Chị em U40-50 hăm hở phơi nắng giữa trưa để chắc xương, săn da và cái giá của sự "làm liều"

Ở tuổi 40, 50, phụ nữ bắt đầu nhìn cơ thể mình bằng một tâm thế khác. Chăm sóc bản thân vì thế không còn đơn thuần là chuyện dưỡng da hay giữ dáng mà còn là mong muốn duy trì sức khỏe, bảo vệ xương khớp, giữ cơ thể đủ dẻo dai để tận hưởng những năm tháng phía trước.

Phơi nắng là một trong số đó. Người nghe nói ánh nắng giúp tổng hợp vitamin D, người tin đây là bí quyết để cơ thể khỏe mạnh, da dẻ săn chắc, chậm lão hóa. Rồi từ một người thử trước, cả hội bạn thân cùng hào hứng làm theo. Chỉ có điều, không phải ai cũng nhận được kết quả như mong đợi.

Từ một lời rủ rê của hội bạn đến những buổi phơi nắng giữa trưa

Chị Hạnh, 43 tuổi, là người rất chăm chút ngoại hình và... sợ già. Sau một lần nghe bạn bè nói rằng phơi nắng giúp cơ thể tổng hợp vitamin D, da săn chắc, chị bắt đầu dành thời gian ra sân mỗi ngày. Theo dõi một số hội nhóm về "phơi nắng", thấy nhiều người hay "phơi" vào khung giờ 9-13h, thế là chị cũng làm theo. Hôm nào được nghỉ thì tranh thủ ngồi ở ban công, hôm nào đi làm thì chị xuống đường đi vài vòng khoảng 1 tiếng đồng hồ thì lên văn phòng.

Chị Lan, 49 tuổi, là một tín đồ phơi nắng sau khi được bạn rỉ tai "phụ nữ sau mãn kinh dễ bị loãng xương, phơi nắng hấp thụ vitamin D sẽ mãn kinh chậm và nhẹ nhàng hơn". Thay vì tìm hiểu đầy đủ về dinh dưỡng, vận động và các biện pháp đánh giá sức khỏe xương, chị lập tức lên kế hoạch phơi nắng. Với ưu thế là bán hàng, vào buổi trưa lại vắng khách, chị tranh ngủ ngồi ngày trước cửa quán để phơi nắng.

Còn chị Mai, 45 tuổi, lại là người khởi xướng phong trào trong hội bạn. Chị thường chia sẻ các mẹo chăm sóc sức khỏe đọc được trên mạng, từ ăn uống, tập luyện đến phơi nắng. Chị cũng là người đã "lôi kéo" được nhóm bạn thân cùng phơi nắng với mình. Ai cũng rất hào hứng, thậm chí, cứ cuối tuần nếu không bận gì thì sẽ tụ tập... cùng nhau ăn uống, phơi nắng tại nhà một người nào đó trong nhóm.

Ba người phụ nữ, 3 công việc khác nhau nhưng đều có chung một mục đích là khỏe mạnh khi đến với trào lưu phơi nắng. Thế nhưng, phơi nắng thế nào cho an toàn, phơi bao lâu, thời gian nào, cần chú ý những gì... thì không phải chị nào cũng biết. Thậm chí, có chị đã phải trả giá vì phơi nắng sai cách.

Một hôm, sau buổi phơi nắng kéo dài hơn thường lệ, vùng da cánh tay và vai của chị Hạnh đỏ rực, nóng ran. Đến tối, cảm giác đau rát vẫn không giảm, một số vùng da còn xuất hiện bỏng nước và rất rát. Sau đó chị phải đến viện Da liễu khám và mua thuốc điều trị.

Còn chị Mai thì không bao giờ quên ngày hôm đó, rõ ràng mình đang phơi nắng mà khi tỉnh dậy lại ở trong bệnh viện. Dù người mệt nhưng hôm đó chị Mai vẫn mang ghế ra nằm phơi nắng trước cửa hàng. Sau đó, thấy đau đầu, chị nghĩ ngủ 1 giấc là hết. Không ngờ, chị thiếp đi, có người hỏi mua hàng nhưng gọi không được liên hô hoán mọi người đưa chị đến viện. Nếu hôm đó không có người mua hàng thì kết quả thế nào chị Mai cũng không dám nghĩ tiếp.

Muốn da săn chắc, trẻ lâu nhưng phơi nắng quá mức có thể phản tác dụng

Bước sang tuổi 40, làn da thường bắt đầu xuất hiện rõ hơn những dấu hiệu của thời gian. Da có thể khô hơn, độ đàn hồi giảm, nếp nhăn và đốm sắc tố dần nhiều lên. Bởi vậy, mong muốn tìm một phương pháp chăm sóc từ bên trong, vừa đơn giản vừa ít tốn kém, là điều dễ hiểu.

Tuy nhiên, theo ThS.BS.CKII Nguyễn Phương Thảo, Giám đốc Chuyên môn Hệ thống Phòng khám Da liễu - Thẩm mỹ Pensilia, không nên lấy cảm giác nóng, da sạm màu hay việc không bị cháy nắng ngay sau khi phơi làm thước đo cho thấy làn da đang khỏe mạnh. Rám nắng thực chất là phản ứng của da trước tác động của tia UV, không phải dấu hiệu chứng minh cơ thể đang nhận được lợi ích sức khỏe.

Thế nhưng, cơ quan Nghiên cứu Ung thư Quốc tế (IARC) thuộc WHO xếp bức xạ mặt trời và tia UV vào nhóm 1, tức tác nhân chắc chắn gây ung thư ở người. Ngoài ra, việc tiếp xúc quá mức với tia UV có thể gây cháy nắng, tổn thương mắt, đẩy nhanh quá trình lão hóa da và làm tăng nguy cơ ung thư da. Đáng chú ý, tổn thương không chỉ xuất hiện sau những lần phơi nắng khiến da đỏ rát, bỏng nắng mà còn có thể tích lũy qua nhiều năm tiếp xúc.

Điều đó có nghĩa là nếu mục tiêu là giữ da săn chắc, hạn chế nếp nhăn và duy trì vẻ ngoài tươi tắn, việc cố tình phơi da dưới nắng gắt có thể đi ngược lại mong muốn ban đầu.

Lo loãng xương khi về già, không nên chỉ trông chờ vào ánh nắng

Nếu mong muốn trẻ lâu là một động lực thì nỗi lo loãng xương lại là lý do khiến nhiều phụ nữ trung niên quan tâm đến việc phơi nắng.

Vitamin D đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thu canxi và phốt pho, góp phần duy trì sức khỏe xương. Cơ thể có thể tự tổng hợp vitamin D khi da tiếp xúc với tia UVB từ ánh nắng mặt trời. Tuy nhiên, BS Phương Thảo lưu ý, theo tài liệu tổng hợp từ WHO và Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ (NIH), khả năng tổng hợp vitamin D từ ánh nắng phụ thuộc vào nhiều yếu tố như màu da, tuổi tác, mùa, thời tiết, mây, khói bụi và cường độ tia UV tại thời điểm tiếp xúc.

Đặc biệt, khoảng thời gian có tia UVB đủ mạnh để hỗ trợ tổng hợp vitamin D cũng có thể là lúc cường độ tia cực tím cao, làm tăng nguy cơ tổn thương da. Vì vậy, không nên mặc định phơi nắng vào giữa trưa hoặc nằm dưới nắng 30 phút mỗi ngày là tốt cho sức khỏe.

Bác sĩ Thảo cũng khuyến cáo, không nên đánh đổi sức khỏe làn da để chạy theo một phương pháp đang được lan truyền trên mạng. Nếu nghi ngờ thiếu vitamin D, người dân nên được đánh giá nhu cầu và lựa chọn cách bổ sung phù hợp. Vitamin D còn có thể được cung cấp qua thực phẩm và chế phẩm bổ sung khi cần thiết, theo tư vấn của nhân viên y tế. Còn khi có biểu hiện mất ngủ, đau nhức kéo dài, cần thăm khám để xác định nguyên nhân thay vì tự điều trị bằng cách phơi nắng.

“Phơi nắng có thể hỗ trợ cơ thể tổng hợp vitamin D, nhưng không phải phương pháp chữa bách bệnh. Điều quan trọng là hiểu đúng lợi ích của ánh nắng, kiểm soát thời gian tiếp xúc và bảo vệ làn da trước tác động của tia cực tím. Ánh sáng ban ngày, đặc biệt là ánh sáng buổi sáng, tác động đến nhịp sinh học thông qua mắt, chứ không phải nhờ tia UV tác động lên da. Vì vậy, mọi người có thể ra ngoài trời vào buổi sáng, kể cả ở khu vực có bóng râm, để tiếp nhận ánh sáng tự nhiên, không cần phơi nắng trực tiếp giữa trưa” , bác sĩ nhấn mạnh.