Tại Việt Nam, trong mâm cơm ngày Tết của người miền Nam, có một món ăn tuy vị đắng nhưng lại mang ý nghĩa ngọt ngào: canh khổ qua. Khổ qua là một cái tên khác của mướp đắng. Từ lâu, loại quả này không chỉ là thực phẩm dân dã quen thuộc mà còn gắn liền với quan niệm những vất vả, xui rủi của năm cũ sẽ đi qua, nhường chỗ cho may mắn, hanh thông trong năm mới.
Canh khổ qua là món ăn được ưa chuộng vào dịp năm mới tại Việt Nam (Ảnh minh họa).
Thế nhưng ít ai biết rằng, phía sau ý nghĩa văn hóa ấy, khổ qua còn được các chuyên gia dinh dưỡng đánh giá cao nhờ khả năng hỗ trợ giảm đường huyết.
Tờ China Times thông tin, theo các nghiên cứu dinh dưỡng hiện đại, khổ qua chứa nhiều hợp chất có hoạt tính sinh học như peptide, các nhóm saponin, polyphenol cùng lượng lớn chất xơ. Những thành phần này được cho là có khả năng hỗ trợ cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn, từ đó giúp đường huyết ổn định.
Một số phân tích chỉ ra rằng khổ qua có thể làm chậm quá trình hấp thu carbohydrate sau bữa ăn, nhờ đó hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh. Bên cạnh đó, các hợp chất chống oxy hóa trong khổ qua còn góp phần giảm phản ứng viêm mạn tính - yếu tố thường đi kèm với tình trạng rối loạn chuyển hóa đường.
Chính vì vậy, khổ qua thường được xem là thực phẩm phù hợp trong chế độ ăn kiểm soát đường huyết, đặc biệt với người tiền đái tháo đường, người có hội chứng chuyển hóa hoặc cần kiểm soát cân nặng.
Sơ chế khổ qua đúng cách giúp giảm vị đắng (Ảnh minh họa).
Để canh khổ qua không bị đắng gắt mà vẫn giữ được vị thanh đặc trưng, khâu sơ chế đóng vai trò quan trọng nhất. Trước hết, cần cạo thật sạch phần ruột trắng và hạt bên trong trái khổ qua, bởi đây là nơi tập trung nhiều hợp chất gây đắng.
Sau khi làm sạch, nên ngâm khổ qua trong nước muối loãng vài phút rồi rửa lại nhiều lần bằng nước sạch để loại bỏ bớt nhựa đắng.
Một mẹo được nhiều người áp dụng là trụng khổ qua nhanh qua nước sôi khoảng 20-30 giây, sau đó vớt ra ngâm ngay vào nước lạnh hoặc nước đá. Cách này giúp làm dịu vị đắng rõ rệt, đồng thời giữ cho khổ qua có màu xanh đẹp và độ giòn tự nhiên.
Nếu có thời gian, có thể để khổ qua đã thái lát trong ngăn mát tủ lạnh khoảng 20-30 phút trước khi nấu để vị đắng giảm thêm.
Khi nấu canh, nên cho khổ qua vào lúc nước đã sôi hẳn, nấu lửa vừa và không đậy kín nắp. Việc nêm canh bằng muối thay vì nước mắm cũng giúp hương vị thanh hơn, hạn chế cảm giác đắng gắt và giúp canh dễ ăn hơn.
Các chuyên gia nhấn mạnh, dù được ví như "insulin tự nhiên", khổ qua không phải là thuốc và không thể thay thế các phương pháp điều trị y khoa. Với những người có nguy cơ hạ đường huyết hoặc đang sử dụng insulin, việc ăn khổ qua cần được theo dõi kỹ phản ứng của cơ thể.
Giá trị lớn nhất của khổ qua không nằm ở việc "hạ đường huyết thật nhanh", mà ở khả năng hỗ trợ cơ thể sử dụng đường hiệu quả hơn khi được đưa vào chế độ ăn uống cân đối, lành mạnh.
Tổng hợp