Giáo sư 93 tuổi tiết lộ 3 nguyên tắc để già vẫn sống khỏe, minh mẫn

Cách đây không lâu, khi ăn lẩu ở một nhà hàng, bác sĩ Lưu Mẫn Như, đại sư y học cổ truyền, giáo sư Đại học Trung y dược Thành Đô (Trung Quốc) gọi nguyên một phần óc lợn và ăn hết. Một học trò ngồi đối diện lo lắng nhắc: “Giáo sư Lưu, món này sẽ làm tăng cholesterol...”. Bà chỉ khoát tay: “Cả năm cũng chỉ ăn được một lần, sợ gì”.

Không những thế, có những bữa bà ăn tới 5 miếng thịt ba chỉ kho tàu. Khi công việc bận rộn, bà vẫn thức khuya để viết bài. Thế nhưng ở tuổi 93, bà vẫn minh mẫn, có thể tiếp tục nghiên cứu, viết lách và khám bệnh.

Khi được hỏi về bí quyết để duy trì năng lượng và sức khỏe ở tuổi cao, bà cho rằng có thể gói gọn trong 3 điều: tự tại, tự kỷ luật và tự chủ.

Tự tại: Ăn thứ mình thích, không quá khắt khe

Theo GS Lưu Mẫn Như, sự tự tại trước hết thể hiện ở việc thành thật với cơ thể. Bà không đặt chuông báo thức và cũng không xây dựng thời gian biểu chăm sóc sức khỏe cứng nhắc. Nếu hôm trước phải làm việc đến khuya, hôm sau bà có thể ngủ tới trưa. “ Khi còn trẻ, tôi không có điều kiện để sống như vậy, nhưng bây giờ tôi có thể tận hưởng sự tự tại này ”, bà nói.

Sự tự tại cũng được bà duy trì trong ăn uống. Trước một bàn đầy món ngon, nhiều người lo cholesterol cao nên tránh thịt mỡ. Nhưng bà không ép bản thân quá nhiều kiêng kỵ. Theo bà, ăn một món mình thích để thỏa mãn khẩu vị đôi khi cũng là cách đối xử tử tế với cơ thể và tinh thần.

Bà cho rằng không thể vì một lần ăn thịt mỡ mà lập tức cho rằng mạch máu sẽ tắc nghẽn, hay ăn một lần óc lợn thì sức khỏe sẽ suy giảm. Điều quan trọng hơn là cấu trúc chế độ ăn trong thời gian dài có hợp lý hay không.

“ Tự tại không có nghĩa là buông thả. Đôi khi nới lỏng yêu cầu với bản thân cũng là sự nhân ái với cả thể chất và tinh thần ”, bà chia sẻ.

Tự kỷ luật: Mỗi ngày một quả trứng, một cốc sữa

Bà để bản thân sống thoải mái nhưng tuyệt đối không xem nhẹ những nguyên tắc cơ bản. Từ thời tiểu học, trung học đến đại học, bà cho biết mình chưa từng nghỉ học một ngày. Đến nay, bà vẫn duy trì việc nghiên cứu và viết lách.

Trong sinh hoạt hằng ngày, bà duy trì thói quen mỗi ngày uống một cốc sữa và ăn một quả trứng. Theo bà, sự tự kỷ luật trong học tập, công việc và cuộc sống chính là nền tảng để bản thân có thể “muốn ăn thì ăn, muốn ngủ thì ngủ” mà vẫn giữ được sự cân bằng. “ Tự tại thì tự tại, nhưng dinh dưỡng cơ bản không thể xem nhẹ ”, bà nói.

Bà cho rằng trứng và sữa là những nguồn protein chất lượng, dễ tiếp cận. Chế độ ăn hằng ngày cũng cần chú ý đến sự đa dạng và cân bằng các chất dinh dưỡng. Chẳng hạn, nếu bữa trưa đã ăn nhiều thực phẩm giàu protein thì bữa tối có thể tăng rau củ, trái cây để hỗ trợ tiêu hóa và bổ sung chất xơ, vitamin.

Bác sĩ Lưu Mẫn Như ví cuộc sống như một nhịp thở. Tự tại giống như thở ra, là sự thư giãn và giải phóng; còn tự kỷ luật giống như hít vào, là sự tiếp nhận và duy trì năng lượng.

Một bên là “thỉnh thoảng ăn 5 miếng thịt ba chỉ kho”, một bên là “mỗi ngày một quả trứng, một cốc sữa”. Theo bà, hai yếu tố tưởng như đối lập này thực chất bổ sung cho nhau. Điều quan trọng là biết cân bằng, giống như âm - dương trong thái cực đồ, để cơ thể đạt trạng thái hài hòa.

Tự chủ: Giữ sự tu dưỡng và tìm cho mình việc để làm

“Tự chủ” theo GS Lưu Mẫn Như không chỉ là khả năng tự chăm sóc bản thân mà còn là quá trình tu dưỡng nội tâm. Bà cho biết trong nhiều năm qua luôn cố gắng duy trì tâm thế tự tin nhưng không cố chấp, thường xuyên nhìn lại bản thân và tiếp tục làm những việc có ích.

Phương châm của trường tiểu học thực nghiệm Thành Đô, nơi bà từng theo học, là “làm người ngay thẳng, làm việc chăm chỉ”. Bà cho biết câu nói này luôn được bản thân ghi nhớ. Mỗi năm bà đều trở về thăm trường cũ. Sự trẻ trung, năng động và hồn nhiên của các em học sinh ở đó khiến bà cảm thấy được truyền thêm năng lượng.

“ Đối với tôi, mỗi lần trở về trường cũ đều là một lần được giáo dục lại, cũng là một lần được ‘nạp thêm năng lượng’ cho sức khỏe ”, bà chia sẻ.

Theo Lưu Mẫn Như, ba yếu tố tự tại - tự kỷ luật - tự chủ có mối liên hệ chặt chẽ. Tự tại giúp tâm trí rộng mở, tự kỷ luật giúp không vượt quá giới hạn, còn tự chủ giúp cuộc sống có mục tiêu và ý nghĩa. Nhờ vậy, cuộc sống của bà vẫn phong phú ở tuổi 93. Ngoài công việc, bà thích chơi piano, thường cùng bạn bè ca hát và vẽ tranh.

Theo bà, làm phong phú đời sống tinh thần, duy trì tâm trạng vui vẻ cũng là một phần quan trọng để có cuộc sống khỏe mạnh, lâu dài.

Sống khỏe không phải phép tính cứng nhắc

GS Lưu Mẫn Như cho rằng, y học cổ truyền chú trọng sự khác biệt giữa từng người và từng thời điểm. Vì vậy, chăm sóc sức khỏe không phải bài toán cộng, trừ, nhân, chia với những công thức áp dụng giống nhau cho tất cả.

“ Đó là nghệ thuật sống, là cách con người học cách đối xử nhẹ nhàng với chính cơ thể mình và với thế giới ”, bà nói. Theo bà, mỗi người có thể có quan niệm khác nhau về cái đẹp, nhưng sức khỏe là nền tảng chung của vẻ đẹp.

Mục tiêu cuối cùng của việc chăm sóc sức khỏe không nhất thiết là tìm kiếm sự trường sinh, mà là sống trong trạng thái khỏe mạnh, tự tại và trọn vẹn.