Việc nguy hiểm nhất con người có thể làm trên núi Everest là gì?

"Bác sĩ khối băng" (Icefall Doctors) không phải là một chuyên gia y tế, mà là những chuyên gia về núi - những người đảm bảo an toàn cho các nhà leo núi và hướng dẫn viên trên đỉnh Everest.

Đỉnh Everest, ngọn núi cao nhất thế giới với chiều cao 8.849 mét, là khát vọng toàn cầu của các nhà leo núi. Tuy nhiên, việc chạy theo các kỷ lục đã biến nơi đây thành một cuộc đua hiện đại tốn kém và cạnh tranh gay gắt, làm mờ đi tình đồng đội và sự tôn trọng thiên nhiên từng là đặc trưng của bộ môn leo núi. Sự thương mại hóa các chuyến thám hiểm Everest đã thu hút những người phiêu lưu ở mọi trình độ, dẫn đến sự cạnh tranh không lành mạnh.

Từ năm 1953 đến 2024, ghi nhận đã có 6.664 cá nhân chinh phục thành công đỉnh núi, nhưng cũng có 317 người đã thiệt mạng trong các nỗ lực từ năm 1921 đến năm 2023.

Mỗi mùa xuân, hàng trăm nhà leo núi lại đổ về Nepal để chinh phục Everest - giấc mơ lớn nhất đời họ. Tuy nhiên, ít ai biết đến những người hùng thầm lặng: các "Bác sĩ khối băng" (Icefall Doctors), những người lặng lẽ đối mặt với hiểm nguy để đảm bảo an toàn và tạo tiền đề cho những thành tựu phi thường của các nhà leo núi.

Bác sĩ khối băng là những người Sherpa lành nghề trên đỉnh Everest, chịu trách nhiệm chuẩn bị và duy trì một lối đi an toàn qua Thác băng Khumbu (Khumbu Icefall) - nơi được coi là tuyến đường nguy hiểm nhất trong hành trình chinh phục Everest và Lhotse.

Họ đảm nhận việc cố định dây thừng, giám sát khối băng và cứu hộ từ Trại nền (Base Camp) đến Trại 2 (Camp II), sử dụng kỹ năng leo núi kỹ thuật và định hướng để tạo ra một tuyến đường an toàn. Họ đánh giá điều kiện, xử lý sự mất ổn định của băng và ứng phó với tai nạn giữa muôn vàn rủi ro, bao gồm tuyết lở, băng sập, hố băng, chứng say độ cao, thời tiết cực lạnh, gió mạnh và thời tiết khắc nghiệt.

Không dành cho người không can đảm

Mingma Temba Sherpa, 29 tuổi, là một bác sĩ khối băng đến từ Đô thị Khumbu Pasang Lhamu - 3, Quận Solukhumbu.

Thiết lập tuyến đường từ Trại nền ở độ cao 5.364 m đến Trại II ở độ cao 6.400 m là một nhiệm vụ hiểm trở, được coi là chặng đường thử thách nhất để lên Everest. Vai trò của các bác sĩ khối băng kéo dài trong ba tháng, kết thúc khi đoàn thám hiểm Everest cuối cùng lên tới đỉnh.

Mingma bắt đầu sự nghiệp trong lĩnh vực này từ khi còn rất trẻ, ở tuổi 19 vào năm 2016. Do những rủi ro cực lớn của công việc trên núi cao, gia đình anh ban đầu rất đắn đo khi để anh vào núi. "Có rất nhiều rủi ro và cực nhọc," anh thừa nhận. "Nhưng tôi phải làm công việc này để chu cấp cho gia đình."

Anh nhớ lại thời điểm nhận công việc này cùng với những người bạn có chung sở thích. Mingma và các bạn đã tham gia khóa đào tạo leo băng 15 ngày tại Trung tâm Leo núi Khumbu. Anh đã học các kỹ năng leo núi cơ bản, bao gồm việc sử dụng trang thiết bị đúng cách, các quy chuẩn an toàn và đánh giá tình trạng băng. Anh cũng thực hành các kỹ năng bảo hiểm và đu dây xuống an toàn, thắt nút dây, làm điểm neo, cũng như kỹ năng tìm đường và định hướng. Khóa học đã mang lại cho anh kiến thức và sự tự tin để tận hưởng bộ môn leo băng một cách an toàn.

Hàng năm, Ủy ban Kiểm soát Ô nhiễm Sagarmatha (SPCC) sẽ tuyển chọn các thành viên cho đội Bác sĩ khối băng trước khi mùa thám hiểm Everest bắt đầu vào tháng Ba. Nhiệm vụ chính của họ là khảo sát tuyến đường, lắp đặt thang và dây thừng, đồng thời bảo trì tuyến đường thám hiểm qua Thác băng Khumbu đầy hiểm trở - một đoạn đường vô cùng thách thức dọc theo hành trình leo Everest.

Đội bác sĩ khối băng gồm 8 thành viên do một đội trưởng dẫn dắt, chịu trách nhiệm đảm bảo an toàn cho tuyến đường thám hiểm Everest. Họ tiến hành kiểm tra và giám sát tuyến đường, đặc biệt tập trung vào các khu vực nguy hiểm phía dưới Trại 2 do nhiều rủi ro rình rập.

Hành trình bắt đầu bằng các lễ cúng Puja tại Namche, Pangboche và Tengboche để cầu bình an và may mắn. Đội cũng dọn dẹp và sửa chữa các tuyến đường bị tuyết bao phủ. Tại Trại nền, lễ Lapsu Puja được tổ chức và các lá cờ cầu nguyện được treo lên. Công việc được phân chia cho các thành viên, những người sử dụng nhiều loại thiết bị khác nhau để mở đường.

Khi bắt đầu mở đường, hai người sẽ đi trước, được trang bị thiết bị bảo hiểm và dụng cụ đóng điểm neo. Nhiều thiết bị leo băng như dây thừng, vít băng, cọc tuyết, khóa carabiner và dụng cụ cuốc băng được sử dụng, bên cạnh đồ dùng cá nhân như mũ bảo hiểm, dây đai an toàn, giày leo núi, đinh giày, bộ bộ đàm, kính râm, găng tay, túi ngủ, lều và vật tư y tế. Mingma chia sẻ rằng sự háo hức ban đầu của anh đã biến thành nỗi sợ hãi khi anh hiểu biết nhiều hơn về núi rừng.

Anh tâm sự: "Lúc đầu, nó dường như không phải là một công việc quá khó khăn. Nhưng sau khi đã quen thuộc với tuyến đường, nỗi sợ hãi bắt đầu xâm chiếm."

Theo Mingma, các bác sĩ khối băng thường bị hiểu lầm là các chuyên gia y tế ở Nepal, trong khi các nhà leo núi phương Tây lại luôn dành sự tôn trọng và công nhận cho chuyên môn của họ.

Sự cố tuyết lở năm 2023: Một lần thoát chết hy hữu

Mùa thám hiểm Everest xuân năm ngoái (2023) đã chứng kiến một vụ đá lăn đột ngột bên dưới Trại I, gây ra trận tuyết lở. Dù biết trước rủi ro, các bác sĩ khối băng vẫn tiến vào khu vực này, dẫn đến việc một đồng nghiệp của anh bị thương. Sự cố này vẫn là một trong những lần Mingma đối mặt gần nhất với ranh giới sinh tử và là một lần thoát chết may mắn.

Việc đến được Trại II thành công đánh dấu đỉnh cao thành tựu đối với các bác sĩ khối băng, một khoảnh khắc tràn ngập niềm vui và sự mãn nguyện. Dù phải chịu đựng một tháng làm việc vất vả trên những ngọn núi hiểm trở, mọi thách thức dường như đều tan biến.

Khi tuyến đường được mở thành công, quản lý của họ sẽ gửi thông điệp về Trại nền (SPCC). Tuy nhiên, trách nhiệm của họ vẫn chưa dừng lại. Họ phải liên tục giám sát và sửa chữa tuyến đường trong suốt ba tháng cho đến khi mùa thám hiểm kết thúc vào tuần cuối cùng của tháng Năm.

Họ phải chờ cho đến khi tất cả các đoàn thám hiểm Everest hoàn thành hành trình lên đỉnh rồi mới có thể bắt đầu nhiệm vụ tháo dỡ các thiết bị đã lắp đặt. Với hàng trăm nhà leo núi và thành viên đoàn phi hành qua lại, tuyến đường chịu sự mài mòn và hư hỏng đáng kể. Việc tháo dỡ và thu gom toàn bộ thiết bị thường mất một vài ngày hoặc lâu hơn.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ kéo dài ba tháng trên độ cao lớn, họ ăn mừng khi trở về Namche. Điều này thường diễn ra vào khoảng ngày 29 tháng 5, đánh dấu sự kết thúc những nỗ lực của họ và hoàn thành thành công một mùa thám hiểm Everest khác.

Mặc dù có những nguy hiểm tiềm ẩn, các bác sĩ khối băng kiếm được từ 600.000 - 700.000 Rupee Nepal (100 đến 120 triệu VNĐ) trong một mùa, với mức bảo hiểm dao động từ 15 đến 20 lakh mỗi người. Theo Mingma, thu nhập cao hơn một chút sẽ đảm bảo cuộc sống tốt hơn cho các bác sĩ khối băng, giúp họ chu cấp đầy đủ cho gia đình và cho con cái học hành.

Sau khi chuyến thám hiểm Everest chính kết thúc, Mingma dành thời gian còn lại trong năm để leo các đỉnh núi nhỏ hơn, làm nông ở làng và tham gia các khóa đào tạo, bồi dưỡng ở Kathmandu. Anh cũng đã chinh phục đỉnh Ama Dablam và Island Peak mỗi đỉnh 3 lần, và Mera Peak 2 lần.

Với 7 năm kinh nghiệm trong nghề, Mingma mang đến sự nhiệt huyết và kinh nghiệm phong phú cho vai trò của mình.

Anh hiện sống ở Kapan, ngoại thành Kathmandu, cùng vợ là Tashi Sherpa và con trai nhỏ.

Trong suốt sự nghiệp 7 năm trên núi, anh đã nhiều lần lên đến Trại II ở khu vực Everest với tư cách là một bác sĩ khối băng, nhưng chưa từng đặt chân lên đỉnh Everest. Dù đôi khi mệt mỏi vì công việc trên núi, anh vẫn mang trong mình khao khát sâu sắc được chạm tới nóc nhà thế giới: "Tôi nguyện ước được đứng trên đỉnh Everest ít nhất một lần trong đời."

Nguồn: Buddha Air