Hầu hết chất độc trong con lợn tích tụ vào 1 bộ phận: Người Việt rất thích ăn

Dù sở hữu kết cấu dai giòn đặc trưng và từ lâu đã trở thành món ăn khoái khẩu trong ẩm thực người Việt, phổi lợn lại được xem là cơ quan "bẩn" nhất trên cơ thể con gia súc này. Hàng loạt nghiên cứu y khoa chỉ ra rằng đây chính là bộ phận tích tụ lượng lớn độc tố cùng các vi sinh vật gây hại. Thích đến mấy, bạn cũng cần cẩn trọng trong khâu chế biến và tiết chế lượng tiêu thụ để tránh rước họa vào thân.

Vì sao phổi lợn bị xếp vào cơ quan "bẩn" nhất của lợn?

Đóng vai trò là cơ quan hô hấp chính, phổi liên tục hít thở nên dễ dàng trở thành "ổ chứa" bụi bẩn, vi khuẩn cùng các chất ô nhiễm từ môi trường, đồng thời có nguy cơ viêm nhiễm rất cao. Đáng chú ý, tới 60% độc tố đọng lại từ thức ăn chăn nuôi hay chất tăng trọng đều tập trung tại đây. Các chuyên gia cũng cảnh báo, không riêng gì lợn, phổi của bất kỳ loại gia súc nào cũng đều nhạy cảm và dễ tích lũy chất độc.

Nhiều nghiên cứu chứng minh khi lợn hít phải chất độc như ricin, lá phổi sẽ lập tức bị tổn thương nặng nề, dẫn đến viêm phổi cấp và phù phổi. Tương tự, việc tiếp xúc với các kim loại nặng như cadmium cũng khiến tổ chức phổi của lợn bị xơ hóa và rối loạn chuyển hóa khoáng chất. Những dữ liệu này khẳng định khả năng tích tụ độc tố cực kỳ cao của cơ quan này.

Không dừng lại ở đó, phổi lợn còn là nơi trú ngụ lý tưởng của vi sinh vật và ký sinh trùng. Nghiên cứu do nhóm nhà khoa học tại Đại học Chulalongkorn (Thái Lan) thực hiện và công bố năm 2019, tiến hành phân tích hệ vi sinh vật trong 40 mẫu phổi lợn tại các lò mổ. Kết quả cho thấy các vi khuẩn gây bệnh đường hô hấp như Mycoplasma hyopneumoniae hay Stenotrophomonas tồn tại ở cả phổi bị viêm lẫn phổi hoàn toàn bình thường, chứng minh nguy cơ tiềm ẩn mầm bệnh ngay cả khi nhìn bằng mắt thường không có dấu hiệu bất thường.

Đáng ngại hơn, ký sinh trùng như giun phổi (Metastrongylus spp.) cũng thường xuyên cư trú tại đây, gây ra bệnh metastrongylosis trên gia súc và hoàn toàn có thể lây sang người trong một số trường hợp.

Đặc biệt, do cấu trúc xốp và hệ thống khí quản chằng chịt, người tiêu dùng rất khó phát hiện các dấu hiệu bất thường hay mầm bệnh bằng mắt thường. Cấu tạo phức tạp này cũng khiến công đoạn làm sạch phổi lợn trở nên vô cùng gian nan.

Những lưu ý quan trọng khi ăn phổi lợn để bảo vệ sức khỏe

Xét dưới góc độ dinh dưỡng, phổi lợn chứa khoảng 12g protein/100g, giàu sắt, kẽm cùng các vitamin nhóm B tốt cho người thiếu máu. Tuy nhiên, lượng dưỡng chất này không thể bù đắp rủi ro tích tụ độc tố rất cao. Do đó, nếu vẫn muốn thưởng thức loại nội tạng này, bạn cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc sau:

- Nhiều người Việt ăn phổi lợn với quan niệm "ăn gì bổ nấy" nhưng điều này là hoàn toàn sai lầm. Người trưởng thành khỏe mạnh cũng chỉ nên ăn khoảng 1 - 2 lần mỗi tuần. Trẻ nhỏ, người lớn tuổi hay người đang trong quá trình điều trị bệnh tốt nhất nên gạch tên món này khỏi thực đơn.

- Chỉ lựa chọn phổi lợn có nguồn gốc rõ ràng, lấy từ lợn nuôi trong môi trường đảm bảo vệ sinh và không mắc bệnh. Ưu tiên chọn phổi còn tươi mới, tuyệt đối né tránh những miếng phổi đã chuyển màu thâm đen, chảy nhớt hay bốc mùi hôi tanh bất thường.

- Sơ chế thật kỹ bằng cách xả trực tiếp dưới vòi nước mạnh để nước chui sâu vào từng ngách khí quản, sau đó ép chặt cho ra sạch máu đọng và khử mùi hôi trước khi chế biến chín kỹ.

Một số món ngon quen thuộc từ phổi lợn bạn có thể tham khảo biến tấu cho bữa ăn gia đình như phổi lợn cháy tỏi, phổi lợn xào dưa chua, phổi lợn hầm thuốc bắc hay chỉ cần luộc đơn giản.

Nói tóm lại, xét dưới góc độ ẩm thực hay dinh dưỡng, phổi lợn vẫn là một nguyên liệu mang lại sự lạ miệng và dinh dưỡng nhất định. Thế nhưng, do đặc tính tích tụ nhiều chất độc hại, bạn cần kiểm soát tần suất ăn và đặc biệt cẩn trọng trong khâu làm sạch. Bên cạnh phổi, một số bộ phận nội tạng khác cũng cần được tiêu thụ một cách có chừng mực như gan lợn, thịt cổ lợn, tiết lợn và lòng lợn.