Những đứa trẻ "vượng nhà" thường có 3 đặc điểm này: Nuôi nhàn hơn, không khí gia đình cũng dễ chịu hơn

Trong đời sống hằng ngày, không ít ông bà, cha mẹ truyền tai nhau rằng có những em bé được xem là "vượng nhà", tức là quá trình nuôi dưỡng tương đối nhàn hơn, trẻ ít quấy khóc, ít khiến người lớn căng thẳng, từ đó bầu không khí gia đình cũng trở nên nhẹ nhàng, dễ chịu hơn. Cách gọi này mang màu sắc dân gian, nhưng nếu nhìn kỹ, nó phản ánh một thực tế rất đời sống rằng có những đứa trẻ mà sự hiện diện của chúng giúp nhịp sinh hoạt trong gia đình ổn định hơn, các mối quan hệ giữa người lớn bớt xung đột và cảm giác kiệt sức trong việc chăm con cũng giảm đi đáng kể.

Khái niệm "vượng nhà" ở đây không nên hiểu theo nghĩa may rủi hay tài lộc mà có thể xem là cách nói hình ảnh để chỉ những đứa trẻ có đặc điểm tâm lý - sinh hoạt giúp việc chăm sóc thuận lợi hơn. Khi áp lực nuôi con giảm xuống, người lớn có nhiều năng lượng hơn để giữ bình tĩnh, giao tiếp tích cực và duy trì bầu không khí gia đình hài hòa. Từ đó, cảm giác nhà yên hơn từ khi có đứa trẻ này cũng dần hình thành.

Quan sát từ nhiều gia đình có con nhỏ cho thấy, những em bé thường được nhận xét là "dễ nuôi" thường có ba đặc điểm khá rõ rệt dưới đây.

1. Có kiểu gắn bó an toàn, cảm xúc tương đối dễ dự đoán

Nhiều phụ huynh chia sẻ rằng có những em bé không phải lúc nào cũng ngoan ngoãn hay im lặng, nhưng cách thể hiện cảm xúc lại rất rõ ràng. Khi đói, trẻ thường có tín hiệu trước; khi buồn ngủ, cơ thể và hành vi cũng xuất hiện những biểu hiện quen thuộc; khi khó chịu hay đau, trẻ khóc nhưng có thể được dỗ dành tương đối dễ dàng. Nhờ vậy, người chăm sóc không phải rơi vào trạng thái hoang mang vì không hiểu con đang cần gì.

Những em bé như vậy thường hình thành kiểu gắn bó an toàn, tức là trẻ cảm nhận được rằng nhu cầu của mình sẽ được người lớn lắng nghe và phản hồi. Cảm giác an toàn này giúp trẻ ít hoảng loạn, ít bùng nổ cảm xúc, đồng thời làm giảm đáng kể căng thẳng trong quá trình chăm sóc. Sự ổn định về mặt cảm xúc ấy chính là lý do khiến nhiều gia đình cảm thấy việc nuôi con nhẹ nhàng hơn và đứa trẻ được xem là "vượng nhà" theo nghĩa rất thực tế.

2. Nhịp sinh hoạt tương đối đều đặn, dễ thích nghi với nề nếp gia đình

Một yếu tố khác ảnh hưởng trực tiếp đến cảm giác nhàn hay không khi nuôi con là nhịp sinh hoạt của trẻ. Những em bé có giờ ăn, giờ ngủ tương đối ổn định thường mang lại cho gia đình một nhịp sống dễ đoán. Người lớn có thể chủ động sắp xếp thời gian làm việc, nghỉ ngơi và phân chia việc chăm sóc hợp lý hơn, thay vì luôn ở trong trạng thái bị động.

Ngược lại, việc trẻ thường xuyên thức đêm, ngủ ngắt quãng hoặc sinh hoạt đảo lộn dễ khiến cả gia đình rơi vào tình trạng thiếu ngủ kéo dài, mệt mỏi và cáu gắt. Khi nhịp sinh hoạt của trẻ ổn định, không chỉ sức khỏe của trẻ được đảm bảo mà chất lượng sống của người lớn cũng được cải thiện. Chính sự "dễ thở" này khiến nhiều gia đình cảm nhận rõ ràng rằng bầu không khí trong nhà trở nên nhẹ nhàng hơn.

3. Cảm xúc "dễ đọc", nhu cầu thể hiện khá rõ ràng

Một điểm khác biệt nữa giữa các em bé là mức độ rõ ràng trong biểu hiện cảm xúc. Có những đứa trẻ mà chỉ cần nhìn nét mặt, cử chỉ hay âm thanh phát ra, người lớn đã có thể đoán được trẻ đang vui, mệt, buồn chán hay khó chịu. Khi đó, việc chăm sóc không còn là một chuỗi "đoán ý" kéo dài, khiến người lớn bớt căng thẳng và bớt cảm giác bất lực.

Ngược lại, những em bé có biểu hiện cảm xúc mơ hồ thường khiến người chăm sóc phải liên tục suy đoán, dễ dẫn đến mệt mỏi và tương tác tiêu cực. Khi cảm xúc của trẻ dễ đọc hơn, sự giao tiếp giữa người lớn và trẻ cũng trôi chảy hơn, từ đó giảm xung đột, tăng sự gắn kết và cải thiện không khí chung trong gia đình.

Nhìn từ góc độ khoa học và đời sống, "trẻ vượng nhà" không phải vì mang lại may mắn hay tài lộc, mà vì những đặc điểm tâm lý và sinh hoạt của trẻ giúp người lớn bớt căng thẳng, gia đình dễ duy trì trạng thái ổn định và hài hòa hơn. Đáng chú ý, nhiều đặc điểm trong số này không hoàn toàn do bẩm sinh, mà chịu ảnh hưởng lớn từ cách người lớn phản hồi cảm xúc, xây dựng nề nếp sinh hoạt và tạo môi trường an toàn cho trẻ.