Trời chuyển thu, nhớ ăn bưởi: Loại quả được ví là “vua long đờm”, còn giúp giảm mùi hôi miệng

Khi thời tiết bắt đầu thay đổi, nhiệt độ giảm nhẹ và không khí trở nên hanh khô hơn, nhiều người dễ gặp cảm giác khô họng, ho hoặc khó chịu ở đường hô hấp. Đây cũng là thời điểm các loại trái cây giàu vitamin, khoáng chất được nhiều gia đình ưu tiên hơn trong bữa ăn hàng ngày.

Trong số đó, bưởi là loại quả rất quen thuộc nhưng lại sở hữu nhiều giá trị dinh dưỡng đáng chú ý. Không chỉ có vị chua ngọt dễ ăn, bưởi còn chứa nhiều nước, chất xơ, vitamin C và các hợp chất chống oxy hóa.

Đặc biệt, trong y học cổ truyền, bưởi còn được sử dụng ở nhiều bộ phận khác nhau, từ múi, vỏ, cùi đến hạt. Chính vì vậy, loại quả dân dã này từng được ví von như một “vị thuốc” tự nhiên với nhiều công dụng.

Vì sao bưởi được ví như “vua long đờm”?

Cụm từ “vua long đờm” không phải thuật ngữ y khoa chính thức mà chủ yếu là cách gọi mang tính ví von khi nói về công dụng của bưởi trong y học cổ truyền.

TS Ngô Đức Phương, Viện trưởng Viện Khoa học Thuốc Nam, từng chia sẻ trên báo VietNamNet, cho biết bưởi không chỉ được sử dụng làm thực phẩm mà còn được xem là một vị thuốc trong Đông y. Đáng chú ý, vỏ bưởi chứa tinh dầu, flavonoid và pectin, được sử dụng trong một số bài thuốc dân gian nhằm hỗ trợ giảm ho, long đờm, đồng thời hỗ trợ tiêu hóa.

Trong thực tế, phần vỏ bưởi thường bị bỏ đi lại chứa nhiều hợp chất thực vật đáng chú ý. Tinh dầu trong vỏ tạo nên mùi thơm đặc trưng, trong khi các flavonoid và pectin cũng được nghiên cứu về nhiều hoạt tính sinh học.

Một số cách sử dụng bưởi trong dân gian tập trung vào phần vỏ hoặc cùi trắng. Tuy nhiên, không nên hiểu rằng ăn bưởi có thể “làm sạch phổi” hoặc thay thế thuốc điều trị các bệnh về đường hô hấp.

Ho có đờm có thể xuất hiện do nhiều nguyên nhân, từ cảm lạnh, dị ứng, viêm đường hô hấp cho tới các bệnh lý mạn tính. Nếu tình trạng kéo dài, đờm bất thường hoặc đi kèm khó thở, đau ngực, sốt, người bệnh nên đi khám để tìm nguyên nhân.

Bưởi giàu vitamin C, có lợi khi thời tiết chuyển mùa

Một trong những điểm nổi bật nhất của bưởi là hàm lượng vitamin C. 100 g bưởi cung cấp khoảng 30 mg vitamin C. Đây là dưỡng chất cần thiết cho nhiều hoạt động của cơ thể, trong đó có chức năng miễn dịch, tổng hợp collagen và hỗ trợ hấp thu sắt. Vitamin C cũng hoạt động như một chất chống oxy hóa, góp phần bảo vệ tế bào trước tổn thương do các gốc tự do.

Đặc biệt, cơ thể con người không tự sản xuất được vitamin C nên cần bổ sung thông qua thực phẩm hàng ngày. Các loại trái cây họ cam quýt như cam, chanh và bưởi là những nguồn vitamin C quen thuộc.

Khi thời tiết chuyển mùa, thay vì phụ thuộc vào thực phẩm bổ sung, việc duy trì một chế độ ăn đa dạng với rau xanh và trái cây tươi là cách đơn giản để cung cấp vitamin, khoáng chất và chất xơ cho cơ thể. Bưởi cũng chứa nhiều nước, giúp bổ sung thêm lượng chất lỏng thông qua thực phẩm. Đây là một ưu điểm đáng chú ý khi thời tiết khô hanh khiến nhiều người dễ quên uống đủ nước.

Ăn bưởi có giúp giảm hôi miệng?

Đây là một trong những lợi ích thường được nhắc đến khi nói về bưởi, đặc biệt là phần vỏ. Tinh dầu và một số hợp chất có trong vỏ bưởi được sử dụng trong các kinh nghiệm dân gian liên quan đến chăm sóc răng miệng. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa việc hỗ trợ hơi thở dễ chịu hơn và điều trị nguyên nhân gây hôi miệng.

Hôi miệng có thể bắt nguồn từ rất nhiều nguyên nhân. Vệ sinh răng miệng không đúng cách, mảng bám, sâu răng, viêm nướu, bệnh nha chu hoặc tình trạng khô miệng đều có thể khiến hơi thở có mùi. Vì vậy, chỉ ăn bưởi không thể thay thế việc đánh răng, làm sạch lưỡi, sử dụng chỉ nha khoa hoặc điều trị nha khoa khi cần thiết.

Bưởi vẫn có một lợi thế khác là chứa vitamin C. Đây là dưỡng chất đóng vai trò trong quá trình hình thành collagen và duy trì sức khỏe của các mô, trong đó có mô liên kết. Thiếu vitamin C nghiêm trọng có thể liên quan đến các vấn đề như chảy máu chân răng, viêm lợi và vết thương lâu lành. Do đó, đưa bưởi vào chế độ ăn cân bằng có thể góp phần cung cấp vitamin C cho cơ thể, từ đó hỗ trợ sức khỏe tổng thể và răng nướu.

Không chỉ tốt cho hô hấp, bưởi còn có nhiều giá trị dinh dưỡng

Ngoài vitamin C, bưởi còn cung cấp chất xơ, kali và nhiều hợp chất chống oxy hóa. Chất xơ giúp tăng cảm giác no, hỗ trợ hoạt động của hệ tiêu hóa. Đây cũng là lý do bưởi thường xuất hiện trong các chế độ ăn hướng tới kiểm soát cân nặng.

Bưởi tương đối ít calo nhưng chứa lượng nước và chất xơ đáng kể. Một khẩu phần bưởi có thể giúp tạo cảm giác no mà không cung cấp quá nhiều năng lượng.

Bưởi cũng chứa kali, một khoáng chất tham gia vào việc cân bằng chất lỏng, duy trì hoạt động của thần kinh và cơ bắp. Chế độ ăn giàu kali có thể có lợi cho sức khỏe tim mạch và huyết áp ở một số người. Các loại bưởi ruột hồng hoặc đỏ còn chứa carotenoid và lycopene, những hợp chất có hoạt tính chống oxy hóa.

Tuy nhiên, không nên vì vậy mà coi bưởi là một “siêu thực phẩm” có khả năng phòng hoặc chữa mọi bệnh. Lợi ích của một loại thực phẩm chỉ phát huy tốt nhất khi nằm trong tổng thể chế độ ăn uống cân bằng và lối sống lành mạnh.

Ăn bưởi thế nào để có lợi?

Nên ưu tiên ăn nguyên múi thay vì chỉ uống nước ép, bởi phần thịt quả cung cấp thêm chất xơ. Có thể ăn bưởi vào bữa phụ hoặc dùng làm món tráng miệng sau bữa ăn. Không cần ăn quá nhiều trong một ngày. Điều quan trọng là đa dạng hóa các loại rau củ và trái cây để cơ thể nhận được nhiều nhóm dưỡng chất khác nhau.

Một lưu ý đặc biệt là bưởi có thể tương tác với một số loại thuốc. Một số hợp chất trong bưởi có khả năng ảnh hưởng đến enzyme chuyển hóa thuốc, khiến nồng độ một số thuốc trong máu thay đổi. Vì vậy, những người đang sử dụng thuốc kê đơn thường xuyên, đặc biệt thuốc điều trị bệnh mạn tính, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ về việc có cần hạn chế bưởi hay không.

Ngoài ra, bưởi có tính acid nên nếu ăn quá thường xuyên hoặc với lượng lớn, acid trong trái cây họ cam quýt có thể góp phần làm mòn men răng. Sau khi ăn, có thể súc miệng bằng nước và không nên đánh răng ngay lập tức.

Bưởi tốt, nhưng không phải “thần dược”

Bưởi là loại quả dễ tìm, tương đối rẻ và có giá trị dinh dưỡng cao. Khi thời tiết chuyển thu, bổ sung bưởi cùng các loại rau xanh và trái cây khác là một lựa chọn hợp lý để cung cấp vitamin C, chất xơ, nước và các hợp chất thực vật cho cơ thể.

Cách gọi “vua long đờm” có thể khiến nhiều người tò mò, nhưng nên hiểu đây là cách ví von dựa trên những ứng dụng trong y học cổ truyền, không phải kết luận rằng bưởi có thể chữa ho hay làm sạch phổi. Tương tự, bưởi có thể góp phần vào một chế độ ăn tốt cho sức khỏe răng miệng nhưng không thể thay thế việc vệ sinh răng miệng hoặc điều trị nha khoa.

Một vài múi bưởi mỗi ngày, kết hợp với chế độ ăn đa dạng, ngủ đủ, vận động đều đặn và uống đủ nước, sẽ có ý nghĩa hơn nhiều so với việc kỳ vọng một loại quả có thể giải quyết mọi vấn đề sức khỏe.