Ngày 9-3, BSCK2 Nguyễn Minh Tiến, Phó Giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố, cho biết các bác sĩ tại đây vừa tiếp nhận và cấp cứu thành công một trường hợp dị vật đường thở phức tạp ở trẻ vị thành niên.

Dị vật bít kín phế quản bị mô viêm và giả mạch bao quanh, được gắp ra nhờ “dụng cụ tim mạch”, sau đó còn ½ được gắp ra bằng “dụng cụ hô hấp”
Bệnh nhân là em L.T.H. (15 tuổi, ngụ xã Nhơn Mỹ, tỉnh An Giang), nhập viện trong tình trạng khó thở. Trước đó, trong lúc nằm võng ăn bánh hạnh nhân đậu phộng, H. bất ngờ ho sặc sụa và nôn ói.
3 ngày sau, H. bắt đầu cảm thấy mệt và khó thở, ho ít, không sốt. Gia đình đưa em đến khám tại cơ sở y tế tư nhân địa phương và được chẩn đoán viêm phế quản, tiêm thuốc điều trị (không rõ loại), sau đó triệu chứng có giảm nhẹ.
Nhưng sau 3 ngày, H. tiếp tục mệt nhiều hơn dù không sốt, được đưa đến Bệnh viện Sản Nhi An Giang nhập viện. Tại đây, em được chẩn đoán viêm phổi, được thở oxy, dùng kháng sinh và chụp CT-scan. Kết quả ghi nhận có dị vật trong phổi trái. Sau một ngày điều trị, bệnh nhân được chuyển lên Bệnh viện Nhi Đồng Thành phố để tiếp tục xử trí chuyên sâu.
Tại bệnh viện, sau thăm khám, kết quả chụp CT cho thấy dị vật nằm ở đoạn cuối phế quản gốc trái, gây xẹp phân thùy đáy, lưng phổi trái kèm tràn khí trung thất. Bệnh nhân được chẩn đoán dị vật đường thở đoạn cuối phế quản gốc trái ngày thứ 7.
Các bác sĩ tiến hành hỗ trợ hô hấp, điều trị kháng sinh và hội chẩn liên chuyên khoa hô hấp, tai mũi họng để thực hiện nội soi đường thở lấy dị vật. Trong quá trình nội soi, các bác sĩ ghi nhận phế quản gốc trái đọng nhiều đàm trắng đục.
Sau khi bơm rửa và hút đàm, dị vật được phát hiện nằm sâu ở đầu xa phế quản gốc trái, xung quanh là niêm mạc sung huyết và mô hạt viêm, khiến việc gắp dị vật gặp nhiều khó khăn.
Ê-kíp đã hội chẩn và phối hợp với đội ngũ thông tim can thiệp, sử dụng dụng cụ tim mạch chuyên dụng là snare (thòng lọng) kích thước 4–8 mm để tiếp cận dị vật dưới hướng dẫn của hệ thống màn hình tăng sáng.
Sau nhiều thao tác, các bác sĩ đã kéo được một nửa mảnh dị vật có kích thước khoảng 10 mm × 3 mm. Phần còn lại rơi vào phế quản thùy trên trái và tiếp tục được lấy ra thành công bằng kềm cá sấu, dụng cụ chuyên dụng trong hô hấp.
Kết thúc thủ thuật, đường thở được kiểm tra lại, hút sạch đàm và không còn dị vật. Các nhánh phế quản bên phải hoàn toàn thông thoáng. Dị vật được lấy ra xác định là hạt hạnh nhân. Sau thủ thuật, bệnh nhân tỉnh táo, hết khó thở và phục hồi tốt.
Theo các bác sĩ, đây là trường hợp dị vật đường thở nằm lâu ngày trong lòng phế quản, gây phản ứng viêm, phù nề niêm mạc và hình thành mô hạt bao quanh, khiến việc lấy dị vật trở nên khó khăn.
Dị vật là loại không cản quang, trong khi dây dẫn của dụng cụ tim mạch lại không thể luồn trực tiếp qua hệ thống nội soi hô hấp. Để khắc phục, các bác sĩ đã chủ động bơm thuốc cản quang trực tiếp vào phế quản chứa dị vật thông qua ống nội soi, từ đó giúp định vị và dẫn đường cho snare luồn ra phía sau dị vật dưới màn hình tăng sáng của hệ thống thông tim can thiệp. Nhờ sự phối hợp liên chuyên khoa và kỹ thuật sáng tạo này, dị vật đã được lấy ra an toàn.
Qua trường hợp trên, các bác sĩ khuyến cáo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý khi trẻ nhỏ, nhất là trẻ dưới 5 tuổi, tiếp xúc các loại thực phẩm hoặc đồ vật nhỏ, cứng như hạt, kẹo, đồ chơi kích thước nhỏ vì rất dễ gây hóc dị vật đường thở, dẫn đến tắc nghẽn và nguy hiểm tính mạng.
Đối với trẻ lớn và cả người trưởng thành, cần tránh vừa ăn vừa nói chuyện, đùa giỡn hoặc cười lớn, vì những hành động này có thể làm tăng nguy cơ sặc và hóc dị vật.