Đột nhập thế giới "nội dung 18 " tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình

Bài viết: Delusional Kid | Minh họa: Vô Hình | Thiết Kế: Toran, Theo Doanh nghiệp và Tiếp thị 00:01 14/04/2021

Đâu đó xung quanh chúng ta, có những người trẻ đang tự sản xuất và tiêu thụ một lượng "nội dung đen" khổng lồ mà bạn không hề hay biết. Mức độ từ thô sơ đến chuyên nghiệp có đủ cả. Thậm chí có người còn xem đây là sự nghiệp, là công việc nghiêm túc.

Trải qua một mùa dịch ế méo mồm thì Hải - chủ căn Airbnb ở khu Trần Nhật Duật (quận 1, TP.HCM) cũng thở phào nhẹ nhõm khi lượt khách thuê đều đặn trở lại. Khổ cái là niềm vui từ những cú "ting ting" chưa kịp kéo dài thì nỗi lo bắt đầu ập đến. Cô giúp việc thời vụ liên tục báo về tình trạng đồ đạc bị di dời, bao cao su vứt la liệt còn phòng ốc thì ngập ngụa mùi gì đó mà "cô lỡ ngửi một phát thấy cả thiên đường và địa ngục". Ban đầu Hải chỉ tặc lưỡi kiểu ừ thì ai cũng có nhu cầu, mình xui mình chịu nhưng khi tần suất của những cú điện thoại phàn nàn ngày càng tăng lên, thì có vẻ chữ "xui" chưa đủ để giải thích. Đến khi được người quen gửi cho chiếc link trên Twitter, Hải mới biết căn hộ mình chăm bẵm đã biến thành "trường quay" cho những thước phim 18+ của nhiều hội nhóm kín từ khi nào không hay. 

Có một thực tế không phủ nhận được là ở mỗi thời, mỗi thế hệ - hòng là những thanh niên ham của lạ hay chỉ đơn giản là lứa tuổi mới lớn đang đầy tò mò khám phá thế giới người lớn - thì đều nghĩ ra vô số cách "lách luật" để tiếp cận chui với những nội dung "đen". 8X thì lén lút mua và lưu trữ các đĩa đen dưới gầm giường, ngăn bàn học; 9X đời đầu thì dùng internet để tiếp cận và xem đây là nền tảng chính. Còn Gen Z thì sao? Câu trả lời là khác, rất rất khác so với những gì mà người bình thường có thể tưởng tượng. Đâu đó xung quanh chúng ta, có những người trẻ đang tự sản xuất và tiêu thụ một lượng nội dung đen khổng lồ mà bạn không hề hay biết. Mức độ từ thô sơ đến chuyên nghiệp có đủ cả. Thậm chí có người còn xem đây là sự nghiệp, là công việc nghiêm túc. Câu chuyện mà bạn vừa đọc ở trên chỉ là một góc rất nhỏ của tảng băng chìm. 

Để hiểu hơn về sự khác biệt này, chúng tôi quyết định đi sâu hơn, trở thành một phần của câu chuyện. Đúng hay sai, thông cảm hay phản đối, cổ xuý hay ủng hộ - cứ tạm để sau. Nhưng trước tiên, chúng ta sẽ hiểu hơn về một thế giới ngầm của giới trẻ, một nơi tưởng xa nhưng hoá ra lại rất gần.          

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 1.

Sau khi một số nhà mạng ở Việt Nam thắt chặt việc truy cập vào những trang web đen như P., X., giới trẻ bắt đầu tìm cách lách luật. Phổ biến nhất là dùng các ứng dụng và web làm giả IP để đánh lừa rằng bạn đang truy cập web đen từ một nước khác, thường là New Zealand, Úc hoặc Ấn Độ. Tuy nhiên vì chất lượng bị giảm đáng kể, tốc độ cũng chậm rì rì nên trong 1 năm trở lại đây, dân nghiện nội dung 18+ bắt đầu chuyển sang những nền tảng khác. Phổ biến nhất là Twitter nhưng thời lượng tối đa cho một video cũng chỉ 2 phút 20 giây. Cái khó ló cái khôn, một vài nhà sáng tạo nội dung tự phát bắt đầu dùng bất lợi này để tìm đất sống cho mình.

Dễ thấy nhất hiện nay chính là xem Twitter như một kênh chuyên "nhá hàng", dùng để tung teaser/ trailer cho những sản phẩm "full không che". Nếu muốn xem trọn bộ, bạn có thể dùng thẻ thanh toán quốc tế để mua trên O.F - một nền tảng yêu cầu người dùng trả phí để xem những nội dung riêng tư, còn không thì chuyển khoản để vào các group Z., T., lấy link G.D tải file HD căng đét - tất cả đều được giới thiệu "uy tín, bảo mật, nội dung độc quyền".

Trong những cách kể trên, O.F đang được xem là phổ biến nhất với các dân chơi, và tất nhiên là giá cũng chát nhất. Tuỳ vào danh tiếng chủ tài khoản và mức độ đầu tư của sản phẩm mà người dùng sẽ phải trả từ 5 đô đến 10 đô/ tháng (từ 115k - 230k VNĐ) để xem những nội dung cá nhân.

Tại Việt Nam, (cựu) ca sĩ K. là người "có công" trong việc phổ biến hoá nền tảng này. Anh thường xuyên đăng tải những bộ ảnh khoả thân và video quan hệ với bạn đời ngoại quốc. Giá mua 1 tháng là 9,99 đô, ở mỗi gói tiếp theo như 3-6-9-12 tháng, người mua sẽ được giảm giá từ 10 đến 20%. Tuy nhiên đây chỉ mới là giá "vào cửa", còn vào đến nơi, muốn xem gì, đụng đến đâu cũng phải "xì" ra thêm vài ba đô. Vị chi với một lần rong chơi trong tài khoản O.F của K., thẻ của bạn sẽ nhẹ nhàng bay mất tầm 10-15 đô. 

Tháng 2 vừa rồi, dân tình truyền tay nhau bức ảnh tổng kết doanh thu của một tài khoản O.F người Việt tên S. với con số lên đến 145k đô, tức hơn 3,3 tỉ VNĐ, với biểu đồ thống kê thu nhập liên tục tăng vọt và không có dấu hiệu giảm. Ở thời điểm hiện tại, S. nằm trong top 0,64% tài khoản nổi tiếng nhất của nền tảng này, Twitter của anh chàng cũng vừa chạm mốc 200k người theo dõi cách đây không lâu.   

Có một câu nói nửa đùa nửa thật mà hội "mê sex" hay nói với nhau: "Đừng nhận là sành sỏi nếu chưa coi clip của S.C". Bối cảnh chính trong clip của S.C là spa dành cho nam, nơi mà bên cạnh những dịch vụ như mọi spa thông thường, mỗi khách hàng còn được tặng cho những gói "dịch vụ người lớn" khác, từ A... đến Á đủ cả. Mỗi một lần "thăm khám" như thế thường kéo dài 30-45 phút, sau đó được cắt thành nhiều clip khác nhau để tung bán dần. Nội dung tự nhiên hay dàn dựng thì không ai rõ, nhưng chỉ riêng cái khoản nghĩ caption giật gân, S.C mà đứng thứ hai thì không ai xứng với số một.

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 3.

Những câu chuyện như S.C, như K. bây giờ nhiều vô số kể, chỉ 15-20 phút lướt Twitter là bạn có hẳn một "rổ" vài chục cái tên. Từ trai thẳng, gái thẳng cho đến LGBT - phân khúc nào cũng có một vài cái tên nổi đình nổi đám, bình thường thì chả ai nhắc đến nhưng cứ ngồi giữa trà chanh Đông Du mà thốt lên thì một nhóm bạn 10 người cũng phải 4-5 người "ê, tao biết tao biết".

Nhóm những "nhà sáng tạo nội dung 18+" này ban đầu không làm vì tiền, mà họ gọi đó là đam mê. Kha khá cái tên đang nằm trong "top creator" (một dạng xếp hạng của O.F) hiện nay có xuất phát điểm tốt, tài chính thoải mái, sống vô âu vô lo, có người còn là ông bà chủ của cái này cái kia. N.Q. - một nhân vật thuộc hàng tiền bối trong lĩnh vực này từng trả lời ask trên Instagram là: "Nhà anh thiếu gì tiền hả em? Anh làm vì anh mê. Bây giờ ngày nào mình cũng có nhu cầu, thì giờ để thêm cái camera, chụp thêm vài tấm hình để bán. Tiền mà, có sao đâu? Đừng nghĩ cứ ai làm O.F là nghèo em nhé!"

Tiếp nối O.F, trào lưu trả tiền để xem nội dung người lớn được nở rộ và mở rộng "địa bàn" qua nhiều nền tảng khác như Z., T,. Kiểu này thường dành cho những người không có nhiều tiền, không có thẻ thanh toán quốc tế, hoặc đơn giản là muốn "đánh nhanh, rút gọn" trong cơn hưng phấn. Chỉ từ 30-60k, bạn đã là thành viên của một group chứa toàn những content nóng bỏng, xôi thịt. Thượng vàng hạ cám, tiền ít thì chỉ được xem ảnh, hoặc clip cut tầm 2-3 phút không có phân đoạn cao trào, tiền nhiều thì sẽ được inbox hẳn folder riêng, số lần truy cập không giới hạn và lâu lâu còn có những "quà tặng" độc quyền. Thật ra trước đây Instagram cũng đã manh nha có một vài hội nhóm như vậy, mô típ quen thuộc là đi inbox mời chào từng followers tuy nhiên vì quá mất công, lại dễ bị "ăn gậy" từ nền tảng nên chỉ sau một thời gian ngắn đã vội di dời sang những nơi khác an toàn hơn.

Cách thức hoạt động của các group kín khá đơn giản: Admin sẽ là người nhận mua các clip, ảnh từ người khác, sau đó phân phối lại trong group, ai trả tiền thì mới được xem. Những nhân vật bán ảnh, bán clip thường là những người có ngoại hình. Giá mà những admin này trả cho một gói như thế có thể dao động từ 2-5 triệu. Và sẽ luôn có một vài điểm cộng giúp chủ nhân có thể hét giá cao hơn, ví dụ như "ra ngoài", lộ mặt, làm một vài hành động gợi dục như lè lưỡi, để bộ phận nhạy cảm sát màn hình, sử dụng đồ chơi tình dục hoặc trong clip có khẩu dâm tiếng Việt. Nếu clip/ ảnh đó được thực hiện ở nơi công cộng hoặc ngoài trời, giá còn có thể cao hơn gấp rưỡi. Để tránh bị bưng sang các group khác, đồng thời nhân tiện "quảng bá", câu kéo thêm nhiều người gia nhập, clip/ ảnh của những group này luôn được gắn watermark, logo to đùng chính giữa. 

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 4.

T.P - một thành viên nằm vùng đủ các group và sở hữu kho ảnh, clip đồ sộ chiếm trọn 3 cái ổ nhớ 6TB tâm tình: "Cái thú của việc xem clip kiểu này đó là cảm giác được live-sex, chân thật và 'bay' hơn hẳn so với những clip chuyên nghiệp. Bên nước ngoài người ta gọi cái này là 'home-made porn'. Tiêu chí của mình trước khi chuyển tiền mua clip là càng chân thật càng tốt, một tí rung lắc, mờ nhoè cũng được, nhưng miễn sao nó phải thật, âm thanh phải rõ, phải gần gũi để mình có cảm giác là đang tham gia cuộc vui đó. Trong app Z. còn có chức năng ẩn cuộc trò chuyện, muốn vào thì phải nhập mật khẩu. Vậy nên mình thoải mái giao dịch và lưu trữ mà không sợ bị phát hiện".

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 5.

Thị trường nào cũng vậy, có nhiều người tham gia kiếm tiền thì mức độ cạnh tranh càng khốc liệt. Và lúc này là khi mà các "content creator" bắt đầu nghĩ ra nhiều chiêu trò hơn. Đơn giản nhất là… tăng số lượng người trong những cuộc vui, ban đầu là 3some, 4some rồi sau đó lên đến con số hàng chục người. C.C. là cái tên gắn liền trên Twitter và O.F với những nội dung như thế. Các clip của C. hiếm khi chỉ có 2 người mà thường phải có ít nhất 2 cặp trở lên, hôm nào vui và "điều đào" tốt thì 7-8 cặp. Địa điểm thường trực là khách sạn A. gần khu Đề Thám, quận 1. Mọi người có thể "vui" theo cặp, hoặc xong kèo bên này thì đổi chéo lẫn nhau. C.C vừa là người tổ chức, vừa tham gia cuộc vui, vừa đảm nhận việc quay phim, biên tập và phân phối nội dung này lên các nền tảng. Trung bình với một cuộc vui, C.C có thể tách ra được từ 7-10 clip, bán cả trên O.F lẫn Z.

S.C - chủ của spa kể trên thậm chí còn săn talent và liên tục có những đợt casting người mẫu để xuất hiện trong những đoạn clip kích dục của mình. 4 tiếng trước khi bài viết này được thực hiện, anh chàng đăng: "Tuyển 2 mẫu cho thứ 4 tuần này. Yêu cầu: mẫu triệt bikini trước, 'hàng' to thẳng chuẩn, sạch sẽ, vòng 3 tròn căng, body gym nhẹ, slimfit. Ai đăng kí gửi ảnh trước khi nói chuyện, tránh mất thời gian của nhau". Chỉ sau vài tiếng, bài này có 1k tim, gần 200 lượt retweet và kha khá bình luận "ứng tuyển", có người còn sẵn sàng trả tiền để được tham gia.   

Giống như bất kì dạng content nào trên mạng, nội dung người lớn cũng có những từ khoá luôn hot, hai trong số đó chính là "public" và "outdoor". "Vài tháng trở lại đây, người ta bắt đầu đi 'săn' những clip mây mưa ở các khu resort nổi tiếng trong nước, chủ yếu là ở Phú Quốc, Đà Nẵng, Vũng Tàu. Chủ các tài khoản này thường sẽ chọn địa điểm quay là những phòng trên cao nếu trong thành phố hoặc những phòng có ban công nhìn thẳng ra biển nếu ở resort. Cái cảm giác vừa làm tình đối diện biển vừa nơm nớp lo sợ bị bảo vệ hay ai đó bắt gặp nó đã lắm các bạn ơi" - một tài khoản O.F nhá hàng. Những góc khuất thật điên rồ và đủ để ai nghe xong cũng phải đỏ mặt nhưng lại đang thật sự diễn ra. 

Trong trường hợp không có thời gian hay điều kiện để đến mấy chỗ sang chảnh chillax, những địa điểm công cộng như bãi đất trống khu công nghiệp hay nhà vệ sinh ở các khu trung tâm thương mại là sự lựa chọn tốt nhất vì dễ đi, miễn phí mà vẫn đáp ứng được yếu tố hồi hộp, "vừa sướng vừa sợ" của nhiều người xem. Có một thời gian, WC tầng 1 của A. (Tân Phú) và WC tầng hầm của V. (quận 1) trở thành nỗi ám ảnh với nhiều người vì giờ nào trong ngày, ngày nào trong tuần cũng thấp thoáng bóng của "quái vật 4 chân" ở một buồng nào đấy. Đến mức bảo vệ của A. đã phải phân công nhân sự riêng chỉ để canh chừng nhà vệ sinh nam, đồng thời khoanh vùng những đối tượng khả nghi, liên tục lượn lờ từ WC tầng này sang tầng khác.

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 6.

Một từ khoá khác cũng hot không kém đó là "hf", viết tắt của "high fun" - chỉ việc sử dụng chất kích thích như cần sa, ma tuý, đá… để tăng hưng phấn, kéo dài thời gian quan hệ. Trong quá trình tìm hiểu, chúng tôi nhận ra điểm chung của những video kiểu này đó là thường bắt đầu bằng hình ảnh của một nhóm người hít lấy hít để một (loạt) chất kích thích, sau đó mất dần nhận thức, quan hệ điên cuồng, một số còn có những hành động quá đà như la hét, khóc, đòi liếm chân đối phương hay mong muốn được "double penetration" (từ dùng để diễn tả việc 2 dương vật cùng được đưa vào một bộ phận sinh dục).

Level khác còn dã man và thách thức sự hiểu biết (lẫn khả năng tiếp nhận thông tin) của không ít người là "cuckold". Cuckold được xem là hành động mang lại sự phấn khích cho bạn tình khi thấy người tình của mình quan hệ trực tiếp với người khác. Một vài cặp đôi nam - nữ chấp nhận việc nhìn người yêu/ partner của mình quan hệ tình dục với người khác và quay clip lại để làm content. Khi tìm hiểu thông tin cho bài viết này, chúng tôi được giới thiệu tài khoản của Z. - một cô gái đã mở account Twitter và O.F được gần 4 tháng. Nhìn một loạt những số liệu cũ, các video với chỉ 2 nhân vật chính gồm Z. và bạn trai thường chỉ có khoảng 50k lượt xem, tuy nhiên khi bắt đầu làm dạng nội dung cuckold và cuộc vui có thêm người thứ ba, con số này đã tăng rõ, có video còn xấp xỉ 1 triệu view.  

Một vài người khác thì lại thích làm dạng content phô dâm, với kịch bản quen thuộc nhất là gọi thợ sửa nước hoặc đặt hàng đồ ăn về nhà (tất nhiên đa số là dàn dựng), sau đó đặt camera và thực hiện hành vi tự thoả mãn bản thân trước mặt người lạ.  

Và khi chỉ vừa nghĩ thế này đã đủ điên rồ, khó hiểu và khó chấp nhận thì tôi lại vô tình lướt ngang qua một loại nội dung khác còn kinh khủng và đáng lên án hơn: ấu dâm. Không ai biết rõ độ tuổi của những nhân vật trong clip hay độ chân thật của nội dung, đó hoàn toàn có thể là dàn dựng và đóng giả, nhưng những hình ảnh và dòng giới thiệu xuất hiện lù lù trên những tài khoản này khiến người xem cực kì khó chịu, thậm chí... nhợn nhợn ở cổ. Đó là những diễn viên với vóc dáng nhỏ người, bị che kín hoặc làm mờ khuôn mặt, diện trên mình những bộ đồng phục với logo trường THCS, THPT, có clip còn đeo khăn quàng, và được "nhá hàng" bằng những dòng đại loại như "em gái sinh năm 2006 cùng người yêu đồng giới", "lần đầu của nam sinh 15 tuổi THPT Y." 

Đến đây, tôi quyết định nhấn nút tắt.  

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 7.

Đó là câu mà E. - một người từng bán ảnh cá nhân trên nhóm kín Z. và bị gia đình phát hiện chia sẻ về cách kiếm tiền quái đản này. "Lúc đấy thấy giá cao nên mình nghĩ đơn giản là bán tí ảnh lấy tiền mua đồ thôi, dù sao cũng không lộ mặt nên không ai biết. Nhưng khi ảnh đó bị leak trên Twitter, nhiều người bắt đầu tò mò về danh tính và quyết tìm cho bằng được. Một số người trên Instagram nhận ra góc bàn học của mình qua một vài story mà mình từng up. Lúc thấy lượng người theo dõi tăng lên đột ngột, mình biết đời mình xong rồi…"

Theo điều 253 Bộ luật hình sự năm 2015, Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy quy định người nào làm ra, sao chép, lưu hành, vận chuyển, mua bán, tàng trữ nhằm phổ biến sách, báo, tranh, ảnh, phim, nhạc hoặc những vật phẩm khác có nội dung khiêu dâm, đồi trụy hoặc hành vi khác truyền bá vật phẩm đồi truỵ như dữ liệu số hoá, sách in, báo in, ảnh... thì bị phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm. Quy định này áp dụng cho những ai phổ biến, phát tán văn hoá phẩm đồi truỵ cho từ 10 người trở lên. Tức về cơ bản, dù là đăng tải trên nền tảng trả phí hay trao đổi qua những group kín, group ẩn thì các hành vi trên vẫn được cho vào tội danh "Truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ".

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 8.

Nhưng tiền phạt hay án cải tạo không phải cái giá lớn nhất mà những người làm nội dung 18+ phải trả. Đó còn là cái cảm giác ê chề mà E. đề cập ở trên. Đau về tinh thần và danh dự là một chuyện, đau về thể xác cũng là một nỗi đau khác rất thật. Sau nhiều đêm "lên đỉnh" cùng với những nhóm người lạ mặt để phục vụ cho kênh Twitter đang phát triển, J. phát hiện sức khoẻ của mình ngày càng đi xuống. Việc quan hệ tình dục với tần suất gần như mỗi ngày, có ngày còn 2-3 hiệp và hít một lượng popper khổng lồ (chất hoá học với mùi hôi, tăng cảm giác hưng phấn) khiến cơ thể J. bệ rạc thấy rõ.

Có một nỗi niềm khó nói khác của J. đó là vì chỉ có thể quan hệ "cửa sau", nên phần hậu môn mất khả năng kiểm soát, thường xuyên phát ra những âm thanh kì lạ một cách bất thình lình, thậm chí khi đi vệ sinh cũng khó khăn vì "trên bảo mà dưới không nghe". Cảm giác khi "on set" của bây giờ so với 2 năm về trước cũng khác hẳn. Lần gần nhất quay clip ở Đà Nẵng, J. bị partner nhận xét "làm gì mà cứ như cái chong chóng tre hết pin vậy?" do tay chân rụng rời không di chuyển được, chỉ có thể ngồi một chỗ "nhúc nhích" qua lại trong tuyệt vọng.

Lâu lâu dân tình lại kể nhau nghe về những tình huống dở khóc dở cười, đại để như chuyện đến tối thứ 6 là cả một tầng của khách sạn A. ở trung tâm Sài Gòn lại đặc kín từng đôi, từng nhóm người dập dìu. Mỗi phòng là một cái studio 18+ thu nhỏ, âm thanh rên la, thì thào cứ thế văng vẳng khắp hành lang. Phòng nào cũng được trang bị light ring (dụng cụ đánh sáng), camera tứ phía, bao cao su để cả chục cái trong hộp. Có người vừa bước ra từ phòng này thì đã gặp ngay "đối tác" vừa quay clip cùng hôm qua bước ra khỏi phòng kia. Những nụ cười gượng gạo tưởng chừng mang tính an ủi nhưng sâu bên trong lại là cảm giác ê chề, ám ảnh.

Đột nhập thế giới nội dung 18  tự sản xuất của giới trẻ Việt: Quy mô ngày càng bành trướng, nhiều trò biến thái đến rùng mình - Ảnh 9.

Nhiều người đem cái cớ "tôi không làm vì tiền" như một cách để khiến bản thân cảm thấy đỡ thấp bé, bệ rạc, kiểu "tôi ở đẳng cấp khác". Nhưng bán ảnh sex, clip sex dù có vì vui, có vì đam mê hay có vì tiền thì chung quy lại vẫn là truyền bá văn hoá phẩm đồi truỵ. 

Những lí lẽ yếu ớt như “bán ảnh sex mà mua được nhà" hay “chỉ có người đẹp mới dám làm như thế" suy cho cùng cũng chỉ để đấu võ mồm với những thành phần nít ranh, chứ với số đông thì nghe xong chỉ biết bật cười vì thế mà cũng nói được.

Cũng khoan vội kết luận có cầu thì mới có cung, vì suy cho cùng, câu hỏi về thị trường là câu hỏi chúng ta muốn sống với nhau như thế nào, muốn được nhìn nhận ra sao? Giống như tác giả Michael Sandel từng nói trong cuốn sách What Money Can't Buy? (Tiền không mua được gì): "Chúng ta có muốn một xã hội mà cái gì cũng đem ra mua bán được hay không? Hay phải có những giá trị đạo đức, giá trị công dân mà thị trường không thể chạm đến và không thể mua được bằng tiền?"

Bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
Xem theo ngày

Tin nổi bật kenh 14

  • Hành trình chinh phục Miss Universe của Khánh Vân: Lập kỷ lục nhờ chiến thuật cao tay và chiến thắng rực rỡ trong lòng khán giả toàn cầu

    Khánh Vân đã có những màn thể hiện rất xuất sắc trên hành trình chinh chiến tại Miss Universe 2020.
  • Đọc thêm