Theo SciTech Daily, nhóm nghiên cứu từ Viện Khoa học Sinh học và Công nghệ Y tế Texas A&M thuộc Đại học Texas A&M (Mỹ) đang phát triển một phương pháp bật công cụ chỉnh sửa gene tiên tiến CRISPR bằng "công tắc cà phê".
CRISPR là một công cụ chỉnh sửa gene cho phép các nhà khoa học cắt và thay đổi các đoạn DNA cụ thể bên trong tế bào với độ chính xác cực cao.
Trong điều trị ung thư, nó giúp "huấn luyện" tế bào miễn dịch nhận diện và tiêu diệt khối u hiệu quả hơn. Với bệnh tiểu đường, nó có khả năng sửa lỗi các gene gây bệnh hoặc lập trình lại tế bào để cơ thể tự sản sinh insulin tự nhiên.

Một phương pháp dùng "công tắc cà phê" kết hợp CRISPR đang được các nhà khoa học Mỹ phát triển - Minh họa AI: Thu Anh
Tuy nhiên CRISPR trong trị liệu là một hệ thống không có công tắc bật hay tắt. Để các tế bào đã được chỉnh sửa hoạt động đúng trong cơ thể, các nhà khoa học phải dùng nhiều loại "công tắc" hóa sinh phức tạp khác nhau.
Nhưng caffeine từ cà phê có thể đơn giản hóa vấn đề.
Trong phương pháp mới, các nhà khoa học sẽ bắt đầu bằng việc chuẩn bị tế bào: Bộ máy CRISPR cùng các protein đặc biệt (nanobody) được đưa vào bên trong tế bào mục tiêu, ở trạng thái "ngủ".
Để bật hệ thống chữa bệnh này lên - có thể là bệnh ung thư hay tiểu đường - bệnh nhân chỉ cần nạp khoảng 20 mg caffeine, bằng cách uống một chút cà phê hay ăn một chút chocolate.
Hệ thống sẽ tự tắt sau khi caffeine được cơ thể chuyển hóa và đào thải hết, thường là sau vài giờ.
Ngoài ra, bác sĩ có thể chủ động ngắt quá trình này ngay lập tức bằng cách cho bệnh nhân sử dụng thuốc Rapamycin để tách rời các protein điều khiển.
Khả năng "bật - tắt" linh hoạt này giúp bảo đảm an toàn tối đa, tránh việc chỉnh sửa gene quá đà gây ra các tác dụng phụ không mong muốn.
Vẫn còn một chặng đường khá dài để thử nghiệm phương pháp mới này, cũng như đưa ra phác đồ chi tiết cho từng loại bệnh.
Nhưng các kết quả vừa công bố trên tạp chí Chemical Science đã chứng minh tính khả thi của việc dùng các phân tử thực phẩm quen thuộc để điều khiển công cụ y sinh phức tạp, mở đường cho nhiều ứng dụng y khoa tương lai với độ chính xác và an toàn cao.