Hầu hết chúng ta đều vui mừng khi giảm được vài cân mà dường như không cần phải nỗ lực gì cả.
Tuy nhiên, việc giảm cân mà không cắt giảm lượng calo hoặc không tập luyện nhiều hơn ở phòng tập có thể là dấu hiệu của điều gì đó không lành mạnh.
Giảm cân nhanh có thể là triệu chứng của nhiều tình trạng bệnh nghiêm trọng tiềm ẩn như tiểu đường, căng thẳng, bệnh nặng và thậm chí là ung thư.
Trên thực tế, các chuyên gia khuyên rằng nếu bạn vô tình giảm hơn năm phần trăm trọng lượng cơ thể bình thường, hoặc hơn 10 pound (4,5 kg) trong vòng chưa đầy một năm, bạn nên tham khảo ý kiến bác sĩ.
Dưới đây là những căn bệnh bạn có thể gặp phải nếu giảm cân bất thường.
Tuyến giáp hoạt động quá mức, trong y học gọi là cường giáp, có thể gây ra một loạt các triệu chứng bao gồm thay đổi tâm trạng, yếu cơ và khát nước liên tục.
Tuy nhiên, tuyến giáp hoạt động quá mức cũng gây ra sự tăng đột biến trong quá trình trao đổi chất, dẫn đến giảm cân nhanh chóng. Điều này cũng có thể làm tăng cảm giác thèm ăn của bạn, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) giải thích.
Bởi vì tuyến giáp có chức năng sản xuất các hormone giúp điều chỉnh quá trình trao đổi chất của cơ thể. Các hormone này được gọi là triiodothyronine (T3) và thyroxine (T4).
Thuốc gọi là thionamide có thể được sử dụng để ngăn tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone, nhưng các phương pháp điều trị khác bao gồm xạ trị để phá hủy các tế bào trong tuyến giáp và phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ hoặc một phần tuyến giáp có thể được khuyến nghị.
Giảm cân mặc dù ăn nhiều calo cũng có thể là triệu chứng của bệnh tiểu đường.
Nguyên nhân là do lượng insulin không đủ sẽ ngăn cơ thể đưa glucose từ máu đến các tế bào để sử dụng làm năng lượng.
Điều này khiến cơ thể đốt cháy chất béo và cơ để lấy năng lượng, từ đó có thể giúp giảm cân nhanh chóng.
Esther Walden, cố vấn lâm sàng cấp cao tại Diabetes UK (Anh), chia sẻ: 'Giảm cân nhanh có thể là triệu chứng của bệnh tiểu đường loại 1 vì một trong những nhiệm vụ chính của insulin là đưa đường từ máu vào các tế bào nơi đường có thể được sử dụng để tạo năng lượng hoặc được lưu trữ để sử dụng sau này'.
Bà giải thích: 'Khi không có insulin, các tế bào sẽ bị thiếu năng lượng, cơ thể phải làm việc nhiều hơn để cố gắng loại bỏ lượng đường dư thừa trong máu và lượng đường dư thừa đó không thể được lưu trữ trong các tế bào mỡ'.
'Ngoài ra, khi không có insulin, cơ thể sẽ bắt đầu phân hủy chất béo để tạo ra một dạng năng lượng mà cơ thể có thể sử dụng'.
Bà cảnh báo rằng tình trạng giảm cân này có thể diễn ra khá nhanh trước khi được chẩn đoán mắc bệnh tiểu đường loại 1.
Bệnh Crohn và viêm loét đại tràng đều là các loại bệnh viêm ruột, gây đau bụng và tiêu chảy.
Tình trạng này cũng gây chảy máu hậu môn, có máu hoặc chất nhầy trong phân, mệt mỏi liên tục và sụt cân không mong muốn.
Mặc dù chưa rõ nguyên nhân gây ra tình trạng này, ảnh hưởng đến khoảng 10 triệu người trên toàn cầu, NHS cho biết tình trạng này xảy ra khi hệ thống miễn dịch tấn công ruột của bạn, khiến ruột bị viêm.
Theo Crohn's & Colitis UK (Anh), tình trạng viêm ở ruột này ngăn cơ thể bạn hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng từ thực phẩm bạn ăn, dẫn đến sụt cân và suy dinh dưỡng.
Chán ăn và giảm cân đáng kể ngoài ý muốn là triệu chứng xảy ra ở 80% những người mắc bệnh ung thư đường tiêu hóa trên, chẳng hạn như ung thư dạ dày hoặc ung thư gan.
Maxine Lenza, giám đốc thông tin y tế của Cancer Research UK (Anh), chia sẻ: 'Giảm cân đột ngột và không theo kế hoạch có thể xảy ra khi bạn đang trải qua những sự kiện căng thẳng trong cuộc sống hoặc có thể liên quan đến các tình trạng sức khỏe tiềm ẩn khác'.
Bà nói thêm: 'Giảm cân không rõ nguyên nhân cũng có thể là triệu chứng của một số loại ung thư, bao gồm ung thư phổi, ruột và tuyến tụy'.
Theo Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương quốc Anh, hội chứng suy mòn là một triệu chứng ung thư tiềm ẩn và gây mất cơ và mỡ nghiêm trọng.
Những người mắc ung thư giai đoạn đầu thường không bị chứng suy mòn. Nhưng có tới trong 5 người mắc ung thư giai đoạn cuối phát triển chứng suy mòn ở một mức độ nào đó.
Nhưng chứng suy mòn không chỉ là triệu chứng của bệnh ung thư.
Nguyên nhân cụ thể gây sụt cân nhanh ở bệnh nhân ung thư này cũng có thể xảy ra với HIV, bệnh thận và bệnh tim.
Trong bệnh ung thư, người ta cho rằng nguyên nhân là do tình trạng viêm.
Nguyên nhân là do tình trạng viêm có thể thúc đẩy sự tiêu hao cơ và khối u có thể lấy đi năng lượng của các bộ phận còn lại trong cơ thể.
Viêm cũng có liên quan đến mất cơ vì nó khiến protein bị phân hủy nhanh hơn tốc độ tạo ra. Đó là vì ung thư có thể làm hỏng ty thể, một phần của tế bào chịu trách nhiệm chuyển đổi chất dinh dưỡng thành năng lượng.
Nhưng phát hiện sớm các triệu chứng ung thư này có thể tạo ra sự khác biệt lớn.
'Nếu bạn nhận thấy bất kỳ thay đổi bất thường nào như giảm cân đáng kể mà không cố ý, điều quan trọng là phải nói chuyện với bác sĩ. Trong hầu hết các trường hợp, đó không phải là ung thư, nhưng nếu là ung thư, phát hiện sớm có thể tạo ra sự khác biệt thực sự', cô Lenza cho biết.
Giảm cân không chủ ý không chỉ là dấu hiệu cảnh báo của một căn bệnh nghiêm trọng.
NHS giải thích rằng việc trải qua một sự kiện căng thẳng như mất đi người thân yêu, ly hôn, chia tay hoặc mất việc đều có thể dẫn đến tình trạng sụt cân.
Bởi vì trong một số trường hợp, căng thẳng có thể gây mất cảm giác thèm ăn, khó tiêu hoặc các cử động thần kinh lặp đi lặp lại.
Khi bạn bị căng thẳng trong thời gian dài, các hormone căng thẳng như cortisol và adrenaline có thể tích tụ trong cơ thể, gây ra nhiều tác động vật lý, từ rối loạn giấc ngủ đến giảm cảm giác thèm ăn.
Adrenaline, hormone "chiến đấu hay bỏ chạy", thường giúp chúng ta có động lực. Nhưng quá nhiều adrenaline có thể ảnh hưởng đến tâm trạng và thậm chí cả ruột, gây ra chứng đau bụng và táo bón, NHS cảnh báo.
Điều này có thể khiến chúng ta không muốn ăn và kết quả là gây sụt cân.
Giảm cân cũng có thể là do bồn chồn lo lắng và nhịp chân, nếu thực hiện liên tục có thể đốt cháy thêm calo.
Căng thẳng không phải là tình trạng tâm lý duy nhất có thể gây sụt cân nhanh chóng, trầm cảm, lo âu và rối loạn ăn uống cũng có thể là lý do khiến một người sụt cân đáng kể.
Nguồn và ảnh: Daily Mail