi trung niên, điều quan trọng không còn là ai làm được nhiều việc hơn, mà là ai giữ được sức bền lâu hơn. Bớt suy nghĩ một chút là giảm gánh nặng cho tinh thần. Vận động đều đặn hơn một chút là mở đường cho sức khỏe. Quan tâm sớm hơn một chút là kéo dài thêm thời gian sống chất lượng.

Bạn không cần phải trở thành người quá kỷ luật hay hoàn hảo. Chỉ cần bắt đầu đối xử tử tế hơn với chính mình: ăn uống đàng hoàng, ngủ nghỉ đủ giấc, lắng nghe cơ thể khi nó lên tiếng. Bởi cách chăm sóc sức khỏe tốt nhất, sau cùng, vẫn là sống chậm lại, sống tỉnh táo hơn và sống cho ra sống.

(Nguồn: Sohu)