Lời khuyên cho những người thích ăn nem chua

Nem chua là món ăn khoái khẩu của nhiều người Việt nhờ vị chua dịu, cay nhẹ, giòn dai và thường được dùng làm món ăn vặt hoặc đồ nhắm. Tuy nhiên, vì được chế biến từ thịt sống lên men, nem chua cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn thực phẩm nếu nguyên liệu, quy trình chế biến hoặc điều kiện bảo quản không bảo đảm. Người thích ăn món này cần lưu ý một số nguyên tắc để hạn chế nguy cơ nhiễm khuẩn và bảo vệ sức khỏe.

1. Nem chua không phải lúc nào cũng an toàn chỉ vì đã lên men

Khác với thịt được nấu chín, nem chua thường được làm từ thịt lợn sống, kết hợp với các nguyên liệu như bì lợn, gia vị và được lên men trong một khoảng thời gian nhất định. Quá trình lên men tạo nên hương vị đặc trưng của món ăn, nhưng không đồng nghĩa với việc mọi vi khuẩn gây bệnh đều bị tiêu diệt.

Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội), nếu thịt nguyên liệu bị nhiễm khuẩn, quá trình chế biến không bảo đảm vệ sinh hoặc điều kiện lên men không phù hợp, nem chua vẫn có thể chứa các tác nhân gây bệnh đường tiêu hóa. Một số vi khuẩn có thể gây tiêu chảy, đau bụng, nôn ói, thậm chí dẫn đến biến chứng nghiêm trọng ở những người có sức đề kháng yếu.

Vì vậy, người tiêu dùng không nên mặc định nem chua đã lên men đủ ngày thì chắc chắn an toàn. Đặc biệt, nem có mùi chua không phải bằng chứng cho thấy sản phẩm đã loại bỏ được vi khuẩn gây bệnh.

2. Cẩn trọng với nem chua không rõ nguồn gốc

Một trong những cách quan trọng để hạn chế nguy cơ ngộ độc thực phẩm là lựa chọn nem chua có nguồn gốc rõ ràng, được sản xuất tại cơ sở đáp ứng các điều kiện an toàn thực phẩm, có thông tin về thành phần, ngày sản xuất, hạn sử dụng và hướng dẫn bảo quản.

Người mua nên tránh các sản phẩm không có nhãn mác, không xác định được nơi sản xuất hoặc được bày bán trong điều kiện vệ sinh kém. Nem chua có dấu hiệu bất thường như nhớt, mốc, đổi màu hoặc có mùi lạ cần được loại bỏ.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng thực phẩm nhiễm vi khuẩn gây bệnh không phải lúc nào cũng thay đổi màu sắc, mùi vị hay hình thức. Vì thế, không thể chỉ dựa vào cảm quan để đánh giá nem chua có an toàn hay không.

3. Không ăn nem chua đã bảo quản sai cách

Nhiệt độ và thời gian bảo quản có ảnh hưởng đáng kể đến mức độ an toàn của thực phẩm. Nem chua cần được bảo quản đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; nếu sản phẩm yêu cầu giữ lạnh, người tiêu dùng không nên để ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài.

Khi mua nem chua về, nên đưa sản phẩm vào điều kiện bảo quản phù hợp, tránh để gần thực phẩm sống có nguy cơ gây nhiễm chéo. Không nên sử dụng nem đã quá hạn, bao bì hư hỏng hoặc sản phẩm có dấu hiệu bảo quản không đúng cách.

Đặc biệt, không nên nghĩ rằng nem chua để trong tủ lạnh thì sẽ an toàn vô thời hạn. Làm lạnh có thể làm chậm sự phát triển của nhiều vi sinh vật, nhưng không bảo đảm tiêu diệt được các tác nhân gây bệnh đã có trong thực phẩm.

4. Những ai nên hạn chế hoặc tránh ăn nem chua sống?

Không phải ai ăn nem chua cũng sẽ bị ngộ độc, nhưng nguy cơ và hậu quả của nhiễm khuẩn có thể nghiêm trọng hơn ở một số nhóm người.

Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người suy giảm miễn dịch nên đặc biệt thận trọng với các thực phẩm làm từ thịt sống hoặc chưa được xử lý nhiệt đầy đủ. Với những nhóm này, lựa chọn thực phẩm đã được nấu chín kỹ là cách an toàn hơn.

Người có bệnh nền hoặc đang điều trị khiến hệ miễn dịch suy yếu cũng nên trao đổi với bác sĩ về những thực phẩm cần tránh. Không nên cho rằng nem chua nhà làm hoặc nem được người quen biếu tặng đương nhiên an toàn, bởi nguy cơ vẫn phụ thuộc vào chất lượng nguyên liệu, quy trình chế biến và bảo quản.

5. Muốn ăn nem chua, nên làm gì để giảm nguy cơ?

Nếu yêu thích hương vị nem chua, người tiêu dùng nên ưu tiên sản phẩm có nguồn gốc rõ ràng, tuân thủ hướng dẫn bảo quản và không ăn khi có dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, những biện pháp này không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ từ thịt sống lên men.

Cách thận trọng hơn là lựa chọn nem chua được làm chín kỹ trước khi ăn, đặc biệt đối với phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người cao tuổi và người có hệ miễn dịch suy yếu. Việc làm nóng cần bảo đảm nhiệt độ đủ cao trong toàn bộ phần thực phẩm; chỉ áp chảo sơ qua bên ngoài chưa chắc đã xử lý được nguy cơ bên trong.

Bên cạnh đó, người ăn nên giữ vệ sinh tay, dụng cụ và bề mặt chế biến, tránh để nem chua tiếp xúc với thực phẩm đã nấu chín. Nếu xuất hiện các triệu chứng như tiêu chảy, đau bụng, nôn ói hoặc sốt sau khi ăn nem chua, cần theo dõi tình trạng sức khỏe và đi khám khi triệu chứng nặng lên, kéo dài hoặc có dấu hiệu mất nước. Trường hợp đi ngoài ra máu, sốt cao, đau bụng dữ dội hay không thể uống được nước cần được đánh giá y tế sớm.

Điều quan trọng nhất: Nem chua là món ăn truyền thống hấp dẫn, nhưng lên men không đồng nghĩa với tiệt trùng. Lựa chọn sản phẩm an toàn và ưu tiên thực phẩm được nấu chín kỹ vẫn là cách thiết thực để giảm nguy cơ mắc bệnh do thực phẩm.

(Ảnh minh họa: Internet)