Gần đây, cộng đồng mạng Trung Quốc không khỏi xôn xao trước lời "tự thú" về cân nặng của sao nam Jackson Wang. Anh tiết lộ mình đã tăng vọt 4kg chỉ trong vòng 5 ngày ngắn ngủi sau khi "thả phanh" với thực đơn gồm kem, pizza, hamburger, khoai tây chiên, mì ý và nước ngọt. Trải nghiệm này khiến nhiều người giật mình nhận ra: chỉ cần một kỳ nghỉ ngắn hay vài buổi tiệc tùng, mọi thành quả giảm cân trước đó có thể tan thành mây khói.

Ảnh minh họa
Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên môn, bác sĩ He Xiaoming, trưởng khoa Y học Lối sống tại Bệnh viện Tân Hoa Xã (Trung Quốc), đã đưa ra một góc nhìn trấn an. Ông giải thích rằng việc tăng cân đột ngột trong vài ngày chủ yếu là do tình trạng giữ nước và tích tụ thức ăn trong đường ruột, không hẳn là cơ thể đã tích thêm 4kg mỡ thuần túy.
Dù vậy, hiện tượng "tăng cân bù" hay hiệu ứng yoyo sau khi giảm cân nhanh vẫn là nỗi ám ảnh có thật. Để giải quyết tận gốc, chúng ta cần hiểu rõ cơ chế của mỡ và những sai lầm trong lối sống.
Trước khi tìm kiếm giải pháp, bạn cần biết rằng mỡ không chỉ là những con số trên cân mà được chia thành hai loại với đặc tính hoàn toàn khác nhau.
Để quản lý cân nặng hiệu quả, việc hiểu rõ mình đang cần tiêu giảm loại mỡ nào là điều tiên quyết, bởi mỗi loại lại có một "tính cách" và mức độ nguy hiểm khác nhau.
1. Mỡ nội tạng
Đây là loại mỡ nằm sâu bên trong khoang bụng, bao bọc xung quanh các cơ quan quan trọng. Mỡ nội tạng không đơn thuần là kho dự trữ năng lượng mà còn hoạt động như một cơ quan nội tiết, tiết ra các yếu tố gây viêm ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình trao đổi chất, làm tăng nguy cơ tiểu đường và tim mạch. Loại mỡ này thường có xu hướng tích tụ mạnh ở nam giới từ 30 đến 40 tuổi do áp lực công việc và thói quen bia rượu, hoặc ở phụ nữ khi bước vào giai đoạn mãn kinh.

Ảnh minh họa
2. Mỡ dưới da
Loại mỡ này được tích trữ ngay dưới bề mặt da và trên lớp màng cơ, đóng vai trò như một "tấm chăn" giữ ấm và bảo vệ cơ thể. Mặc dù ít gây hại cho sức khỏe hơn mỡ nội tạng, nhưng mỡ dưới da lại cực kỳ "khó bảo", tiêu biến rất chậm dù bạn có tập luyện tích cực. Phụ nữ trong độ tuổi sinh sản thường có tỷ lệ mỡ dưới da cao hơn ở vùng hông và đùi do tác động của hormone đặc trưng.
Nhiều người rơi vào vòng xoáy giảm rồi lại tăng cân nhanh giống như Jackson Wang. Dưới góc độ lâm sàng, việc duy trì cân nặng sau giảm đôi khi còn khó khăn hơn cả quá trình giảm béo ban đầu do các tác động từ bên trong cơ thể được bác sĩ He phân tích như sau:
- Hiệu ứng yoyo và cơ chế sinh tồn: Việc cắt giảm calo quá mức khiến cơ thể tự kích hoạt chế độ "sinh tồn", dẫn đến hiệu ứng yoyo tích trữ năng lượng bù đắp mãnh liệt ngay khi bạn bắt đầu ăn uống bình thường trở lại.
- Rối loạn chức năng trao đổi chất: Theo bác sĩ He Xiaoming, các vấn đề như gan nhiễm mỡ hay huyết áp cao có thể làm tổn thương hệ chuyển hóa, khiến cơ thể mất đi khả năng phản ứng và đốt cháy calo một cách tự nhiên.
- Sự mất cân bằng hệ nội tiết: Rối loạn các hormone điều tiết năng lượng khiến cơ thể không còn hoạt động nhịp nhàng, dẫn đến tình trạng cân nặng đứng yên khi ăn kiêng nhưng lại tăng rất nhanh khi ngừng chế độ.
- Chưa thiết lập được lối sống bền vững: Nếu việc giảm cân chỉ được coi là một mục tiêu ngắn hạn mà chưa thực sự chuyển hóa thành thói quen hằng ngày, cơ thể sẽ có xu hướng quay về trạng thái tích mỡ cũ ngay khi các biện pháp ép cân kết thúc.
Để tránh hiệu ứng yoyo và giữ vững thành quả giảm cân, bác sĩ He và khoa Y học Lối sống tại Bệnh viện Tân Hoa Xã đưa ra khuyến nghị như sau:
- Điều chỉnh chức năng nội tiết và miễn dịch: Thay vì tự ý áp dụng các thực đơn cực đoan, việc sử dụng y học cổ truyền kết hợp y học hiện đại có thể giúp điều chỉnh dẫn truyền thần kinh và nội tiết. Điều này giúp cơ thể thiết lập lại mức cân nặng mục tiêu, khiến mỡ không còn dễ dàng tích tụ lại sau khi đã giảm.
- Bổ sung các vi chất thiết yếu một cách khoa học: Trong quá trình quản lý cân nặng, việc đảm bảo đủ lượng sắt và các loại vitamin là cực kỳ quan trọng để duy trì năng lượng và quá trình trao đổi chất. Thiếu hụt dinh dưỡng là nguyên nhân hàng đầu khiến cơ thể mệt mỏi và thèm ăn mãnh liệt hơn.
- Áp dụng chiến dịch "1+1", tìm kiếm người đồng hành: Sự thấu hiểu từ những người từng giảm cân thành công (trên 15kg và duy trì hơn một năm) đóng vai trò tâm lý then chốt. Họ sẽ chia sẻ những mẹo thực tế như: cách ăn uống trong các buổi tụ họp cuối tuần, giải quyết cơn đói vào ban đêm mà không làm hỏng kế hoạch, giúp bạn tránh được những sai lầm phổ biến khi bị chững cân.

Ảnh minh họa
- Kiểm soát mỡ nội tạng bằng lối sống chuyên nghiệp: Hạn chế tối đa việc thức khuya và kiểm soát căng thẳng là chìa khóa để giảm vòng eo. Đối với nam giới trung niên, việc giảm các buổi xã giao rượu bia và tăng cường vận động thể chất chính là cách hiệu quả nhất để "đốt" lượng mỡ nội tạng nguy hiểm.
Việc giảm cân là một hành trình dài hạn, đòi hỏi sự kiên trì và hiểu biết sâu sắc về cơ thể mình. Thay vì lo lắng về một lần kiểm tra cân nặng đột biến, hãy tập trung vào việc hình thành những thói quen tốt để mỡ thừa không còn cơ hội quay trở lại "làm phiền" cuộc sống của bạn.
Nguồn và ảnh: Sohu, Chao News