Kylian Mbappe: Bản lĩnh của một Captain dám thừa nhận đội mình "đã chưa làm tất cả những gì có thể"

Hình ảnh của Kylian Mbappé ở những phút cuối trận - nhận một tấm thẻ vàng đầy bất lực và lầm lũi cúi đầu - đã tóm gọn một ngày thi đấu tồi tệ của cá nhân anh và cả tập thể áo lam. Suốt 90 phút, thủ quân tuyển Pháp hoàn toàn bế tắc và bị phong tỏa chặt chẽ trước hàng thủ đối phương.

Sau một trận thua tâm phục khẩu phục , thay vì chọn cách né tránh hay dùng những bài "văn mẫu" quen thuộc để đổ lỗi cho hoàn cảnh, Mbappé đã đi thẳng vào phòng họp báo và đối diện trực diện với thực tế: “Chúng tôi mắc quá nhiều lỗi... Tôi rất thất vọng, vào chung kết là giấc mơ và đó là cơ hội làm nên lịch sử. Giờ đây, tôi phải đối mặt với thất bại thôi“

Đá dở thì nhận sai và chịu trách nhiệm trước dư luận vốn là nghĩa vụ cơ bản của một người mang băng đội trưởng, chẳng có gì để tâng bốc thành vĩ đại. Thế nhưng, trong môi trường bóng đá đỉnh cao đầy áp lực và cái tôi, sự thẳng thắn "không lòng vòng" này của Mbappé lại cho thấy một cái đầu rất lạnh và thực tế. Không bao biện, không đổ lỗi cho hệ thống, tiền đạo sinh năm 1998 hiểu rõ vị thế của mình và chọn cách sòng phẳng nhất với thất bại: thừa nhận mình kém để đóng lại những tranh cãi, trước khi nghĩ đến chuyện vực dậy và làm lại từ đầu.

Kẻ vĩ đại không phải là kẻ bất bại

Để hiểu được vì sao Mbappé có thể bình thản lột trần những yếu kém của đội nhà trong phòng họp báo tại Mỹ, cần phải nhìn lại cả một hành trình dài của cái tôi được trui rèn qua bộ lọc thời gian. Mbappé không tự dưng biết điều. Sự thẳng thắn, không lòng vòng mà anh thể hiện sau trận thua Tây Ban Nha thực chất là sản phẩm của một quá trình tiến hóa tâm lý đầy va vấp, đi từ một thiên tài ngông cuồng tuổi đôi mươi đến một danh thủ trưởng thành ở tuổi 27.

Tám năm trước, thế giới từng phát sốt với một Kylian Mbappé mới trạc 20. Đó là một thần đồng sở hữu tốc độ xé gió, bước ra ánh sáng với chức vô địch World Cup 2018 và ngay lập tức biến mình thành tâm điểm của bóng đá toàn cầu. Đi kèm với tài năng thiên bẩm ấy là một cái tôi khổng lồ, đôi khi đến mức vĩ cuồng. Khoác áo PSG, Mbappé không ngại đặt mình lên trên câu lạc bộ, tham gia vào những cuộc tranh giành quyền lực phòng thay đồ, và ngầm đòi hỏi cả hệ thống chiến thuật lẫn các ngôi sao đàn anh phải xoay quanh mình. Đó là sự kiêu ngạo đặc trưng của một người trẻ biết rõ mình giỏi, một thứ năng lượng nổi loạn để khẳng định vị thế "ông trời con".

Nhưng bóng đá đỉnh cao không vận hành như một cuốn truyện cổ tích màu hồng mãi mãi. Sáu năm trôi qua, sau hàng loạt drama chuyển nhượng nghẹt thở tốn băng rôn báo chí với Real Madrid, những áp lực vô tiền khoáng hậu từ truyền thông đại chúng và cả những cú ngã đau điếng trên sân cỏ, Mbappé của tuổi 26 đã ở một tâm thế rất khác. Anh vẫn kiêu hãnh, vẫn giữ nguyên tham vọng chạm tay vào những đỉnh cao, nhưng cái tôi ngút trời ngày trước giờ đã được "thuần hóa" bằng lý trí và sự thực tế.

Sự chín chắn này được nhận diện rõ nhất qua cách anh sử dụng sự thẳng thắn của mình. Nếu như ở tuổi 20, Mbappé nói thẳng để gây hấn, để chứng tỏ quyền lực hoặc để đòi hỏi đặc quyền, thì ở tuổi 27, sự trực diện ấy được dùng để đối thoại sòng phẳng với thất bại. Anh không còn chọn cách vùng vằng hay im lặng trốn tránh khi mọi thứ đi chệch quỹ đạo. Thay vào đó, Mbappé chấp nhận thực tế rằng mình đã có một giải đấu tệ, Real Madrid hay tuyển Pháp không phải lúc nào cũng là sàn diễn tôn vinh anh, và bản thân anh cũng chỉ là một mắt xích trong một hệ thống có thể bị bẻ gãy bất cứ lúc nào.

Việc nhìn thẳng vào những lỗi pressing đồng bộ của hàng tiền vệ hay các pha khống chế bóng dưới trung bình sau trận bán kết vừa qua chính là minh chứng. Đó không phải là lời chỉ trích đồng đội để rũ bỏ trách nhiệm, mà là góc nhìn chuyên môn thực tế của một người đã thôi nổi loạn để chứng tỏ bản thân. Bản lĩnh của Mbappé hiện tại nằm ở chỗ: anh biết co mình lại trước bão dư luận, hiểu lúc nào cần cúi đầu nhận cái dở về mình, dùng lý trí để bao bọc cho cái tôi, và hiểu rằng cách duy nhất để kết thúc một cuộc khủng hoảng truyền thông là nhận sai không lòng vòng.

Nhìn rộng ra ngoài biên giới của môn thể thao vua, tư duy ứng xử sau thất bại của Mbappé thực chất là chiếc “hộ chiếu” đưa anh tiệm cận gần hơn với triết lý của những người đứng đầu. Hãy nhìn sang Michael - tượng đài vĩ đại của làng bóng rổ NBA, người từng có phát ngôn kinh điển về việc đã ném trượt hơn 9.000 cú sút và thua hàng trăm trận đấu để làm bàn đạp cho thành công. Hay nhìn cách Cristiano Ronaldo luôn biến mỗi tiếng la ó trên khán đài và những bài báo chỉ trích thành thứ nhiên liệu để bùng nổ mạnh mẽ hơn ở trận đấu kế tiếp. Điểm chung của những cái tên lẫy lừng này là gì? Họ chưa bao giờ cần đến những bài "văn mẫu" bóng bẩy để bao biện cho một ngày thi đấu tồi tệ. Họ kiêu ngạo, nhưng sòng phẳng.

Nhiều người sẽ nghĩ thừa nhận mình đá dở là một biểu hiện của sự yếu đuối hay cam chịu. Nhưng trong thế giới thể thao đỉnh cao, nhận sai chưa bao giờ là đầu hàng. Ngược lại, nhận sai chính là bước đi đầu tiên, và cũng là quan trọng nhất, để giành lại quyền kiểm soát. Khi bạn dũng cảm cởi bỏ chiếc mặt nạ ngụy biện để đối diện với đống đổ nát của chính mình, bạn mới bắt đầu nhìn ra những mảnh ghép cần phải sửa chữa cho hành trình phía trước.

Bóng đá không chờ ai, và cuộc sống cũng thế

Thái độ sòng phẳng của Mbappé trước thất bại không chỉ có giá trị chuyên môn trên sân cỏ, mà nó còn chạm đúng vào một từ khóa mà thế hệ trẻ ngày nay đang cực kỳ loay hoay tìm kiếm: Resilience (Sức bật nảy tâm lý / Khả năng phục hồi).

Trong phòng họp báo, tiền đạo 28 tuổi bộc bạch một câu nghe rất thực tế và không màu mè: “Giống như bất kỳ cầu thủ hàng đầu nào, dù nghe có vẻ hơi máy móc, chúng tôi sẽ phải vực dậy tinh thần, nghỉ ngơi và tiếp tục tiến lên. Bởi vì bóng đá không chờ đợi ai...”

Mbappé đưa ra một bài học thực tế: Sự kiên cường, bản lĩnh phục hồi thực chất không phải là một siêu năng lực giúp bạn miễn nhiễm với nỗi đau, hay có thể gồng mình lên để tỏ ra bất bại. Kiên cường thực sự là khi bạn dám chấp nhận mình đau, chấp nhận mình đã dở, rồi lẳng lặng đứng dậy phủi bụi và làm lại từ đầu.

Thất vọng là bình thường, đau đớn khi lỡ hẹn với vinh quang là điều tất yếu. Mbappé không hề che giấu sự cay đắng của mình. Nhưng anh hiểu rằng, dù anh có ngồi đó than khóc hay đổ lỗi cho chấn thương, cho trọng tài, thì guồng quay của thế giới vẫn tiếp tục vận hành. "Bóng đá không chờ ai", và cuộc đời cũng thế. Trái bóng vẫn sẽ lăn, mùa giải mới vẫn sẽ khởi tranh, và những đối thủ khác vẫn sẽ tiến lên phía trước. Cách duy nhất để tồn tại và không bị bỏ lại phía sau là đóng gói thất bại đó lại, nạp năng lượng, học hỏi từ những cái sai và bước tiếp. Không cần những lời triết lý đao to búa lớn, đôi khi trưởng thành đơn giản chỉ là việc bạn dám nhìn thẳng vào bảng tỷ số thua cuộc của đời mình, thừa nhận "Hôm nay mình đã làm không tốt", rồi lẳng lặng xỏ giày vào và tiếp tục chạy.

Kylian Mbappé của ngày hôm nay có thể chưa có thêm một chiếc cúp vô địch trong bộ sưu tập danh hiệu của mình, và tuyển Pháp của anh cũng vừa phải dừng bước đầy cay đắng ở bán kết. Thế nhưng, sau tất cả những gì đã diễn ra, thứ mà tiền đạo sinh năm 1998 này nhận về lại giá trị hơn cả những hào quang nhất thời. Đó là thứ vũ khí tối thượng của một người mang băng thủ quân thực thụ: sự thấu suốt về bản thân và bản lĩnh dám gánh vác trách nhiệm khi giông bão ập đến.

Công chúng yêu hay ghét Mbappé trước giờ chưa bao giờ vì anh là một hình mẫu hoàn hảo hay một cỗ máy luôn luôn chiến thắng. Người ta nể Mbappé là bởi cách anh theo đuổi khát vọng của mình một cách sòng phẳng và kiên định nhất. Đó là một chàng trai dám đặt cược cả danh dự, dám dấn thân vào những cuộc chơi lớn với tất cả sự tự tin, và khi nhận về thất bại, anh chọn cách đứng dậy đối diện với nó bằng một cái đầu ngẩng cao chứ không cúi đầu trốn tránh sau những lời ngụy biện.

Giải đấu trên đất Mỹ đã chính thức khép lại với cá nhân Mbappé và các đồng đội. Thất bại này chắc chắn là một nốt trầm đau đớn, nhưng nó đồng thời cũng là chất xúc tác cần thiết để mài giũa nên một phiên bản hoàn thiện hơn. Khát vọng chinh phục đỉnh cao của Mbappé vẫn nguyên vẹn ở đó, chỉ có điều, hành trình của anh giờ đây đã không còn chỗ cho những sự vĩ cuồng của tuổi trẻ, mà bắt đầu bước vào chương chín chắn, trưởng thành và đáng gờm nhất.