Chỉ cần đổi 6 thói quen nhỏ, bạn tránh được hàng chục năm tích lũy chất độc vào người

Bạn có bao giờ dừng lại nhìn chiếc túi nilon đang đựng tô canh nóng hổi vừa mua ở vỉa hè? Hay hộp nhựa đựng cơm hộp bạn vừa cho vào lò vi sóng? Những thói quen tưởng chừng bình thường ấy, theo các chuyên gia dinh dưỡng, lại là con đường ngắn nhất để hóa chất độc hại đi thẳng vào cơ thể bạn.

BPA - Kẻ thù giấu mặt trong lon đồ hộp

Bisphenol A (BPA) từ lâu đã bị cơ quan quản lý thực phẩm nhiều nước "gắn cờ đỏ" vì khả năng rối loạn nội tiết tố. Chất này ẩn mình trong lớp tráng bên trong hộp đồ hộp, một số loại hộp nhựa, và cả đồ dùng trẻ em.

Đáng lo hơn, năm 2023, Cơ quan An toàn Thực phẩm châu Âu (EFSA) đã hạ mức an toàn của BPA xuống rất thấp, đồng nghĩa nhiều người trong chúng ta có thể đang tiếp xúc với lượng BPA vượt ngưỡng mà không hề hay biết.

BPA thường được tìm thấy trong một số vật liệu nhựa và vật liệu tiếp xúc với thực phẩm, đặc biệt là lớp phủ bên trong đóng hộp và một số hộp nhựa.

Nguyên tắc sống sót: Đừng bao giờ đổ đồ nóng trực tiếp vào hộp nhựa. Muốn hâm nóng đồ hộp? Hãy đổ ra bát sứ trước. Với trẻ nhỏ, chỉ dùng sản phẩm được chứng nhận không chứa BPA.

Chất hóa dẻo - Không chỉ từ đồ ăn

Ít ai biết rằng chất hóa dẻo (Phthalates) - thứ làm cho nhựa mềm dẻo hơn - không phải phụ gia thực phẩm hợp pháp nhưng lại lẻn vào cơ thể chúng ta mỗi ngày.

Thủ phạm khiến con người chất hóa dẻo không chỉ là bao bì thực phẩm. Nước hoa, mỹ phẩm, đồ chơi trẻ em, thậm chí bụi nhà... Tất cả đều là nguồn phát tán chất hóa dẻo. Đặc biệt, thức ăn nhiều dầu mỡ tiếp xúc lâu với nhựa mềm là "combo nguy hiểm" nhất.

Hãy nghĩ đến tô bún bò, tô phở, hay miếng đồ nhậu được múc thẳng vào túi nilon, đó chính là tình huống rủi ro cao điển hình trong bữa ăn hàng ngày của người Việt.

Các chuyên gia y tế gợi ý rằng khi đối mặt với việc tiếp xúc với chất hóa dẻo, có ba điều quan trọng:

- Không bảo quản thực phẩm giàu chất béo trong vật liệu đóng gói nhựa mềm hoặc PVC trong thời gian dài.

- Chế biến quá nhiều, đóng gói nhiều và tiếp xúc lâu dài với nhựa, chẳng hạn như thực phẩm nấu chín đã được bọc trong một thời gian dài, ăn ngoài nhiều dầu mỡ và túi nhựa mềm nhiều lần chứa thức ăn nóng.

- Chất hóa dẻo tiếp xúc không chỉ khi ăn mà còn từ nước hoa và vật dụng cá nhân, vì vậy việc quản lý phơi nhiễm toàn diện quan trọng hơn là chỉ nhìn chằm chằm vào một loại thực phẩm nhất định.

Khuyến cáo cụ thể là tránh sử dụng túi nilon để phục vụ trực tiếp các món canh nóng, các món nóng, đặc biệt là các món kho. Thực phẩm om được ngâm trong chất béo và nước sốt ở nhiệt độ cao, dễ khiến các chất độc hại trong nhựa hòa tan và bị thức ăn hấp phụ, làm tăng nguy cơ sức khỏe.

Nên để các loại thực phẩm giàu chất béo như dầu, nước sốt, cà ri, nước sốt và pho mát trong hộp thủy tinh hoặc thép không gỉ. Các vật dụng cá nhân nên được đơn giản hóa càng nhiều càng tốt, ít mùi thơm và ít mùi thơm hơn.

Vi nhựa - Thứ bạn không nhìn thấy nhưng vẫn uống mỗi ngày

Nghiên cứu năm 2024 do Viện Y tế Quốc gia Mỹ tổng hợp cho thấy mỗi lít nước đóng chai chứa trung bình 240.000 hạt nhựa siêu nhỏ , 90% trong số đó là hạt nano nhựa - nhỏ đến mức có thể xâm nhập vào tế bào cơ thể.

Tất nhiên, khoa học vẫn chưa kết luận chắc chắn hệ quả sức khỏe cụ thể, nhưng xu hướng rõ ràng là: càng ít tiếp xúc càng tốt. Đặc biệt tránh dùng đồ nhựa vừa cũ vừa trầy xước rồi lại đem hâm nóng. Đó là lúc vi nhựa thoát ra nhiều nhất.

Dioxin - Chất độc tích lũy trong mỡ động vật

Đây là cấp độ khác. Dioxin sinh ra từ quá trình đốt rác, sản xuất công nghiệp, rồi lắng xuống đất, nước, và đi vào chuỗi thức ăn. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) xác nhận hơn 90% lượng dioxin con người hấp thụ đến từ thịt, sản phẩm sữa, cá và hải sản .

Không cần hoảng loạn, nhưng cần tỉnh táo: bỏ mỡ và da khi ăn thịt, chọn sữa ít béo, ăn cá nhưng chú ý nguồn gốc - những bước nhỏ này góp phần đáng kể làm giảm tích lũy dioxin trong cơ thể theo năm tháng.

6 thói quen cần thay đổi ngay

Các chuyên gia dinh dưỡng nhấn mạnh rằng khi đối mặt với những chất độc môi trường thường được nghe này, điều quan trọng nhất không phải là mua các sản phẩm giải độc mà trước tiên phải thay đổi những điểm tiếp xúc có thể khắc phục được nhất trong cuộc sống. Dưới đây là "6 mẹo để tự bảo vệ":

1. Không chạm vào nhựa đối với thức ăn và đồ uống nóng.

2. Thực phẩm giàu chất béo ít tiếp xúc với nhựa trong thời gian dài.

3. Thực phẩm được làm nóng nhiều bước, đóng gói nhiều, ít chế biến hơn.

4. Thay thế hộp đựng nếu nó đã cũ, bị trầy xước, nguyên tử hóa hoặc biến dạng.

5. Đa dạng hóa chế độ ăn uống của bạn và tập trung vào các loại thực phẩm nguyên mẫu để giảm sự tích tụ của một nguồn ô nhiễm duy nhất.

6. Phụ nữ mang thai, những người đang cố gắng thụ thai, trẻ sơ sinh và trẻ em nên thận trọng hơn.

Bằng cách nắm vững những nguyên tắc này, bạn có thể giảm tiếp xúc với các chất độc môi trường một cách hiệu quả và xây dựng một tuyến phòng thủ vững chắc cho sức khỏe của bạn và gia đình bạn.