Nhiều người bắt đầu nuôi cá cảnh chỉ vì muốn nhà cửa nhìn sinh động và thư giãn hơn, nhưng sau một thời gian mới nhận ra việc giữ bể cá luôn sạch và cá khỏe không hề đơn giản như tưởng tượng. Có nhà thay nước liên tục nhưng cá vẫn yếu, có người cho ăn rất nhiều nhưng cá lại nhanh đục nước hoặc dễ chết hơn. Thực tế, nuôi cá cảnh không cần quá cầu kỳ nếu biết giữ vài thói quen đúng ngay từ đầu. Đặc biệt với những gia đình nuôi cá trong phòng khách hoặc căn hộ nhỏ, một vài lưu ý dưới đây thường giúp bể cá ổn định và dễ chăm hơn rất nhiều.
Đây là lỗi rất phổ biến ở những người mới nuôi cá cảnh. Nhiều người nghĩ cho cá ăn càng nhiều thì cá càng khỏe, nhưng thực tế thức ăn thừa mới là thứ khiến nước nhanh bẩn và cá dễ bệnh hơn. Nếu cá ăn không hết, phần thức ăn chìm xuống đáy sẽ nhanh phân hủy, làm nước đục và tạo mùi tanh khá nhanh. Với các bể nhỏ trong nhà, điều này còn khiến bộ lọc phải hoạt động nhiều hơn và cá dễ bị stress do môi trường nước thay đổi liên tục. Thông thường chỉ nên cho cá ăn lượng vừa đủ trong khoảng vài phút là hợp lý. Ít nhưng đều đặn thường tốt hơn việc cho ăn quá nhiều trong một lần.
2. Không nên thay toàn bộ nước bể cùng lúc
Nhiều gia đình thấy nước hơi đục là thay sạch toàn bộ ngay trong một lần vì nghĩ như vậy sẽ sạch hơn. Tuy nhiên, thay nước quá đột ngột lại dễ khiến cá bị sốc môi trường, đặc biệt với những loại cá nhạy nước như cá thần tiên, cá neon hoặc cá betta. Cách ổn định hơn là chỉ thay một phần nước định kỳ thay vì thay sạch hoàn toàn. Đồng thời nên để nước mới nghỉ một thời gian trước khi cho vào bể để hạn chế mùi clo quá mạnh. Ngoài ra, nhiệt độ nước thay mới cũng không nên chênh lệch quá nhiều với nước cũ vì cá rất dễ yếu nếu môi trường thay đổi đột ngột.
Nhiều người thích trang trí thật nhiều đá, tượng hoặc phụ kiện trong bể cá vì nhìn bắt mắt, nhưng nếu đặt quá dày lại dễ khiến bể nhanh bẩn và khó vệ sinh hơn. Đặc biệt với bể nhỏ trong nhà, quá nhiều đồ trang trí còn làm cá có ít không gian bơi và khiến cặn bẩn tích tụ ở các góc khó nhìn thấy. Một bể cá thoáng, có bố cục gọn và đủ khoảng trống thường giúp nước ổn định hơn và việc chăm sóc cũng nhẹ hơn khá nhiều. Ngoài yếu tố thực tế, nhiều người cũng thích đặt bể cá ở nơi sáng sủa, gọn mắt vì cho rằng nước sạch và cá khỏe giúp không gian trong nhà nhìn có sức sống và dễ chịu hơn.
Không phải vị trí nào trong nhà cũng phù hợp để đặt bể cá. Nếu để nơi nắng chiếu trực tiếp quá lâu, nước thường nhanh nóng và dễ mọc rêu hơn hẳn. Ngược lại, những góc quá tối hoặc bí khí cũng dễ khiến bể có cảm giác ẩm và nặng mùi hơn sau một thời gian. Nhiều gia đình thường ưu tiên đặt bể ở khu vực có ánh sáng nhẹ, thoáng và dễ quan sát như phòng khách hoặc gần cửa sổ có rèm che. Đây cũng là vị trí giúp việc chăm cá hằng ngày thuận tiện hơn thay vì để ở góc ít ai để ý tới. Ngoài ra, nếu trong nhà có trẻ nhỏ, cũng nên đặt bể ở vị trí chắc chắn và hạn chế gần nơi đi lại nhiều để tránh va chạm hoặc làm cá hoảng loạn liên tục.
Một sai lầm khá phổ biến là thấy bể còn trống liền thả thêm cá liên tục để nhìn “đông và đẹp mắt” hơn. Tuy nhiên, nếu số lượng cá quá nhiều so với kích thước bể, nước thường nhanh bẩn hơn, oxy cũng giảm nhanh và cá rất dễ bị stress hoặc cắn nhau, đặc biệt với một số loại có tính tranh lãnh thổ. Bể nuôi quá dày còn khiến hệ lọc phải hoạt động nhiều hơn bình thường và người nuôi cũng mất công thay nước, vệ sinh thường xuyên hơn. Với những gia đình mới bắt đầu nuôi cá cảnh, giữ mật độ cá vừa phải thường giúp bể ổn định và dễ chăm hơn rất nhiều. Ngoài ra, khi cá có đủ không gian bơi, tổng thể bể cũng nhìn thoáng và dễ chịu hơn thay vì tạo cảm giác chật chội, rối mắt.