Lời khuyên cho người có nhiều sổ tiết kiệm ngân hàng

Nhiều người có thói quen chia tiền thành nhiều sổ tiết kiệm thay vì gửi toàn bộ vào một sổ duy nhất. Có người tách tiền theo từng kỳ hạn, người chọn nhiều ngân hàng khác nhau, cũng có người cứ có một khoản tiền nhàn rỗi là mở thêm một sổ mới.

Cách làm này có thể giúp chúng ta chủ động hơn khi cần tiền, nhưng nếu không được sắp xếp hợp lý, việc sở hữu quá nhiều sổ tiết kiệm cũng khiến việc quản lý dòng tiền trở nên phức tạp. Người gửi có thể bỏ lỡ kỳ hạn tốt, khó theo dõi ngày đáo hạn hoặc phải tất toán cả một khoản tiền lớn chỉ vì cần sử dụng một phần nhỏ.

Dưới đây là một số nguyên tắc có thể giúp người đang sở hữu nhiều sổ tiết kiệm quản lý dòng tiền hiệu quả hơn.

1. Đừng chia sổ tiết kiệm theo cảm tính, hãy chia theo mục đích sử dụng tiền

Một trong những cách đơn giản nhất để quản lý nhiều sổ tiết kiệm là xác định rõ mỗi khoản tiền được dùng cho việc gì. Thay vì mở sổ chỉ vì “có tiền nhàn rỗi”, người gửi có thể phân nhóm thành tiền dự phòng, tiền cho những kế hoạch trong ngắn hạn và tiền tích lũy dài hạn.

Chẳng hạn, khoản tiền có khả năng phải sử dụng trong vài tháng tới không nên bị khóa toàn bộ ở kỳ hạn dài. Ngược lại, số tiền xác định chưa cần đến trong 1-2 năm có thể được lựa chọn kỳ hạn phù hợp để tối ưu tiền lãi.

Cách này giúp mỗi sổ có một “nhiệm vụ” rõ ràng. Khi cần tiền, người gửi cũng biết nên rút từ khoản nào thay vì phải xem lại toàn bộ hệ thống sổ tiết kiệm. Đây là điểm quan trọng bởi mục tiêu của việc gửi tiết kiệm không chỉ là kiếm thêm tiền lãi mà còn phải đảm bảo khả năng sử dụng tiền đúng lúc.

2. Không nên để tất cả các sổ đáo hạn cùng một thời điểm

Nếu có nhiều khoản tiền gửi, việc để toàn bộ sổ cùng ngày đáo hạn có thể tạo ra một khoảng thời gian khá bất tiện. Đến ngày đó, một lượng tiền lớn đồng thời trở nên “trống”, trong khi người gửi có thể chưa xác định ngay được nên gửi lại kỳ hạn nào.

Một cách khác là chia ngày đáo hạn thành nhiều mốc khác nhau. Ví dụ, một phần tiền đáo hạn sau 3 tháng, một phần sau 6 tháng, phần còn lại ở kỳ hạn 12 tháng. Khi đó, cứ vài tháng người gửi lại có một khoản tiền đến hạn để kiểm tra nhu cầu sử dụng và quyết định gửi tiếp.

Cách làm này giống như tạo ra những “cửa thoát” cho dòng tiền. Nếu bất ngờ cần tiền, khả năng cao sẽ có một khoản sắp đáo hạn mà không phải phá cả những sổ còn lại.

3. Đừng chạy theo chênh lệch lãi suất quá nhỏ mà bỏ qua sự tiện lợi

Khi có nhiều sổ tiết kiệm, việc so sánh lãi suất giữa các ngân hàng là cần thiết. Tuy nhiên, không phải cứ mức lãi cao hơn là lựa chọn tốt hơn trong mọi trường hợp.

Một khoản tiền lớn có thể tạo ra chênh lệch đáng kể nếu lãi suất khác nhau nhiều, nhưng với những khoản nhỏ, việc chạy theo một mức lãi suất cao hơn đôi khi không đem lại nhiều giá trị so với công sức quản lý thêm một ngân hàng, thêm một tài khoản hoặc thêm một lịch đáo hạn.

Bạn nên nhìn vào lợi ích thực nhận thay vì chỉ nhìn con số lãi suất được niêm yết. Khả năng theo dõi tài khoản, sự thuận tiện khi giao dịch, chất lượng ứng dụng, quy trình tất toán và mức độ dễ dàng khi cần sử dụng tiền cũng là những yếu tố đáng cân nhắc.

Nói cách khác, tối ưu tiền gửi không nhất thiết là tìm được nơi có lãi suất cao nhất, mà là tìm được phương án phù hợp nhất với nhu cầu của mình.

4. Luôn giữ một khoản tiền có tính thanh khoản cao 

Một sai lầm dễ gặp ở người có nhiều sổ tiết kiệm là quá chú trọng việc tối đa hóa tiền lãi mà quên mất nhu cầu tiền mặt trong cuộc sống.

Ví dụ, một người có vài trăm triệu đồng nhưng đều gửi vào các sổ kỳ hạn dài. Khi phát sinh một khoản chi bất ngờ, họ có thể phải tất toán trước hạn một sổ lớn, trong khi thực tế chỉ cần một phần nhỏ số tiền đó.

Vì vậy, bên cạnh các khoản gửi kỳ hạn, nên có một phần tiền được giữ ở trạng thái dễ tiếp cận hơn để xử lý những khoản chi đột xuất. Tỷ lệ bao nhiêu phụ thuộc vào thu nhập, mức chi tiêu và khả năng tạo ra dòng tiền mới của từng người.

Điểm mấu chốt là không nên để bài toán “lãi suất” lấn át bài toán “thanh khoản”. Một khoản tiền kiếm được thêm lãi nhưng lại không thể sử dụng đúng lúc chưa chắc đã là khoản tiền được quản lý tốt.

5. Kiểm tra sổ tiết kiệm định kỳ

Có nhiều sổ không có nghĩa là phải giữ nguyên cách chia tiền trong nhiều năm. Khi thu nhập, mục tiêu tài chính hoặc nhu cầu chi tiêu thay đổi, cấu trúc tiền gửi cũng nên được kiểm tra lại.

Mỗi 3-6 tháng, người gửi có thể dành một khoảng thời gian để rà soát toàn bộ các sổ: số dư bao nhiêu, kỳ hạn nào, ngày đáo hạn khi nào, lãi suất hiện tại ra sao và khoản tiền đó có còn phù hợp với mục tiêu ban đầu hay không.

Đây cũng là lúc có thể gộp những khoản quá nhỏ hoặc điều chỉnh lại kỳ hạn để hệ thống đơn giản hơn. Một người có 10 sổ tiết kiệm nhưng không nhớ rõ từng sổ dùng để làm gì chưa chắc quản lý tiền tốt hơn người chỉ có 3-4 sổ được phân bổ rõ ràng.

Suy cho cùng, gửi tiết kiệm là một hình thức quản lý tài sản tương đối đơn giản, nhưng càng có nhiều khoản tiền thì càng cần một hệ thống rõ ràng. Thay vì chỉ quan tâm “sổ nào đang có lãi suất cao nhất”, người gửi nên nhìn toàn bộ bức tranh: tiền nào cần dùng sớm, tiền nào có thể để dài hạn, khi nào các khoản tiền lần lượt đáo hạn và nếu có việc đột xuất thì sẽ lấy tiền từ đâu.

Một hệ thống tiết kiệm tốt không phải là hệ thống có nhiều sổ nhất, mà là hệ thống giúp chủ nhân vừa có lãi, vừa dễ theo dõi và quan trọng nhất là không bị động khi cần tiền.