Giá cả leo thang, tiêu 1 đồng cũng rén: Giờ ăn no là được, 3 tháng mới dám ăn 1 bữa ngon, mua sắm thì thôi hẳn

Trong bối cảnh chi phí sinh hoạt ngày càng đắt đỏ còn thu nhập cứ "rề rà" mãi chẳng chịu tăng, nhiều người trẻ ở Trung Quốc buộc phải thay đổi cách sống theo hướng "tiết kiệm thừa còn hơn bỏ sót". Với họ, việc "thắt lưng buộc bụng" không còn là lựa chọn thích thì làm, không thì thôi, mà đã trở thành thói quen hàng ngày và là điều bắt buộc.

Ăn no là được, 3 tháng mới dám ăn 1 bữa ngon

Liu Yiting - Một nhân viên văn phòng sống tại Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết trước đây, cô không quá để ý đến chuyện chi tiêu hay tiết kiệm. Từ khoảng năm 2019 đổ về trước - nghĩa là trước khi dịch Covid-19 xuất hiện, Liu Yiting chẳng biết đeo tạp dề vào bếp là gì. Cô luôn luôn ăn ngoài, trung bình 2 bữa/ngày, chưa kể chi phí mua đồ uống như cà phê vào buổi sáng và trà sữa buổi xế chiều. Thói quen shopping online cũng tương tự: Thích là mua, thấy đẹp là chốt và hiếm khi nào cân nhắc chuyện "có cần", "có nên" hay không.

Nhưng khoảng 2 năm trở lại đây, mọi thứ đã thay đổi. Thu nhập của Liu Yiting không những không tăng mà còn giảm khoảng 25-30%, trong khi mọi thứ đều tăng giá.

Vì thế, Liu Yiting buộc phải kiểm soát chặt chẽ từng khoản chi. Thay vì gọi đồ ăn hay ra ngoài ăn tối, cô tự nấu ăn tại nhà với ngân sách rất thấp. Có những bữa tối của cô chỉ tiêu tốn khoảng 10 NDT (khoảng 38.000 đồng), chỉ đủ để no bụng chứ không thể kỳ vọng "ăn ngon" - một phần vì bản thân cô không giỏi nấu nướng, một phần vì nếu tự nấu một bữa "ra trò" thì chi phí cũng không hề rẻ hơn so với đi ăn ngoài.

Những khoản chi từng được xem là "không đáng kể" như trà sữa, cà phê cũng bị giảm đáng kể còn mua sắm thì gần như thôi hẳn.

"Nếu như trước đây, 1 tuần tôi có thể vừa ăn buffet, vừa ăn sushi, thậm chí là omasake thì bây giờ, phải 3-4 tháng tôi mới dám ăn một bữa ngon. Mọi thứ quá đắt đỏ, đến mức những thói quen tưởng là bình thường trước đây giờ lại trở thành xa xỉ" - Liu Yiting nói.

Câu chuyện của Liu không phải là cá biệt. Nhiều người trẻ khác cũng đang điều chỉnh lối sống theo hướng tương tự. Zhang Chen - Chàng trai làm việc trong ngành công nghệ tại Thượng Hải (Trung Quốc), cho biết anh đã giảm mạnh các khoản chi tiêu không sau khi nhận ra thu nhập của mình không còn tăng đều như trước.

Trước đây, Zhang Chen thường xuyên ăn ngoài và không ngại chi tiền cho những trải nghiệm cá nhân như đi du lịch, ở khách sạn 5 sao, bay hạng thương gia,... Hiện tại, anh chuyển sang tự nấu ăn, hạn chế nhưng cuộc gặp gỡ không cần thiết, và bỏ hẳn thói quen đi du lịch 3 tháng 1 lần.

"Cuộc sống của tôi đã từng rất lý tưởng, cho đến khi mọi thứ tăng giá và thu nhập của tôi không trong suốt 3 năm qua" - Zhang Chen nói.

Lối sống "tiêu dùng hạ cấp" lên ngôi

Trên các nền tảng MXH như Douyin hay Xiaohongshu, nhiều người cũng chia sẻ các cách tiết kiệm, thắt lưng buộc bụng tối đa, từ việc săn khuyến mãi, so sánh giá trước khi mua, đến việc lên kế hoạch chi tiêu theo ngày, tất cả đều được tính toán kỹ lưỡng. Không ít người khoe rằng họ có thể duy trì chi phí sinh hoạt ở mức rất thấp - tương đương khoảng 2/5 thu nhập mà vẫn đảm bảo cuộc sống cơ bản.

Một số người gọi đây là lối sống "tiêu dùng hạ cấp", tức là chuyển từ những lựa chọn đắt đỏ sang các phương án tiết kiệm hơn. Điều này thể hiện rõ trong thói quen ăn uống và mua sắm. Thay vì chọn các thương hiệu lớn hoặc nhà hàng đắt tiền, họ ưu tiên những lựa chọn bình dân, hoặc tự làm tại nhà để tiết kiệm chi phí.

Điều đáng nói là việc tiết kiệm này không xuất phát từ mong muốn tích lũy cho tương lai xa, mà chủ yếu đến từ cảm giác bất an trong hiện tại. Khi thị trường lao động trở nên kém ổn định, cơ hội tăng lương giảm đi, người trẻ buộc phải tự tạo "vùng an toàn" cho mình bằng cách chi tiêu ít lại.

Với nhiều người trẻ, vấn đề không nằm ở việc họ không muốn tiêu tiền, mà là họ không dám. Khi thu nhập không tăng, thậm chí có nguy cơ giảm, việc chi tiêu trở thành một quyết định cần cân nhắc kỹ lưỡng thay vì hành động theo cảm xúc như trước.

Ở góc độ cá nhân, lối sống tiết kiệm này giúp họ cảm thấy kiểm soát tốt hơn tình hình tài chính của mình. Nhưng ở góc độ rộng hơn, nó cũng phản ánh một thực tế đáng suy nghĩ: Khi áp lực chi phí sống ngày càng lớn, ngay cả những niềm vui nhỏ như một bữa ăn ngon hay một món đồ yêu thích cũng phải cân nhắc rất nhiều.

Và có lẽ, với nhiều người trẻ Trung Quốc hiện nay, tiết kiệm không còn là câu chuyện "có dư thì để dành", mà đã trở thành một kỹ năng sinh tồn trong môi trường kinh tế nhiều biến động.

(Nguồn: Euronews)