Giữa sắc đào, bánh chưng, lì xì đỏ và những bữa cơm sum họp, Tết Việt hiện lên trong mắt người nước ngoài là một không gian văn hóa sống động - nơi gia đình, tổ tiên, cộng đồng và sự sẻ chia cùng hội tụ. Qua những câu chuyện của các du khách và người nước ngoài đã và đang sinh sống tại Việt Nam, Tết hiện ra vừa gần gũi, vừa sâu sắc, vừa quen mà lại rất mới.

Cô Karolina Olech (đến từ Ba Lan) đã trở thành con dâu Việt
Tôi đến Việt Nam năm 2022 và đã trở thành con dâu Việt. Không khí những ngày Tết Âm lịch khiến tôi nhớ đến Lễ Giáng sinh ở quê hương mình: mọi người trang trí nhà cửa, quây quần bên nhau và chúc cho nhau những điều may mắn và tốt đẹp nhất trong năm mới. Tôi đã được tham dự vài cái Tết cổ truyền và nhận ra người Việt rất coi trọng mối liên kết chặt chẽ với họ hàng. Dịp Tết, không chỉ người thân trong gia đình mà anh em, bạn bè gần xa đều cố gắng thu xếp để gặp gỡ, hàn huyên.
Điều khiến tôi thấy rất thú vị là tục lệ xông đất đầu năm. Vị khách đầu tiên đến thăm nhà trong năm mới được coi là mang đến sự may mắn, bình an cho gia chủ. Vì vậy, một số người rất coi trọng việc chọn lựa người xông nhà trong ngày đầu năm mới. Năm ngoái, chồng tôi đã lái xe hơn 6km để đến kịp lúc xông nhà cho một người họ hàng vào sau Giao thừa.

Karolina Olech trong tà áo dài truyền thống của Việt Nam
Tôi thích cảm giác ấm áp và gần gũi khi mọi người quây quần bên nhau. Nhập gia tùy tục, nên tôi luôn mang theo phong bao lì xì mừng tuổi cho các em nhỏ nhà hàng xóm hay họ hàng nhà chồng để mang lại niềm vui cho mọi người.
Người Việt rất hiếu khách và xởi lởi. Việc cùng nhau quây quần bên mâm cơm Tết, cùng chia sẻ niềm vui và tiếng cười giúp tôi nhanh chóng cảm thấy gần gũi, thân thiết với đại gia đình và họ hàng nhà chồng dù bất đồng ngôn ngữ.
Đối với tôi, Tết Việt là sự kết nối sâu sắc, không chỉ với gia đình, bạn bè mà với cả hàng xóm và cộng đồng xung quanh. Mọi người sẵn sàng chia sẻ thức ăn, trao cho nhau những lời chúc tốt đẹp và thể hiện sự quan tâm, dù quen hay lạ. Sau mỗi dịp Tết, tôi hiểu biết sâu hơn về văn hóa cũng như phong tục, tập quán của nhà chồng và bạn bè, đồng nghiệp nơi đây. Đồng thời, tôi cảm thấy sự gắn bó của mình với con người và mảnh đất này thêm bền chặt hơn. Điều tôi yêu thích nhất chính là cảm giác dần hòa nhập và trở thành một phần của cộng đồng mới.
Tôi đã sống ở Việt Nam suốt 10 năm và ngày Tết cổ truyền ở đất Việt khiến tôi vừa thấy quen, vừa thấy rất mới. Quen ở chỗ đó là thời điểm sum họp gia đình, mọi người trở về nhà, dọn dẹp, trang hoàng, nấu những món ăn truyền thống và dành thời gian cho nhau - điều này rất giống với cách người Ấn chúng tôi đón Diwali hay các ngày lễ lớn trong năm. Cảm giác được trở về nhà và sự thiêng liêng của gia đình thì ở đâu cũng giống nhau.
Nhưng Tết Việt lại có một nhịp điệu rất riêng. Tôi đặc biệt ấn tượng với không khí chậm rãi, tĩnh lặng của những ngày đầu năm: phố xá bỗng yên ắng, hàng quán đóng cửa, người ta không vội vã, không bàn chuyện công việc, chỉ tập trung vào thăm hỏi, chúc tụng và ở bên người thân.

Master James Soni từng sống và dạy yoga ở Hà Nội trong 10 năm
Một điều khiến tôi xúc động là sự kính trọng dành cho tổ tiên của người Việt. Việc chuẩn bị mâm cỗ, thắp hương, mời ông bà về ăn Tết cùng con cháu cho thấy mối liên kết rất sâu giữa quá khứ và hiện tại. Điều này rất gần với văn hóa Ấn Độ, nơi gia đình và tổ tiên cũng luôn giữ vị trí trung tâm trong đời sống tinh thần.
Đối với tôi, Tết Việt là sự kết hợp rất đẹp giữa yếu tố thiêng liêng và đời thường, giữa truyền thống và sự ấm áp của đời sống gia đình. Nó không ồn ào, phô trương, mà lặng lẽ, sâu sắc và giàu cảm xúc - giống như một khoảng dừng rất cần thiết để con người nhìn lại mình, nhìn lại gia đình và bắt đầu một năm mới với tâm thế nhẹ nhõm, an yên hơn.
Tham dự Tết cổ truyền Việt Nam là một trong những trải nghiệm thú vị và độc đáo nhất trong đời tôi. Nhiều năm trước, khi mới tới Việt Nam, mọi thứ đều còn mới lạ, tôi đã được một người bạn mời về đón Tết cùng gia đình ở Thái Nguyên. Kỳ nghỉ Tết 5 ngày với gia đình bạn tại một ngôi làng nhỏ vùng núi là một kỷ niệm tuyệt vời. Tôi được thưởng thức rất nhiều món ăn truyền thống và khi ra về còn được tặng một cây sáo trúc.
Kỳ nghỉ Tết ngắn ngủi đó đã giúp tôi hiểu thêm nhiều về phong tục, tập quán của người Việt. Mọi người chăm chỉ làm lụng cả năm để có một cái Tết đầy đủ, vui vẻ bên những người thân yêu. Tôi có chút ghen tỵ và ước rằng mình cũng được lớn lên qua những cái Tết cổ truyền như người Việt. Ở Canada cũng có kỳ nghỉ Giáng sinh và đón năm mới Dương lịch, nhưng chúng tôi không có vài tuần cả gia đình quây quần đầm ấm bên nhau như các bạn.

Thầy giáo Murray Melymick

Bé Maxwel Bảo Long - con trai của thầy giáo Murray
Một trong những tục lệ của người Việt mà tôi thấy rất thú vị là việc chọn người xông nhà. Cùng là một ngôi nhà đó nhưng mỗi năm lại chọn một người khác, tùy thuộc vào con Giáp năm đó hợp với người tuổi gì.
Tôi đặc biệt thích tục mừng tuổi đầu năm. Tôi thấy rằng, trong dịp Tết, lì xì là cách tốt nhất để thể hiện sự quan tâm và lòng biết ơn dành cho một người. Thỉnh thoảng tôi trao lì xì cho những người lạ tôi gặp trong công viên hay trên đường. Và nhiều người Việt không quen biết cũng mừng tuổi cho các con tôi. Điều này mang lại cho tôi một niềm vui đặc biệt.
Tôi cũng nhận ra rằng, việc chào hỏi khi gặp mặt và khi rời đi khá quan trọng đối với người Việt, không chỉ trong dịp Tết mà suốt cả năm, vì nó thể hiện sự tôn trọng và lịch sự. Tôi mong mọi du khách nước ngoài ghi nhớ và thực hiện điều này khi đến Việt Nam và hãy giữ thói quen đó khi trở lại quê nhà.
Là một người nước ngoài lần đầu đón Tết Việt Nam, tôi cảm nhận Tết Âm lịch không chỉ là một kỳ nghỉ, mà là một truyền thống đang sống. Điều gây ấn tượng mạnh nhất với tôi là tinh thần gia đình: nhịp sống chậm lại, mọi người trở về nhà, quây quần bên mâm cơm, thắp hương tổ tiên và dành thời gian cho nhau một cách rất trọn vẹn.
Tôi đặc biệt xúc động khi thấy cả không gian sống cùng đổi khác: hoa đào, quất, câu đối đỏ, mùi nhang trầm, mùi bánh chưng lan tỏa trong không khí. Tết vừa rộn ràng, vừa trang nghiêm; vừa vui tươi, vừa lắng đọng - một sự cân bằng rất đẹp giữa lễ hội và tâm linh.

Thầy giáo Rafik tập làm nem cuốn
Trong ngày Tết cổ truyền của người Việt, không khí gia đình và tâm linh đan xen rất sâu sắc. Việc thắp hương tổ tiên, dọn dẹp bàn thờ, đi chùa đầu năm dường như là nghi lễ rất tự nhiên của đời sống tinh thần.
Là người đến từ bên kia bán cầu, tôi cảm nhận rõ sự hiếu khách và ấm áp. Trong dịp Tết, tôi được mời ăn cơm, học gói bánh chưng, nghe kể về ý nghĩa của lì xì, đi chùa đầu năm. Những điều đó khiến tôi không còn cảm giác mình là du khách, mà giống như một vị khách trong gia đình.
Tết cho tôi thấy một Việt Nam mà sách hướng dẫn du lịch không thể kể hết: một nền văn hóa coi trọng ký ức, lòng biết ơn và sự gắn kết. Đây là khởi đầu của một năm mới, sự tiếp nối của truyền thống, của yêu thương và của hy vọng.