Nhà mất điện nên làm gì đầu tiên?

Đang ăn cơm, xem tivi hay chuẩn bị đi ngủ, toàn bộ đèn trong nhà bỗng vụt tắt. Trong vài giây đầu tiên, phản xạ của mỗi người thường một kiểu: người đứng dậy tìm điện thoại, người chạy ra cửa xem hàng xóm có mất điện không, có người lại lập tức đi về phía bảng điện để kiểm tra. Nếu chuyện xảy ra vào ban ngày, mọi thứ thường đơn giản hơn bởi trong nhà vẫn có ánh sáng tự nhiên. Nhưng ban đêm lại khác. Một căn nhà quen thuộc có thể trở nên rất khó di chuyển khi không nhìn rõ cầu thang, bậc cửa, bàn ghế hay đồ vật dưới sàn. Đặc biệt, nếu nhà có trẻ nhỏ hoặc người cao tuổi, việc mọi người cùng đứng dậy và lần mò trong bóng tối đôi khi còn đáng lo hơn chuyện chưa biết vì sao điện bị mất.

Vì vậy, khi cả căn nhà bất ngờ tối om, đừng vội nghĩ tới chuyện tìm nguyên nhân ngay.

Việc đầu tiên: Tạo nguồn sáng và để mọi người ở vị trí an toàn

Nếu đang ngồi hoặc nằm ở một vị trí an toàn, trước hết hãy "ở nguyên đó trong vài giây thay vì lập tức bước đi trong bóng tối". Người lớn có thể dùng đèn pin trên điện thoại hoặc lấy đèn pin, đèn sạc nếu chúng nằm ở vị trí dễ tiếp cận. Nếu trong nhà có trẻ nhỏ, hãy gọi trẻ và nhắc con đứng hoặc ngồi yên chờ người lớn tới. Tương tự, đừng để ông bà tự lần xuống cầu thang hay đi qua những khu vực tối để tìm đèn. Khi đã có ánh sáng, một người lớn có thể chủ động kiểm tra xung quanh, còn những thành viên khác không cần cùng lúc di chuyển khắp nhà. Nguồn sáng lúc này cũng nên ưu tiên loại không tạo ra ngọn lửa như đèn pin, đèn sạc hoặc điện thoại. Nến có thể giúp chiếu sáng nhưng đi kèm nguồn lửa hở, dễ bị va đổ nếu đặt không chắc chắn và càng cần thận trọng trong nhà có trẻ nhỏ. Vì vậy, nếu đã có những lựa chọn khác, không nhất thiết phải vội tìm nến ngay khi điện vừa tắt.

Sau khi có ánh sáng, mới xem nhà mình mất điện hay cả khu vực

Khi mọi người đã nhìn rõ đường đi, lúc này mới cần xác định phạm vi mất điện. Bạn có thể nhìn ra bên ngoài xem đèn đường và những ngôi nhà xung quanh có còn sáng hay không. Nếu cả khu vực đều tối, nhiều khả năng đây là sự cố hoặc gián đoạn nguồn điện chung. Gia đình có thể theo dõi thông báo từ đơn vị điện lực thay vì vội vàng kiểm tra từng ổ cắm, bóng đèn trong nhà. Ngược lại, nếu xung quanh vẫn có điện nhưng chỉ riêng nhà mình tối, vấn đề có thể nằm trong hệ thống điện của gia đình. Lúc này càng không nên vì sốt ruột mà tự tháo ổ cắm, chạm vào dây dẫn hoặc xử lý những phần điện mà mình không có chuyên môn. Đặc biệt, nếu trước lúc mất điện bạn nghe tiếng nổ, thấy tia lửa, ngửi thấy mùi khét hoặc nhận thấy dấu hiệu bất thường khác, hãy giữ mọi người tránh xa khu vực nghi ngờ có sự cố và liên hệ người có chuyên môn để kiểm tra.

Nhớ tắt những thiết bị đang hoạt động trước khi điện trở lại

Khi điện mất đột ngột, nhiều thiết bị trong nhà có thể vẫn đang ở trạng thái sử dụng. Chẳng hạn, gia đình đang bật điều hòa, dùng bếp điện, bàn là, máy sấy tóc hay ấm đun nước thì nguồn điện bỗng bị ngắt. Sau khi đã có ánh sáng và bảo đảm mọi người an toàn, bạn nên kiểm tra và đưa những thiết bị đang sử dụng về trạng thái tắt, đặc biệt là các thiết bị tạo nhiệt hoặc những món không nên tự hoạt động trở lại khi không có người để ý. Nhờ vậy, khi điện được khôi phục, gia đình không rơi vào tình huống nhiều thiết bị cùng hoạt động trở lại ngoài dự tính. Riêng với tủ lạnh, mất điện lại không phải lúc để liên tục mở cửa xem thực phẩm bên trong còn lạnh hay không. Cửa càng được giữ đóng, nhiệt độ thấp bên trong càng được duy trì lâu hơn. Nếu chỉ mất điện trong thời gian ngắn, tốt nhất cứ để tủ đóng và chờ điện trở lại.

Nhà có trẻ nhỏ, người già càng nên chuẩn bị một chiếc đèn dự phòng từ trước

Thực ra, cách xử lý một lần mất điện ban đêm tốt nhất lại bắt đầu từ lúc... nhà vẫn đang có điện. Một chiếc đèn pin hoặc đèn sạc không có nhiều tác dụng nếu đến khi cần cả nhà lại không nhớ nó nằm ở đâu. Vì vậy, gia đình nên dành một vị trí cố định, dễ lấy cho nguồn sáng dự phòng và thỉnh thoảng kiểm tra xem thiết bị còn sử dụng được hay không.

Nếu nhà nhiều tầng, việc chuẩn bị nguồn sáng ở những vị trí thường xuyên sinh hoạt cũng đáng cân nhắc. Đừng để chiếc đèn duy nhất nằm trên tầng ba trong khi ông bà thường xuyên ở tầng một, bởi lúc mất điện chính quãng đường đi lấy đèn mới trở thành bất tiện. Trẻ đã đủ lớn cũng có thể được hướng dẫn một nguyên tắc rất đơn giản: nếu đèn trong nhà đột ngột tắt vào ban đêm, không chạy đi tìm người lớn mà hãy đứng yên và gọi bố mẹ. Người lớn sẽ chủ động mang nguồn sáng tới.

Mất điện vốn là tình huống hầu như gia đình nào cũng có lúc gặp phải và phần lớn không dẫn đến vấn đề nghiêm trọng. Tuy nhiên, nếu nó xảy ra vào ban đêm, vài phút đầu tiên không nhất thiết phải dành cho việc tìm xem điện hỏng ở đâu. Khi đã có ánh sáng, biết trẻ nhỏ và người cao tuổi đang ở vị trí an toàn, thì mới kiểm tra những việc tiếp theo sẽ giúp cả nhà xử lý tình huống bình tĩnh và chủ động hơn nhiều.