Một loại gia vị triệu đô thế giới rất hiếm nhưng Việt Nam trồng bạt ngàn: Thu về gần 33 triệu USD, 31 quốc gia liên tục săn đón

Theo Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), bạch đậu khấu là một trong những loại gia vị lâu đời nhất thế giới và là loại gia vị đắt thứ 3 sau nghệ tây và vani. Việt Nam là một trong những quốc gia có tiềm năng trong việc sản xuất và xuất khẩu loại gia vị quý giá này.

Theo số liệu thống kê từ Hiệp hội Hồ tiêu Việt Nam (VPSA), năm 2025 Việt Nam đã xuất khẩu được 4.247 tấn bạch đậu khấu – nhục đậu khấu (BĐK – NĐK), kim ngạch đạt 32,9 triệu USD, so với năm 2024 lượng xuất khẩu tăng 24,8%, kim ngạch tăng 19,1%. Doanh nghiệp xuất khẩu hàng đầu là Nedspice Việt Nam đạt 2.001 tấn, chiếm 47,1%, tăng 36,0% so với cùng kỳ.

Tính đến nay, có 31 thị trường nhập khẩu mặt hàng này của Việt Nam, trong đó Netherlands, Pakistan và Mỹ là 3 thị trường nhập khẩu nhiều nhất. Hiện, có hơn 30 doanh nghiệp xuất khẩu mặt hàng này. Trên thế giới, bạch đậu khấu được trồng nhiều ở Guatemala, Ấn Độ, Sri Lanka, Papua New Guinea, Tanzania... Ngoài ra, loài cây này cũng mọc hoang và được trồng ở Campuchia, Thái Lan, Việt Nam, Trung Quốc... Theo khảo sát trên một số trang thương mại điện tử tại Việt Nam, giá bán lẻ bạch đậu khấu xuất xứ Ấn Độ ở mức 1,5-1,9 triệu đồng/kg. Trong khi đó, một số trang thương mại điện tử nước ngoài bán loại gia vị này của Việt Nam giá hơn 1,5 triệu đồng/kg.

Trước đó, trong năm 2024, Việt Nam đã xuất khẩu 3.402 tấn bạch đậu khấu - nhục đậu khấu với tổng kim ngạch 27,6 triệu USD. Hà Lan, Mỹ và Đức là 3 quốc gia nhập khẩu chủ yếu lần lượt đạt 950 tấn, 518 tấn và 369 tấn.

Bạch đậu khấu và nhục đậu khấu là hai loại gia vị có giá trị cao trong nhóm gia vị nhiệt đới, được trồng chủ yếu tại các tỉnh miền núi phía Bắc và Tây Nguyên của Việt Nam. Bạch đậu khấu sinh trưởng tốt dưới tán rừng ẩm mát, trong khi nhục đậu khấu phù hợp với khí hậu nhiệt đới gió mùa. Cả hai đều có mùi thơm mạnh, vị cay ấm và được sử dụng rộng rãi trong chế biến thực phẩm, làm hương liệu, dược phẩm và mỹ phẩm. Trong y học cổ truyền, chúng có tác dụng hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy hơi, kháng khuẩn nhẹ và làm ấm cơ thể.

Về thương mại, Việt Nam đang nổi lên như một nguồn cung ổn định nhờ diện tích trồng lớn, chi phí sản xuất cạnh tranh và mạng lưới doanh nghiệp xuất khẩu ngày càng chuyên nghiệp. Với nhu cầu toàn cầu tăng cao đối với gia vị tự nhiên, sạch và truy xuất được nguồn gốc, triển vọng năm 2026 được đánh giá tích cực. Nếu tiếp tục chuẩn hóa chất lượng, đẩy mạnh chế biến sâu (xay bột, tinh dầu, chiết xuất) và mở rộng chứng nhận bền vững, bạch đậu khấu – nhục đậu khấu Việt Nam có thể gia tăng giá trị xuất khẩu, mở rộng thêm thị phần tại châu Âu, Mỹ và Nam Á, đồng thời giảm phụ thuộc vào xuất thô.