Ngày càng nhiều người tử vong vì ung thư phổi, bác sĩ tiết lộ: 4 món phổi rất "yêu", nên ăn để phòng bệnh

Chế độ ăn uống không chỉ ảnh hưởng đến dạ dày hay hệ tiêu hóa mà phổi cũng bị tác động theo nhiều cách khác nhau. Có những thực phẩm ăn nhiều làm tăng nguy cơ ung thư phổi, nhưng cũng có những món biết cách ăn lại thành "cứu tinh" cho lá phổi, phòng ngừa bệnh ung thư.

Trong khi đó, ung thư phổi thật sự đang là "nỗi ám ảnh" trên toàn cầu. Theo Cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC), số ca mắc mới đã tăng từ khoảng 2,5 triệu ca (năm 2022) lên ước tính 2,6 triệu ca (năm 2024). Đáng chú ý, số ca tử vong do căn bệnh này cũng gia tăng từ hơn 1,8 triệu ca lên gần 1,9 triệu ca mỗi năm, khiến ung thư phổi liên tục giữ vị trí dẫn đầu cả về tỷ lệ mắc mới lẫn số ca tử vong trong tất cả các loại ung thư. Tại Việt Nam, ung thư phổi cũng nằm trong nhóm có tỷ lệ mắc và tử vong cao nhất, trở thành mối đe dọa sức khỏe hàng đầu đối với cộng đồng.

Nói về thực trạng này, Tiến sĩ Tan Yuhong, Bệnh viện Trung tâm Tương Đàm (Hồ Nam, Trung Quốc) cảnh báo, ai cũng biết hút thuốc hay môi trường khói bụi là những nguyên nhân hàng đầu gây ung thư phổi. Tuy nhiên, chỉ tránh xa chúng thì chưa đủ để phòng bệnh, chế độ ăn uống cũng cần được quan tâm. Dưới đây là 4 thực phẩm ông khuyên nên ăn đều đặn nếu mốn lá phổi khỏe mạnh, giảm nguy cơ ung thư:

1. Hạt dẻ

Hạt dẻ chứa nguồn khoáng chất phong phú cùng các vi chất thiết yếu như kẽm, sắt và vitamin C. Trong y học cổ truyền, hạt dẻ có tác dụng bổ tỳ, dưỡng can, hỗ trợ thanh nhiệt và làm dịu niêm mạc họng khi bị ho hay sưng đau.

Về mặt sinh học, hạt dẻ cung cấp các polyphenol và flavonoid. Đây là những chất chống oxy hóa có khả năng trung hòa gốc tự do hình thành do ô nhiễm môi trường và khói thuốc. Việc giảm thiểu căng thẳng oxy hóa (oxidative stress) đóng vai trò quan trọng trong việc ngăn ngừa tổn thương DNA tế bào biểu mô phổi, từ đó hỗ trợ giảm nguy cơ biến đổi ác tính. Người bệnh có thể kết hợp hạt dẻ vào các món cháo ngũ cốc hoặc xay cùng sinh tố để bổ sung năng lượng và vi chất trong quá trình chăm sóc sức khỏe.

2. Quả lê

Quả lê nổi tiếng với hàm lượng nước cao cùng chất xơ hòa tan (pectin) và các hợp chất thực vật như phloretin, quercetin. Các món ăn bài thuốc từ lê (như lê chưng đường phèn) từ lâu đã giúp làm mát phổi, giảm ho và long đờm hiệu quả.

Ở góc độ cơ chế, việc tiêu thụ thực phẩm giàu nước và chất xơ như quả lê sau khi tiếp xúc với khói thuốc lá hoặc đồ nướng giúp kích thích nhu động ruột và duy trì chức năng bài tiết của gan, thận. Điều này hỗ trợ quá trình chuyển hóa và đào thải các hydrocarbon thơm đa vòng (PAHs), là nhóm chất gây ung thư sinh ra từ thực phẩm cháy xém hoặc khói độc ra khỏi cơ thể qua đường nước tiểu và phân nhanh chóng hơn, từ đó hạn chế thời gian tiếp xúc của chất độc với tế bào.

3. Mật ong

Mật ong không chỉ là thực phẩm bổ dưỡng giúp kháng khuẩn đường hô hấp mà còn chứa các nguyên tố vi lượng quan trọng, đặc biệt là Selen.

Selen là vi chất nòng cốt tham gia cấu tạo nên enzyme Glutathione Peroxidase, được ví như "lá chắn" chống oxy hóa nội sinh mạnh mẽ của cơ thể. Về cơ chế chống ung thư, Selen hỗ trợ kích hoạt chu trình Apoptosis (quá trình lập trình tự sát của các tế bào tổn thương hoặc biến đổi bất thường), ngăn chặn chúng tiếp tục phân chia và phát triển thành khối u. Đồng thời, các vi chất trong mật ong giúp tăng cường hệ miễn dịch, củng cố hàng rào bảo vệ tế bào lành trước sự tấn công của các tác nhân gây hại.

4. Hạt óc chó

Ngoài tác dụng bổ não nhờ hàm lượng Omega-3 cao, hạt óc chó còn là nguồn cung cấp dồi dào Vitamin B6 và các axit béo chưa bão hòa.

Nhiều nghiên cứu dịch tễ học ghi nhận sự liên quan giữa nồng độ Vitamin B6 ổn định trong máu và việc giảm nguy cơ phát triển tổn thương ác tính ở phổi. Vitamin B6 tham gia vào chu trình chuyển hóa một carbon (one-carbon metabolism), đóng vai trò then chốt trong tổng hợp và sửa chữa DNA, hạn chế các đột biến di truyền ở tế bào phổi. Bên cạnh đó, axit alpha-linolenic (ALA,  một dạng Omega-3) trong hạt óc chó có khả năng ức chế phản ứng viêm mãn tính tại mô phổi, vốn là yếu tố nền tảng thúc đẩy sự hình thành của tế bào ung thư.

Tổng hợp