Các chuyên gia trong nước và quốc tế bàn về bước tiến mới trong điều trị ung thư chính xác

Ngày 22/8, Hội thảo Khoa học Quốc tế “Precision Oncology 2026 - Đột phá trong Y học hạt nhân và Xạ trị định vị” do Bệnh viện Đa khoa Phương Đông tổ chức tại Hà Nội, quy tụ các chuyên gia ung bướu, y học hạt nhân và xạ trị của Việt Nam và Ấn Độ. Hội thảo tập trung cập nhật những tiến bộ trong chẩn đoán, lựa chọn điều trị và theo dõi đáp ứng ở người bệnh ung thư.

Theo ban tổ chức, Việt Nam mỗi năm ghi nhận khoảng 180.000 ca mắc mới và hơn 120.000 trường hợp tử vong do ung thư. Trong bối cảnh này, điều trị ung thư không chỉ đặt ra yêu cầu phát hiện bệnh sớm mà còn cần xác định chính xác đặc điểm sinh học, vị trí và mức độ lan rộng của khối u để lựa chọn chiến lược phù hợp cho từng người bệnh.

Tại hội thảo, với sự tham gia của các chuyên gia đến từ Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện K, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 và HealthCare Global (HCG), Ấn Độ, các chuyên gia tập trung vào hướng tiếp cận “Precision Oncology” - ung thư học chính xác, trong đó chiến lược điều trị được lựa chọn dựa trên đặc điểm sinh học của khối u và từng người bệnh thay vì áp dụng một phác đồ chung cho tất cả.

Một trong những nội dung nổi bật được bàn luận là Theranostics, hướng phát triển của y học hạt nhân kết hợp giữa chẩn đoán và điều trị. Theo nguyên lý “thấy đúng đích - chọn đúng liệu pháp”, các tác nhân phóng xạ có thể được sử dụng để xác định sự hiện diện, phân bố của một đích phân tử, sau đó đưa tác nhân điều trị hướng đến những tế bào ung thư biểu hiện đích đó.

Chia sẻ tại hội thảo, GS.TS.TTND Mai Trọng Khoa (nguyên Phó Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai, nguyên Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai) cho biết, Theranostics đang được ứng dụng theo hướng sử dụng các cặp tác nhân cùng nhắm vào một đích phân tử của tế bào u. Một tác nhân hỗ trợ hình ảnh hóa và đánh giá đích, trong khi tác nhân còn lại mang đồng vị phóng xạ điều trị. Một số hướng ứng dụng tiêu biểu được đề cập là nhắm thụ thể somatostatin (SSTR) trong u thần kinh nội tiết và nhắm PSMA trong ung thư tuyến tiền liệt.

Bên cạnh Theranostics, PET/CT và SPECT/CT cũng được các chuyên gia thảo luận trong mối liên hệ với ung thư học chính xác. PET/CT kết hợp thông tin chuyển hóa và giải phẫu, hỗ trợ phát hiện tổn thương, xác định giai đoạn và đánh giá đáp ứng điều trị. SPECT/CT giúp định vị các bất thường chức năng trên nền hình ảnh giải phẫu, với nhiều ứng dụng trong xạ hình xương, tuyến giáp cũng như đánh giá trước và sau điều trị bằng dược chất phóng xạ.

Một hướng khác được đề cập là xạ trị thích ứng. Kỹ thuật này cho phép điều chỉnh kế hoạch xạ trị trong quá trình điều trị dựa trên những thay đổi về giải phẫu và kích thước khối u, chẳng hạn khi khối u thu nhỏ hoặc người bệnh thay đổi cân nặng. Mục tiêu là tối ưu liều chiếu vào tổn thương đồng thời hạn chế ảnh hưởng tới các mô lành.

Hội thảo có 6 báo cáo chuyên sâu, với sự tham gia của 4 chuyên gia Việt Nam và 2 chuyên gia đến từ Ấn Độ. Chương trình do GS.TS.TTND Mai Trọng Khoa điều phối.

Các nội dung được trình bày gồm vai trò của PET/CT trong chẩn đoán và đánh giá đáp ứng miễn dịch; những tiến bộ gần đây của Theranostics; định hướng phát triển Theranostics tại Việt Nam; vai trò của PET/CT và SPECT/CT trong ung thư học chính xác; xạ trị thích ứng ở ung thư vùng đầu cổ và những tiến bộ mới trong xạ trị ung thư.

Theo ThS.BS Nguyễn Duy Anh (Phó Giám đốc Trung tâm Ung bướu, Xạ trị và Y học hạt nhân Quốc tế, Bệnh viện Đa khoa Phương Đông), giá trị của công nghệ không chỉ nằm ở khả năng kỹ thuật mà quan trọng hơn là việc công nghệ đó hỗ trợ bác sĩ đưa ra quyết định điều trị tốt hơn cho người bệnh.

“Sự kết hợp giữa các hướng tiếp cận này đang góp phần chuyển dịch điều trị ung thư từ mô hình “một phác đồ cho nhiều người bệnh” sang lựa chọn chiến lược phù hợp hơn với đặc điểm của từng người bệnh. Trong bối cảnh này, ung thư học chính xác không chỉ là lựa chọn một loại thuốc phù hợp. Đó còn là khả năng xác định chính xác bệnh ở đâu, đặc điểm sinh học như thế nào, người bệnh đáp ứng ra sao và liệu pháp nào có thể tác động tốt nhất vào tổn thương đích”, ThS.BS Nguyễn Duy Anh cho biết.

Thông qua việc kết nối chuyên gia trong nước và quốc tế, Precision Oncology 2026 hướng tới trao đổi học thuật, hợp tác chuyên môn và chia sẻ kinh nghiệm trong các lĩnh vực y học hạt nhân, Theranostics và xạ trị chính xác.