Nhiều người tin rằng chỉ cần cắt giảm tinh bột, hạn chế trái cây và ăn kiêng nghiêm ngặt là có thể kiểm soát đường huyết. Tuy nhiên, thực tế lại cho thấy không ít trường hợp càng ăn kiêng càng gầy đi nhưng đường huyết vẫn cao, thậm chí khó kiểm soát hơn.
Một bác sĩ y học chức năng tại Đài Loan (Trung Quốc) mới đây đã chia sẻ trường hợp điển hình, cho thấy nguyên nhân của đường huyết cao đôi khi không nằm ở việc ăn quá nhiều, mà xuất phát từ khả năng chuyển hóa của cơ thể.
Theo bác sĩ, một nữ bệnh nhân sau khi kiểm tra phát hiện đường huyết cao đã lập tức thay đổi chế độ ăn. Cô gần như cắt hoàn toàn tinh bột, đồng thời giảm mạnh lượng trái cây vì lo ngại đường tự nhiên sẽ làm tăng đường huyết.
Trong vài tháng tiếp theo, bệnh nhân giảm cân rõ rệt, cơ thể gầy đi nhưng lại thường xuyên mệt mỏi, sắc mặt kém. Điều khiến cô bất ngờ là khi tái khám, chỉ số đường huyết gần như không cải thiện.
Sau khi đánh giá kỹ hơn, bác sĩ phát hiện bệnh nhân không bị kháng insulin - nguyên nhân phổ biến gây tăng đường huyết. Thay vào đó, cô thuộc nhóm ít được nhắc đến hơn: "Tăng đường huyết ở người gầy".
Trong suy nghĩ của nhiều người, đường huyết cao thường gắn với thừa cân, béo phì hoặc ăn quá nhiều. Tuy nhiên trên thực tế, các bác sĩ vẫn gặp không ít bệnh nhân thân hình gầy, tỷ lệ mỡ thấp nhưng đường huyết vẫn cao.
Ở nhóm này, vấn đề không nằm ở việc cơ thể sản xuất quá nhiều insulin, mà có thể là khả năng tiết insulin suy giảm hoặc khả năng sử dụng glucose của cơ thể kém hiệu quả.
Một nguyên nhân quan trọng là khối lượng cơ bắp quá thấp.
Ít cơ bắp - "thủ phạm" khiến đường huyết khó kiểm soát
Các chuyên gia cho biết cơ bắp là cơ quan tiêu thụ glucose lớn nhất trong cơ thể. Sau khi ăn, khi đường huyết tăng lên, cơ bắp sẽ hấp thụ glucose để dự trữ và sử dụng làm năng lượng.
Nếu lượng cơ bắp quá ít, cơ thể sẽ xử lý đường kém hiệu quả hơn, khiến glucose dễ tồn đọng trong máu và làm đường huyết tăng cao.
Vì vậy, những người ăn kiêng kéo dài hoặc theo chế độ ít carb quá mức có thể khiến cơ thể ngày càng gầy, mất cơ bắp, từ đó đường huyết lại càng khó kiểm soát.
Ngoài cơ bắp, còn nhiều yếu tố âm thầm ảnh hưởng
Bên cạnh khối lượng cơ thấp, tình trạng tăng đường huyết ở người gầy còn có thể liên quan đến nhiều yếu tố khác, chẳng hạn như:
Tuổi tác khiến chức năng tế bào tuyến tụy suy giảm
Chế độ ăn thiếu dinh dưỡng hoặc thiếu protein kéo dài
Suy giảm hoạt động của ty thể – "nhà máy năng lượng" của tế bào
Stress oxy hóa và viêm mạn tính trong cơ thể
Các độc tố môi trường, ví dụ như độc tố nấm mốc
Những yếu tố này có thể làm giảm khả năng chuyển hóa năng lượng, khiến cơ thể khó sử dụng glucose hiệu quả.
Theo các chuyên gia, với những người thuộc nhóm "tăng đường huyết ở người gầy", việc chỉ cắt giảm thực phẩm không phải là giải pháp tối ưu.
Thay vào đó, cần tập trung vào việc cải thiện năng lực chuyển hóa của cơ thể, bao gồm:
Tăng khối lượng cơ bắp thông qua vận động và tập luyện
Ăn đủ protein và dinh dưỡng
Cải thiện sức khỏe chuyển hóa và chức năng ty thể
Giảm viêm và stress oxy hóa
Hạn chế tiếp xúc với các độc tố môi trường
Khi cơ thể tăng khả năng sử dụng và chuyển hóa glucose, đường huyết mới có thể ổn định một cách bền vững.