Cô gái 23 tuổi suy thận cấp suýt chết vì thói quen nhiều người Việt thích mê mỗi mùa nắng nóng

Chiếc giường bệnh ám mùi hóa chất, tiếng máy chạy thận kêu đều đặn, sự đau đớn và sức nặng từ hóa đơn y tế là những thứ Tongtong phải đối mặt đều đặn mỗi tuần. Ở tuổi 23, bao ước mơ, dự định về tương lai của cô gần như vỡ vụn sau một lần nhập viện cấp cứu vì suy thận cấp và nhiễm toan ceton tiểu đường. Thế nhưng, cô chẳng thể trách ai khi chính những thói quen ăn uống tệ hại của mình là thủ phạm.

Tongtong đang sống tại Trịnh Châu, Hà Nam, Trung Quốc. Cô gái trẻ này vốn "hảo ngọt", cực mê đồ uống có đường, đặc biệt là nước ngọt có ga.

Gần đây, trời nắng nóng cao điểm, lượng uống nước ngọt có ga của Tongtong tăng vọt lên so với ngày thường. Sức hấp dẫn của món nước mát lạnh, tê tê đầu lưỡi, dư vị ngọt ngào lại sảng khoái ngày hè khiến cô bỏ luôn việc uống nước lọc, cứ khát là lấy nước ngọt có ga ra uống.

Vào buổi chiều xảy ra sự việc, Tongtong như thường lệ mở tủ lạnh lấy nước ngọt có ga để hạ nhiệt sau khi đi năndg về. Thế nhưng, cơn khát vừa qua thì cơn đau liền ập đến. Cơ thể cô bắt đầu phát ra những tín hiệu đình công dữ dội. Toàn thân đổ mồ hôi lạnh ngắt, nhịp tim đập nhanh bất thường và các cơn nôn mửa xuất hiện liên tục. Trước khi kịp kêu cứu, Tongtong ngã quỵ xuống sàn nhà, sùi bọt mép rồi rơi vào trạng thái hôn mê sâu, mất hoàn toàn ý thức.

May mắn là người nhà phát hiện ngay sau đó và gọi xe cấp cứu. Khi đến bệnh viện, Tongtong đã rơi vàog nguy kịch. Kết quả xét nghiệm cho thấy nồng độ đường huyết của Tongtong đã vượt ngưỡng đo của máy, máu bị nhiễm axit nặng. Bác sĩ kết luận cô bị nhiễm toan ceton do bệnh lý tiểu đường tiến triển nặng bùng phát đột ngột.

Lượng đường và axit khổng lồ dồn dập tấn công cùng lúc trong trạng thái cơ thể mất nước nghiêm trọng đã kích hoạt chuỗi sụp đổ của nhiều cơ quan nội tạng. Nghiêm trọng nhất là tình trạng tổn thương thận cấp tính nguy kịch, hay còn gọi là suy thận cấp. Cặp thận của cô gái 23 tuổi đã hoàn toàn bị tê liệt chức năng lọc máu, buộc ê kíp y tế phải can thiệp máy chạy thận nhân tạo để hỗ trợ lọc độc tố khẩn cấp.

Sau nhiều giờ cấp cứu nghẹt thở, Tongtong đã qua khỏi cơn nguy kịch nhưng rất nhiều tổn thương là không thể phục hồi. Tình trạng phù phổi và viêm tụy được kiểm soát tốt nhưng biến chứng thần kinh khiến cô hôn mê thêm nhiều ngày tại phòng chăm sóc tích cực. Sau khi tỉnh lại, cô vẫn phải đối mặt với máy chạy thận nhân tạo suốt phần đời còn lại.

Tại sao uống nước ngọt có ga hại thận, gây suy thận cấp?

Bác sĩ chuyên khoa thận học Ye Dong (Hà Nam,Trung Quốc) cảnh báo, nhiều người lầm tưởng việc uống nước ngọt có ga quá mức chỉ gây tăng cân thông thường hay tiểu đường nhưng thực tế đây chính là ngòi nổ phá hủy hệ bài tiết từ nhiều phía. Từ trường hợp của Tongtong, ông bóc tách 4 cách mà việc lạm dụng loại nước "vạn người mê" này tác động tiêu cực tới thận như sau:

1. Tấn công trực tiếp nhu mô và mạch máu thận

Khi nạp dồn dập lượng đường lớn, hệ thống lọc bị quá tải hoàn toàn. Đường huyết cao kích hoạt phản ứng viêm nặng, làm bong tróc và hoại tử tế bào biểu mô ống thận. Đồng thời, đường dư thừa làm xơ hóa các vi mạch máu nuôi dưỡng cầu thận, bóp nghẹt dòng máu giàu oxy và trực tiếp dẫn đến hiện tượng suy thận.

2. Hàm lượng axit photphoric cao tạo sỏi bóp nghẹt hệ bài tiết

Nước ngọt có ga chứa nồng độ axit photphoric rất cao, chất này làm thay đổi môi trường và thành phần hóa học của nước tiểu. Khi cơ thể mất nước qua mồ hôi vào mùa nóng, nước tiểu bị cô đặc lại. Axit photphoric sẽ lập tức kết tủa với canxi tạo thành các tinh thể sỏi thận sắc nhọn, gây tắc nghẽn đường tiết niệu, ứ nước ngược dòng và kích hoạt đợt suy thận cấp.

3. Tăng huyết áp làm tăng nguy cơ suy thận

Lượng fructose khổng lồ khi chuyển hóa tại gan sẽ gián tiếp làm tăng sản xuất các chất co mạch và kích thích hệ thần kinh giao cảm hoạt động quá mức. Tình trạng này đẩy áp lực dòng máu lên toàn cơ thể tăng vọt. Khi áp lực máu dồn về cầu thận vượt ngưỡng chịu đựng kéo dài, các màng lọc sẽ bị rách, xơ cứng hoàn toàn và mất chức năng thải độc gây suy thận.

4. Kích hoạt biến chứng tiểu đường cấp tính phá hủy đa cơ quan

Tiêu thụ đồ ngọt vô tội vạ đẩy đường huyết tăng vọt bạt mạng, kích hoạt hội chứng nhiễm toan ceton nguy hiểm. Biến chứng tiểu đường cấp tính này giải phóng lượng axit khổng lồ vào máu, ép phổi phải hoạt động kiệt quệ gây phù phổi, làm hoại tử tuyến tụy và tấn công hệ thần kinh trung ương. Tình trạng nhiễm độc và suy đa tạng này kéo tụt huyết áp toàn thân, cắt đứt nguồn máu nuôi thận và ép hệ bài tiết sụp đổ hoàn toàn trong cơn suy thận nguy kịch.

Để bảo vệ thận, Phó Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Trung Quốc kiêm Phó Giám đốc Ủy ban Chuyên gia sửa đổi Hướng dẫn chế độ ăn uống Ma Guansheng khuyến cáo kiểm soát lượng đường bổ sung hàng ngày dưới mức 25g. Các loại nước ngọt có ga chỉ nên sử dụng hạn chế, tuyệt đối không được dùng để thay thế cho nước lọc hằng ngày.

Ngoài suy thận và tiểu đường, bác sĩ Ye Dong cảnh báo uống nhiều nước ngọt có ga còn tàn phá cơ thể từ trong ra ngoài bằng những hệ lụy cực kỳ đáng sợ. Men răng sẽ bị lượng axit pH thấp bào mòn, còn xương thì giòn sớm do chất axit photphoric ngăn cơ thể hấp thụ canxi. Đáng sợ hơn, đống calo rỗng và đường fructose dư thừa nạp vào dồn dập sẽ biến thành mỡ bọc lấy gan, gây béo phì nội tạng. Nhiều người còn rơi vào cảnh suy dinh dưỡng thể béo vì nước ngọt tạo cảm giác no giả khiến bạn bỏ bê bữa chính, khiến cơ thể thừa cân nhưng tế bào lại thiếu chất nghiêm trọng.