Nhóm thuốc đầu tiên cần có là thuốc điều trị các triệu chứng cấp tính, đặc biệt là rối loạn tiêu hóa. Dịp Tết, tiêu chảy, táo bón, đầy bụng, ăn không tiêu xuất hiện khá phổ biến do thay đổi khẩu phần và thói quen sinh hoạt. Với tiêu chảy nhẹ, có thể sử dụng các thuốc như diosmectite (Smecta), loperamide (Imodium), attapulgite (Actapulgite), berberine. Các thuốc này giúp hấp phụ tác nhân gây hại, bảo vệ niêm mạc ruột hoặc giảm nhu động ruột. Khi tiêu chảy, cần đặc biệt lưu ý bù nước và điện giải. Nếu người bệnh sốt cao, lơ mơ, tiêu phân nhầy máu, phải đến cơ sở y tế ngay.
Táo bón cũng thường gặp do ăn nhiều bánh chưng, bánh tét, thịt mỡ nhưng ít rau xanh. Bên cạnh tăng cường uống nước và bổ sung chất xơ, có thể dùng sorbitol hoặc lactulose (Duphalac, Laevolac) khi cần thiết.
Mỗi gia đình cần chủ động chuẩn bị các loại thuốc cơ bản để bảo vệ sức khỏe khi có sự cố xảy ra vào dịp Tết (ảnh minh họa)
Với các triệu chứng đau dạ dày, ợ nóng, trào ngược sau những bữa tiệc nhiều dầu mỡ, có thể sử dụng thuốc kháng acid như Kremil-S, Siloxogene, Gastropulgite, Konimag, Trimafort, Gaviscon. Thuốc giúp trung hòa acid dịch vị, giảm khó chịu. Ngoài ra, men tiêu hóa như pancreatin, alpha amylase, papain hoặc simeticone có thể hỗ trợ giảm đầy hơi, khó tiêu.
Nhóm thuốc không thể thiếu trong tủ thuốc ngày Tết là thuốc giảm đau, hạ sốt và điều trị triệu chứng cảm cúm. Paracetamol (Panadol, Efferalgan, Hapacol…) là lựa chọn phổ biến, dùng khi có sốt hoặc đau, với liều 325–650 mg mỗi lần, cách nhau tối thiểu 4 giờ. Người lớn có chức năng gan bình thường không dùng quá 4 g/ngày. Cần đặc biệt tránh dùng đồng thời nhiều chế phẩm có chứa paracetamol để phòng quá liều. Một số thuốc kháng viêm không steroid như ibuprofen có thể sử dụng, nhưng cần thận trọng ở người có bệnh tim mạch hoặc suy thận.
Các thuốc kháng histamin như cetirizine (Zyrtec), loratadine (Clarityne), desloratadine (Aerius), fexofenadine (Telfast) giúp giảm triệu chứng chảy mũi, mề đay, dị ứng thời tiết hoặc thức ăn. Tuy nhiên, một số thuốc có thể gây buồn ngủ, cần lưu ý khi lái xe. Ngoài ra, các thuốc phối hợp điều trị cảm như Tiffy, Decolgen thường chứa nhiều hoạt chất, trong đó có paracetamol, nên phải đọc kỹ thành phần trước khi dùng.
Bên cạnh thuốc uống, tủ thuốc gia đình cũng nên có sẵn vật dụng sơ cứu như băng cá nhân, gạc vô trùng, kéo y tế. Các dung dịch sát trùng thông dụng gồm povidon iod (Betadine), oxy già, cồn 70 độ để xử lý vết thương nhỏ trong sinh hoạt hoặc khi đi du xuân.
Đối với người mắc bệnh mạn tính như đái tháo đường, tăng huyết áp, việc tuân thủ điều trị trong dịp Tết đặc biệt quan trọng. Người bệnh cần chuẩn bị đủ thuốc dùng trong suốt kỳ nghỉ, theo dõi huyết áp, đường huyết đều đặn và không tự ý bỏ thuốc. Việc ăn uống quá mức, sử dụng rượu bia có thể khiến bệnh diễn tiến nặng nếu không kiểm soát tốt.
Dược sĩ Nguyễn Thiên Dung lưu ý, tủ thuốc gia đình chỉ nhằm xử trí các triệu chứng nhẹ. Khi xuất hiện dấu hiệu nặng như sốt cao không hạ, nôn liên tục, tiêu chảy nhiều lần kèm mất nước, đau bụng dữ dội, khó thở, lơ mơ hoặc rối loạn ý thức, người bệnh cần đến cơ sở y tế để được thăm khám kịp thời.
Chuẩn bị đầy đủ và sử dụng thuốc đúng cách sẽ giúp mỗi gia đình an tâm đón Tết an toàn, khỏe mạnh.