NASA xác nhận vật thể đầu tiên trong vũ trụ không có sao

NASA xác nhận vật thể đầu tiên trong vũ trụ không có sao, bị chi phối bởi vật chất tối (Ảnh: STScI)

Vật thể được phát hiện - giàu khí và bị chi phối gần như hoàn toàn bởi vật chất tối - qua đó mở ra hướng tiếp cận hiếm có trong nghiên cứu quá trình hình thành các thiên hà. Theo thông tin đăng tải trên trang web chính thức của NASA ngày 6/1, phát hiện này dựa trên các quan sát của Kính thiên văn Hubble, tập trung vào một đám mây khí được đặt tên là Cloud-9, nằm gần thiên hà xoắn ốc Messier 94, cách Trái Đất khoảng 14 triệu năm ánh sáng.

Nhà khoa học chủ trì Alejandro Benitez-Llambay (Đại học Milano-Bicocca, Italy) mô tả Cloud-9 là "một thiên hà thất bại", trong đó việc hoàn toàn không phát hiện sao chính là bằng chứng quan trọng nhất. Ông nhấn mạnh: "Trong khoa học, chúng ta thường học được nhiều điều từ những thất bại hơn là từ các thành công".

Các quan sát bổ sung bằng camera ACS của Hubble đã xác nhận chắc chắn rằng Cloud-9 không chứa bất kỳ ngôi sao nào. Theo tác giả chính của nghiên cứu, nhà khoa học Gagandeep Anand (Viện Khoa học Kính viễn vọng Không gian - STScI), dữ liệu thu được cho thấy đây là một cấu trúc nguyên thủy, chưa từng bước vào giai đoạn hình thành sao.

NASA cho biết lõi của Cloud-9 được cấu thành từ hydro trung tính, có đường kính khoảng 4.900 năm ánh sáng, với khối lượng khí tương đương khoảng 1 triệu lần khối lượng Mặt Trời. Đáng chú ý, khối lượng vật chất tối bao quanh Cloud-9 được ước tính lên tới 5 tỷ lần khối lượng Mặt Trời, cho thấy vai trò áp đảo của thành phần vật chất bí ẩn này.

Nhà khoa học Andrew Fox, thành viên nhóm nghiên cứu, nhận định Cloud-9 là "một cánh cửa hiếm hoi mở vào vũ trụ tối", bởi vật chất tối không phát ra ánh sáng và gần như không thể quan sát trực tiếp. Việc phát hiện Cloud-9 giúp cung cấp bằng chứng quan sát quan trọng cho các lý thuyết lâu nay về sự tồn tại của những thiên hà không thành hình trong vũ trụ sơ khai.

Kết quả nghiên cứu đã được công bố trên tạp chí khoa học Astrophysical Journal Letters và trình bày tại Hội nghị lần thứ 247 của Hội Thiên văn Mỹ. Theo các nhà khoa học, phát hiện này cho thấy có thể tồn tại nhiều cấu trúc nhỏ, giàu vật chất tối tương tự trong vũ trụ, vốn trước đây rất khó nhận diện do bị các thiên thể sáng hơn che khuất.

NASA cho biết các nghiên cứu tiếp theo sẽ tiếp tục khảo sát Cloud-9 cũng như tìm kiếm thêm những vật thể tương tự, nhằm làm sáng tỏ vai trò của vật chất tối trong sự hình thành và tiến hóa của các thiên hà.