Thầy giáo nhập viện cấp cứu vì suy thận: Bác sĩ nói một câu khiến nhiều người giật mình

Cơn đau biến mất, viên sỏi vẫn còn nguyên

BS Mai Văn Lực, Khoa Phẫu thuật Tiết niệu và Nam học, Bệnh viện E, cho biết trong một đêm trực gần đây, bác sĩ cùng ê-kíp tiếp nhận và phẫu thuật cấp cứu cho một bệnh nhân bị suy thận cấp do sỏi niệu quản gây bít tắc.

Bệnh nhân là một thầy giáo. Ba tháng trước, bệnh nhân từng nhập viện vì một cơn đau quặn thận dữ dội. Kết quả chụp chiếu phát hiện viên sỏi kích thước khoảng 5x6mm, nằm ở 1/3 dưới niệu quản.

Với kích thước này, sỏi có khả năng tự đào thải khi điều trị nội khoa tích cực. Vì vậy, bệnh nhân được kê thuốc, hướng dẫn uống đủ nước, vận động phù hợp và đặc biệt được dặn tái khám sau 2 tuần, dù còn đau hay đã hết đau.

Tuy nhiên, sau khi về nhà, bệnh nhân uống thuốc thấy cơ thể hoàn toàn bình thường, không còn đau nên không quay lại tái khám như lịch hẹn.

Sau đó, bệnh nhân còn được người quen giới thiệu một bài thuốc nam gia truyền với lời quảng cáo có thể giúp người bệnh tiểu ra sỏi. Tin tưởng, anh lấy thuốc về sử dụng.

Ba tháng trôi qua, không có thêm cơn đau nào, cho đến khi cơn đau dữ dội bất ngờ quay trở lại và đưa bệnh nhân vào viện cấp cứu.

Theo bác sĩ Lực, kết quả thăm khám và chụp CT cho thấy viên sỏi vẫn nằm nguyên ở vị trí cũ. Nhưng tình trạng của quả thận đã khác hoàn toàn.

Thận bị ứ nước nặng hơn và bệnh nhân đã xuất hiện suy thận cấp do tắc nghẽn.

BS Lực cho biết, trong trường hợp này, viên sỏi tuy không lớn nhưng không thể tự đi qua đường niệu quản do bệnh nhân có đoạn niệu quản bị hẹp.

Các bác sĩ đã tiến hành nội soi tán sạch viên sỏi, nong rộng đoạn niệu quản bị hẹp và đặt sonde JJ nhằm bảo vệ thận, niệu quản. Ca phẫu thuật thuận lợi, bệnh nhân hồi phục tốt sau mổ.

BS Lực đã phải nói với bệnh nhân: “May cho anh là nó đau lại đấy!”. Nếu bệnh nhân không đau, bệnh không được kiểm soát thì có nguy cơ suy hỏng thận.

Hết đau chưa chắc đã hết sỏi

Theo BS Mai Văn Lực, “hết đau” không đồng nghĩa với “hết sỏi”.

Cơn đau quặn thận thường xuất hiện khi viên sỏi di chuyển, gây cọ xát hoặc làm đường niệu co thắt, tắc nghẽn đột ngột. Khi viên sỏi nằm cố định, người bệnh có thể không còn cảm giác đau rõ rệt dù tình trạng tắc nghẽn vẫn tồn tại.

Nếu tắc nghẽn kéo dài, nước tiểu không thể lưu thông bình thường, gây ứ nước tại thận. Áp lực kéo dài có thể làm tổn thương nhu mô thận và suy giảm chức năng thận.

Vì vậy, việc người bệnh cảm thấy “khỏe như bình thường” không thể thay thế cho việc kiểm tra bằng siêu âm, X-quang, CT hoặc các xét nghiệm cần thiết theo chỉ định của bác sĩ.

Đặc biệt, khi được chỉ định điều trị nội khoa để chờ sỏi tự đào thải, người bệnh cần tuân thủ lịch tái khám. Đây là thời điểm bác sĩ đánh giá xem viên sỏi đã ra ngoài hay chưa, còn gây tắc nghẽn hay không và chức năng thận có bị ảnh hưởng hay không.

Đừng để thuốc truyền miệng trì hoãn cơ hội cứu thận

Một vấn đề khác được BS Lực cảnh báo là tâm lý tự điều trị hoặc sử dụng các bài thuốc nam truyền miệng.

Theo bác sĩ, không nên mặc định rằng một bài thuốc giúp người khác tiểu ra sỏi thì cũng có thể giải quyết viên sỏi của mình. Vị trí, kích thước viên sỏi, cấu trúc đường tiết niệu và tình trạng tắc nghẽn ở mỗi người hoàn toàn khác nhau.

Đặc biệt, với những trường hợp viên sỏi mắc kẹt do đoạn niệu quản hẹp, việc chỉ sử dụng thuốc và chờ đợi có thể khiến tình trạng tắc nghẽn kéo dài, làm mất thời gian vàng để xử lý nguyên nhân.

“Đừng lấy cảm giác hết đau làm căn cứ cho rằng viên sỏi đã biến mất. Cũng đừng lấy kinh nghiệm của người khác để thay thế cho kết quả thăm khám của chính mình”, BS Lực khuyến cáo.

Một viên sỏi nhỏ nếu được theo dõi đúng cách có thể tự đào thải. Nhưng nếu bị mắc kẹt và gây tắc nghẽn kéo dài, hậu quả có thể không còn là một cơn đau quặn thận đơn thuần mà là suy giảm chức năng, thậm chí mất chức năng thận.

Vì vậy, khi được bác sĩ hẹn tái khám, người bệnh cần đi đúng lịch, kể cả khi cơ thể đã hoàn toàn hết đau. Đó có thể là bước đơn giản nhưng quyết định việc giữ lại hay đánh mất chức năng của một quả thận.