Nợ nần không phải lúc nào cũng xấu nếu trả nợ xong, chúng ta có trong tay tài sản như nhà cửa, đất đai. Còn trả nợ vì thói quen chi tiêu vượt xa khả năng kiếm tiền lẫn trả nợ, câu chuyện sẽ rất khác, vì hết nợ thì chẳng có gì trong tay cả, về lại số 0 đúng nghĩa.
Tâm sự của bạn trẻ trong câu chuyện dưới đây, tiếc thay lại là 1 trường hợp nợ tiêu dùng như vậy. Áp lực nợ nần đến mức đêm ngủ giật mình, cứ nghĩ đến con số 150 triệu mà không thể chợp mắt nhưng cũng chẳng biết phải làm gì. Câu hỏi đặt ra là “làm sao bây giờ?” cũng chẳng ai có thể giúp, bởi nợ mà, phải tự kiếm tiền, gom góp mà trả thôi.
Nguyên văn bài đăng của người này (Ảnh chụp màn hình)
Để ý kỹ sẽ thấy tất cả các khoản nợ hiện có đều là nợ thẻ tín dụng hoặc nợ vay nhanh - một hình thức vay từ ngân hàng hoặc các công ty tài chính liên kết với ví điện tử, người vay có thể vay tiền mà không cần chứng minh thu nhập hay có tài sản đảm bảo. Ưu điểm thì chắc ai cũng biết: Dễ vay, giải ngân nhanh. Đổi lại là mức lãi suất thường cao hơn vay ngân hàng.
Phía dưới phần bình luận của bài đăng, đa số mọi người đều “bế tắc” theo từng gạch đầu dòng, từng khoản nợ được liệt kê. Có người phỏng đoán đây chắc không phải vay vốn kinh doanh, vì chẳng ai dại mà vay vốn làm ăn lãi suất cao. Có người lại tặc lưỡi “cứ phải sai lầm, trả giá đắt rồi mới rút kinh nghiệm được”.
“Đã nợ rồi giờ lại còn lên mạng hỏi phải làm sao? Làm gì còn cách nào khác ngoài lao đầu vào làm việc kiếm tiền? Bản thân đang có nợ thì mình không có quyền kén chọn công việc nữa, miễn là lao động chân chính, dẹp hết thú vui đi chứ đã nợ tiêu dùng, lại còn tận 5 khoản nợ mà cứ vừa làm vừa hưởng thụ thì còn khó khăn mới trả hết” - Một người thẳng thắn.
“Nếu gia đình bạn kinh tế ổn thì nhờ bố mẹ, coi như vay của bố mẹ rồi đi làm kiếm tiền trả nợ dần cho bố mẹ. Ai cũng có sai lầm thôi, quan trọng là cách mình nỗ lực sửa sai, chứ giờ nợ chồng nợ thế kia mà không trả đúng hạn thì thành nợ xấu, ảnh hưởng tương lai sau này lắm. Với cả nợ thẻ tín dụng mà chỉ trả được phần dư nợ tối thiểu thì coi như đang nuôi tiền lãi thôi chứ phần gốc không giảm tí nào” - Một người khuyên.
“Mình cũng từng nợ mấy trăm triệu. Cách thoát ra của mình là lao vào làm, chỉ có cách lao vào kiếm tiền để trả nợ thôi chứ không còn cách nào khác, trừ khi được bố mẹ trả cho. Bên cạnh đó phải chi tiêu hợp lý, coi đây như bài học đi bạn ạ. Đừng dùng thẻ tín dụng rồi ảo tưởng mình có tiền, mình được phép thoải mái chi tiêu nữa, nợ 1 lần cho nhớ” - Một người bình luận.
1. Tiếp cận tiền nhanh, nhưng dễ “quên” khả năng trả nợ
Vay tiêu dùng giúp giải quyết nhu cầu trước mắt rất nhanh: mua sắm, sửa nhà, chi tiêu cá nhân… mà không cần tích lũy đủ tiền và cũng không cần nhiều thủ tục phức tạp, cũng chẳng cần chờ lâu.
Ảnh minh họa
Chính sự tiện lợi này lại khiến nhiều người dễ rơi vào trạng thái chi tiêu vượt khả năng. Khi việc vay tiền là chuyện có thể làm trong vài phút, người ta dễ lơ là việc tính toán kỹ thu nhập và nghĩa vụ trả nợ sau đó. Nếu không kiểm soát tốt, khoản vay nhỏ ban đầu có thể trở thành áp lực tài chính kéo dài.
2. Hỗ trợ cải thiện chất lượng sống, nhưng dễ tạo thói quen chi tiêu cảm tính
Vay tiêu dùng có thể giúp bạn nâng cấp cuộc sống sớm hơn: một chiếc điện thoại tốt hơn, một chuyến du lịch, hay một món đồ phục vụ công việc,... Nhưng nếu lạm dụng, nó dễ hình thành thói quen “thích là mua, thiếu thì vay”. Về lâu dài, điều này khiến việc quản lý tài chính mất cân bằng, vì chi tiêu không còn dựa trên khả năng tài chính thực tế mà phụ thuộc vào khả năng vay.
3. Giảm áp lực ngắn hạn, nhưng tăng trách nhiệm dài hạn
Một khoản vay tiêu dùng có thể giúp bạn cảm thấy “dễ thở” hơn khi đang cần tiền chi tiêu. Tuy nhiên, đổi lại là nghĩa vụ trả nợ kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Điều này đòi hỏi sự kỷ luật tài chính ổn định. Nếu thu nhập có biến động, khoản vay từng giúp giải quyết vấn đề trong ngắn hạn lại có thể trở thành gánh nặng dài hạn.
Tựu trung lại, không có công cụ hay sản phẩm tài chính nào là hoàn toàn xấu, hay hoàn toàn tốt. Tất cả đều nằm ở cách mỗi người sử dụng. Dùng đúng thì hỗ trợ rất tốt, dùng thiếu kiểm soát thì dễ phản tác dụng. Và quan trọng không phải là có vay hay không, mà là vay trong giới hạn mình có thể chủ động chi trả.