Không phải ngẫu nhiên mà hàng loạt video của thương hiệu này liên tục xuất hiện trên trang đề xuất của hàng triệu người dùng. Tất cả đều tuân theo một khuôn mẫu chung. Để hiểu rõ cách thức hoạt động của công thức này chúng ta cần nhìn lại toàn cảnh sự bùng nổ của kênh truyền thông Cơm Quê Dượng Bầu. Từ một trang mạng xã hội không mấy nổi bật thương hiệu này bỗng chốc thu hút hàng triệu lượt xem cho mỗi bài đăng mới. Điểm kỳ lạ là phần lớn lượng tương tác bên dưới các đoạn video không đến từ sự khen ngợi hay ủng hộ mà lại tràn ngập những lời chỉ trích thắc mắc và đính chính từ phía người xem.
Món ăn tại Cơm quê Dượng Bầu.
Nhiều người lầm tưởng rằng đây là do sự thiếu chuyên nghiệp trong khâu quản lý hình ảnh. Tuy nhiên khi xâu chuỗi hàng loạt sản phẩm truyền thông của quán bất kỳ ai có kinh nghiệm quan sát nội dung số đều nhận ra một sự lặp lại có chủ đích. Mọi video đều được dập khuôn theo một cấu trúc thống nhất từ hình ảnh góc quay cho đến cách ngắt nhịp lời nói. Đây chính là dấu hiệu rõ ràng nhất của một dây chuyền sản xuất nội dung hàng loạt với mục tiêu duy nhất là thu hút nhiều lượt truy cập.
Điểm mấu chốt tạo nên thành công về mặt số liệu cho Cơm Quê Dượng Bầu nằm trọn vẹn ở bảy giây đầu tiên của mỗi đoạn clip. Trong thời đại thông tin bùng nổ bảy giây là khoảng thời gian tối đa để một nhà sáng tạo nội dung có thể giữ chân người dùng trước khi họ lướt sang bài viết khác. Nắm bắt được quy luật khắt khe này đội ngũ của quán đã thiết kế một cái bẫy hoàn hảo ngay từ khoảnh khắc mở màn.
Khuôn mẫu quen thuộc luôn bắt đầu bằng hình ảnh người phụ nữ lớn tuổi đưa các nguyên liệu lên trước ống kính một cách rành mạch. Cô sẽ lần lượt giới thiệu nguyên liệu thứ nhất cộng với nguyên liệu thứ hai. Đỉnh điểm của sự kịch tính rơi vào giây thứ sáu và thứ bảy khi cô công bố tên món ăn đi kèm với mức giá 110 ngàn đồng.
Tuy nhiên sự chú ý không đến từ hình ảnh món ăn mà đến từ việc người nói cố tình đọc đảo ngược tên các thành phần hoặc ghép từ một cách phi logic. Sự kết hợp giữa một mức giá đắt đỏ đến phi lý và cách gọi tên món ăn sai lệch hoàn toàn so với kiến thức thông thường đã tạo ra một cú sốc nhận thức cực mạnh đối với bất kỳ ai đang xem qua màn hình.
Sau khi thả thành công miếng mồi tâm lý ở bảy giây đầu ba mươi lăm giây tiếp theo của đoạn clip chỉ đơn thuần là quá trình chế biến món ăn. Khung thời gian này thực chất đóng vai trò như một khoảng đệm để giữ cho video tiếp tục phát trong khi người xem đang bận rộn xử lý những cảm xúc vừa được khơi gợi.
Phản xạ tự nhiên của con người khi tiếp nhận một thông tin sai lệch rành rành ngay trước mắt là lập tức muốn lên tiếng sửa sai. Khi nghe một mức giá trên trời cho một món ăn bình dân người ta sinh ra tâm lý bất bình. Khi nghe gọi sai tên một nguyên liệu cơ bản người ta nảy sinh nhu cầu đính chính. Và để giải tỏa sự ức chế đó người xem buộc phải bấm vào phần bình luận để để lại ý kiến của mình. Trong lúc họ mải mê gõ những dòng chữ bức xúc thì đoạn video dài hơn bốn mươi giây kia vẫn tiếp tục chạy vòng lặp làm tăng vọt chỉ số thời lượng xem trung bình cho kênh.
Hệ thống phân phối của các nền tảng mạng xã hội hiện nay hoạt động dựa trên trí tuệ nhân tạo và những thuật toán tự động. Những hệ thống này thường ưu tiên các nội dung có khả năng tạo ra sự thảo luận sôi nổi mà không phân biệt rõ ràng đó là ý kiến đồng thuận hay phản đối. Chỉ số cốt lõi để nền tảng đánh giá sức hấp dẫn của một video chính là tổng lượng tương tác bao gồm lượt xem số lượng bình luận và thời gian lưu lại trên trang.
Bằng cách tạo ra những nội dung khơi gợi sự tranh luận mạnh mẽ thương hiệu này đã vô tình thúc đẩy người xem tham gia vào quá trình lan tỏa thông tin. Những ý kiến đóng góp hay thậm chí là những lời đính chính từ cộng đồng mạng đã trở thành các tín hiệu để thuật toán nhận diện đây là một chủ đề đang được quan tâm đặc biệt. Theo cơ chế vận hành của nền tảng khi một nội dung nhận được sự tương tác dồn dập trong thời gian ngắn hệ thống sẽ tự động đề xuất video đó đến một tệp khách hàng rộng lớn hơn. Kết quả là sự tò mò của công chúng càng cao thì mức độ phủ sóng của đoạn clip càng được mở rộng và mục tiêu về mặt lưu lượng truy cập của đội ngũ sản xuất nội dung đã được đáp ứng.
Xét về mặt hiệu quả truyền thông ngắn hạn phương thức này rõ ràng mang lại những con số ấn tượng về độ phủ sóng và khả năng tiếp cận khách hàng. Việc xây dựng một khuôn mẫu nội dung thống nhất giúp đội ngũ sản xuất tối ưu hóa nguồn lực và duy trì tần suất xuất hiện thường xuyên trên các bảng tin đề xuất. Đây có thể xem là một cách tiếp cận thực tế trong bối cảnh thị trường nội dung số đang cạnh tranh vô cùng khốc liệt.
Thế nhưng, việc phát triển thương hiệu dựa trên sự xôn xao của dư luận cũng đặt ra nhiều bài toán về tính bền vững lâu dài. Khi khán giả bắt đầu nhận diện được các quy luật nội dung lặp đi lặp lại sự hứng thú ban đầu có thể dần thay thế bằng cảm giác thiếu mới mẻ. Một doanh nghiệp trong lĩnh vực dịch vụ ăn uống cần sự gắn kết dựa trên niềm tin và sự hài lòng thực tế của khách hàng. Do đó việc cân bằng giữa các yếu tố thu hút sự chú ý và giá trị cốt lõi của thương hiệu sẽ là yếu tố quyết định để duy trì vị thế trong lòng công chúng. Những phương thức truyền thông mang tính kích thích cảm xúc có thể tạo ra hiệu ứng tức thời nhưng sự bền vững của một thương hiệu vẫn luôn cần được xây dựng trên nền tảng của sự thấu hiểu và tôn trọng trải nghiệm người xem.