Căn bệnh của Lionel Messi

Nhìn Lionel Messi của hiện tại với vô vàn khoảnh khắc "vô tiền khoáng hậu" trên sân cỏ, ít ai ngờ rằng "M10" từng đứng trước nguy cơ giải nghệ từ khi còn là một cậu nhóc 11 tuổi vì một căn bệnh nội tiết phức tạp.

Cậu bé "không chịu lớn" và bản hợp đồng cứu rỗi sự nghiệp trên... khăn giấy

Lịch sử bóng đá thế giới từng đối mặt với nguy cơ đánh mất một trong những thiên tài vĩ đại nhất khi Lionel Messi ở tuổi thiếu niên mắc phải một hội chứng vể chiều cao, khiến anh "không chịu lớn".

Sinh ra trong một gia đình công nhân thép nghèo tại Argentina, từ nhỏ Messi đã bộc lộ năng khiếu thiên bẩm với trái bóng tròn. Tuy nhiên, trong khi các bạn đồng lứa phát triển chiều cao vùn vụt, Messi lại giữ vóc dáng nhỏ bé một cách bất thường.

Năm 1998, từ những nghi ngờ từ gia đình, bác sĩ Diego Schwarzstein (chuyên gia nội tiết nhi tại Rosario, Argentina) đã trực tiếp thăm khám và đưa ra kết luận y khoa rằng Lionel Messi mắc chứng thiếu hụt hormone tăng trưởng (Growth Hormone Deficiency - GHD). Đến năm 13 tuổi, khi thi đấu cho đội trẻ Newell's Old Boys, Messi chỉ cao vỏn vẹn 1m42. Đặt lên bàn cân so sánh, chiều cao trung bình của một cậu bé 13 tuổi tại Argentina khi đó đã rơi vào khoảng 1m55 - 1m60, còn các đồng đội thi đấu cùng vị trí tại các lò đào tạo trẻ đều đã cao vượt trội hơn anh từ 15 đến gần 20cm.

Sự chênh lệch thể hình quá lớn này khiến anh trông chẳng khác nào một đứa trẻ tiểu học lọt tỏm giữa dàn cầu thủ tuổi thiếu niên. Thương vụ chuyển nhượng sang câu lạc bộ River Plate tại Buenos Aires (Argentina) lập tức đổ bể sau khi cuộc kiểm tra sức khỏe phát hiện những dấu hiệu bất thường về hệ xương liên quan đến căn bệnh này.

Cậu nhóc 13 tuổi khi đó đứng trước hai con đường: Hoặc chấp nhận từ bỏ hoàn toàn giấc mơ bóng đá, hoặc phải điều trị y khoa đắt đỏ với chi phí lên tới gần 1.000 USD mỗi tháng. Trong bối cảnh kinh tế gia đình kiệt quệ và câu lạc bộ Newell's Old Boys từ chối chi trả, gia đình tuyệt vọng của Messi đã gửi anh đến sống với người thân tại Tây Ban Nha để tìm kiếm cơ hội thử thách tại lò đào tạo xứ Catalonia.

Tại buổi đá thử lịch sử, dù thể hình nhỏ bé hơn hẳn so với các đồng nghiệp cùng lứa, Messi vẫn ghi tới 5 bàn thắng vào lưới những cầu thủ lớn tuổi hơn, thi đấu áp đảo hoàn toàn. Giám đốc kỹ thuật Charly Rexach của Barcelona ngay lập tức bị chinh phục và vội vã ký bản hợp đồng lịch sử trên một tờ khăn giấy, cam kết chi trả toàn bộ viện phí điều trị cho Messi. Tờ giấy ấy không chỉ quyết định tương lai của một đứa trẻ, mà vô tình thay đổi cả vận mệnh bóng đá thế giới.

Cơn đau hằng đêm và sự nhầm lẫn giữa chứng GHD với bệnh lùn bẩm sinh

Nhiều người thiếu kiến thức y khoa trên mạng xã hội hay "anti-fan" thường miệt thị Messi là "người lùn", lan truyền thông tin siêu sao bóng đá này mắc "bệnh luỳn". Tuy nhiên, dưới góc nhìn chuyên môn, việc đánh đồng chứng thiếu hụt hormone tăng trưởng (GHD) của Messi với bệnh lùn bẩm sinh do dị tật xương là hoàn toàn sai lệch:

- Thiếu hụt hormone tăng trưởng (GHD / Pituitary Dwarfism): Đây là một bệnh lý của hệ nội tiết, xuất phát từ sự kém phát triển của vùng dưới đồi hoặc tổn thương tuyến yên, khiến cơ thể không tiết đủ hormone GH. Về mặt thể chất, các chỉ số phát triển xương, cơ bắp và khuôn mặt của người bệnh vẫn cân đối hoàn hảo về mặt tỷ lệ (Proportionate), trí tuệ hoàn toàn bình thường, nhưng tầm vóc bị hạn chế do thiếu hụt chất kích thích tăng trưởng.

- Bệnh lùn bẩm sinh do loạn sản xương (như Achondroplasia): Đây là tình trạng dị tật tập trung ở hệ thống xương do di truyền. Bệnh nhân thường có sự bất cân đối rõ rệt về cấu trúc cơ thể như chân tay ngắn, đầu to, trán lồi, biến dạng chi, đóng sớm đầu xương hay vôi hóa quá mức.

Để biến một cậu bé thiếu hụt hormone thành một cầu thủ khỏe mạnh và nổi danh tốp đầu làng bóng đá thế giới, hành trình y khoa mà Lionel Messi trải qua ngập tràn nước mắt và sự đau đớn thể xác. Hằng đêm, trước khi đi ngủ, cậu nhóc 11 tuổi phải tự tay cắm những mũi tiêm hormone nhân tạo vào hai bên đùi. Bắt đầu từ chân phải rồi chuyển sang chân trái, quy trình tự tiêm buốt nhói ấy lặp đi lặp lại liên tục suốt hơn 3 năm. Sự kiên trì và chịu đựng phi thường của Messi ở độ tuổi thiếu niên đã làm xúc động ngay cả Bác sĩ Diego Schwarzstein, là người trực tiếp theo dõi những liều tiêm đầu tiên của anh tại Argentina.

Phân tích sâu về cơ chế tàn phá của hội chứng GHD, Bác sĩ Diego Schwarzstein nhấn mạnh: Khi tuyến yên suy giảm chức năng, lượng hormone GH tiết ra không đủ để kích thích sự phân chia tế bào sụn ở các đầu xương dài. Điều này khiến đĩa tăng trưởng ngừng hoạt động sớm. Đối với một cầu thủ vận động cường độ cao như Messi, GHD không chỉ cản trở chiều cao mà còn tàn phá mật độ xương, làm giảm khối lượng cơ bắp, khiến thể lực nhanh chóng kiệt quệ và làm tăng nguy cơ chấn thương cơ xương khớp nghiêm trọng.

Để giải quyết triệt để căn bệnh cho Messi khi anh chuyển sang Tây Ban Nha, Bác sĩ Josep Lluís Ysern, Trưởng bộ phận y tế của câu lạc bộ Barcelona thời điểm đó đã phối hợp cùng các chuyên gia nội tiết nhi lập phác đồ áp dụng liệu pháp thay thế bằng hormone tăng trưởng người tái tổ hợp gen (rhGH). Messi may mắn thụ hưởng thành tựu y học hiện đại này, bởi trước khi công nghệ rhGH ra đời, việc điều trị phải dùng hormone chiết xuất từ động vật hoặc tử thi với nguy cơ lây nhiễm và độ an toàn rất thấp.

Liệu trình điều trị yêu cầu kỷ luật thép. Tại Châu Âu, chi phí cho lượng thuốc này đắt đỏ đến mức được so sánh tương đương với chiều cao của một chồng tiền 50 euro xếp đè lên nhau.

Nhờ được can thiệp đúng "giai đoạn vàng" khi các đầu xương chưa bị dính sụn, cơ thể Messi đã đáp ứng tuyệt đối với thuốc. Hệ xương của anh phát triển hoàn thiện, đạt mốc chiều cao 1m70 khi trưởng thành. Tuy không cao lớn khi so sánh với các cầu thủ bóng đá khác, nhưng chiều cao này cùng trọng tâm cơ thể thấp vô tình trở thành lợi thế y sinh học đặc biệt, giúp Messi sở hữu khả năng giữ thăng bằng kinh ngạc, dễ dàng xoay đổi hướng đột ngột và loại bỏ những hậu vệ cao lớn.

Nền tảng thể lực ổn định sau điều trị trở thành bệ phóng giúp Messi thi đấu đỉnh cao suốt hơn hai thập kỷ, gặt hái 8 Quả bóng Vàng, 4 cúp Champions League và chức vô địch World Cup 2022 cùng đội tuyển Argentina. Câu chuyện của Messi trở thành minh chứng sống điển hình nhất thế giới về tính hiệu quả và độ an toàn của liệu pháp rhGH trong y học hiện đại cũng như nghị lực của nam giới với đam mê, ước mơ của chính mình.

Dấu hiệu nhận biết và đối tượng dễ rơi vào nguy cơ hội chứng GHD

Đối với nam giới, chiều cao tuy không phải là thước đo duy nhất quyết định giá trị bản thân, nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến tâm lý tự tin, vóc dáng và nhiều cơ hội trong công việc lẫn cuộc sống. Một vóc dáng khiêm tốn do hạn chế về thể chất có thể vô tình tạo ra rào cản tinh thần lớn từ khi còn là những đứa trẻ cho đến lúc trưởng thành. Chính vì vậy, việc chủ động theo dõi thể trạng, nhận biết sớm các dấu hiệu bệnh lý nội tiết để can thiệp kịp thời là yếu tố vô cùng quan trọng giúp phái mạnh phát triển toàn diện cả về thể chất lẫn bản lĩnh.

Hội chứng thiếu hụt hormone tăng trưởng có thể xuất hiện ở nhiều lứa tuổi do bất thường bẩm sinh hoặc tổn thương tuyến yên sau chấn thương, với các tín hiệu cảnh báo quan trọng:

- Biểu hiện bất thường ở trẻ em: Tốc độ tăng trưởng chiều cao chậm rõ rệt (dưới 5cm/năm sau 3 tuổi), gương mặt trông trẻ hơn nhiều so với tuổi thật, tỷ lệ mỡ tích tụ nhiều ở vùng bụng, răng mọc chậm, tóc và móng tay yếu.

- Biểu hiện ở người trưởng thành: Thường xuyên mệt mỏi, giảm khối lượng và sức mạnh cơ bắp, mỡ nội tạng tăng cao, mật độ xương giảm (dễ loãng xương) và giảm khả năng chịu đựng áp lực thể lực.

- Đối tượng nguy cơ cao: Trẻ em có dị tật bẩm sinh vùng não/tuyến yên, người từng bị chấn thương sọ脑, có khối u vùng dưới đồi - tuyến yên hoặc trải qua xạ trị khu vực đầu cổ. AllFootball

Để phát hiện sớm và can thiệp kịp thời các bất thường về phát triển thể chất, bác sĩ Diego Schwarzstein từng khuyến cáo cộng đồng nên tuân thủ các nguyên tắc:

- Tầm soát định kỳ tại khoa Nội tiết: Phụ huynh cần theo dõi sát biểu đồ chiều cao của trẻ. Nếu có dấu hiệu chậm lớn, cần đưa trẻ đến các bệnh viện chuyên khoa Nhi có khoa Nội tiết để chụp X-quang tuổi xương và làm xét nghiệm sinh hóa đo nồng độ hormone.

- Tận dụng "giờ vàng" của giấc ngủ: Tuyến yên tiết ra hormone tăng trưởng tự nhiên nhiều nhất từ 23h đêm đến 2h sáng khi cơ thể chìm vào giấc ngủ sâu. Trẻ em cần rèn luyện thói quen ngủ trước 22h để tối ưu hóa quá trình này.

- Dinh dưỡng và vận động khoa học: Bổ sung đầy đủ protein, canxi, vi chất từ thực phẩm tự nhiên, kết hợp các môn thể thao kích thích kéo giãn xương như bơi lội, bóng rổ, xà đơn nhằm hỗ trợ hệ nội tiết hoạt động hiệu quả nhất.

Nhìn lại hành trình vượt qua chứng bệnh quái ác để vươn lên đỉnh cao thế giới của Lionel Messi, chúng ta càng thấm khía giá trị của sự kiên trì và y học hiện đại. Anh đã chứng minh cho toàn thế giới thấy rằng giới hạn ở thể chất có thể bị đập tan bởi nghị lực phi thường. Dù không có chiều cao vượt trội, nhưng Messi đã vươn lên trở thành tượng đài vĩ đại nhất lịch sử bóng đá, minh chứng sống động cho câu nói bất hủ của Napoleon Bonaparte: "Chiều cao của người đàn ông tính từ đầu lên đến trời".

Tổng hợp